nederlands.nl
Gebruikersnaam of e-mail:  Wachtwoord:    Registreren
















Top-5 beschouwingen:

1.
2.
3.
4.
5.


Categorieën:

actualiteit (93)
adel (1)
afscheid (3)
algemeen (19)
bedankt (3)
dieren (8)
discriminatie (8)
drank (6)
economie (11)
eenzaamheid (13)
emoties (16)
erotiek (2)
ex-liefde (1)
familie (8)
feest (6)
film (16)
filosofie (115)
fotografie (6)
geld (5)
geschiedenis (9)
geweld (3)
haiku (1)
heelal (22)
hobby (3)
humor (23)
huwelijk (1)
idool (971)
individu (4)
internet (5)
jaargetijden (6)
kerstmis (8)
kinderen (19)
koningshuis (7)
kunst (38)
landschap (3)
lichaam (3)
liefde (32)
literatuur (495)
maatschappij (70)
mannen (2)
milieu (7)
misdaad (17)
moraal (18)
muziek (412)
natuur (19)
oorlog (16)
ouders (1)
overig (11)
overlijden (20)
partner (2)
pesten (4)
politiek (44)
psychologie (46)
rampen (5)
reizen (13)
religie (118)
schilderkunst (76)
school (5)
sinterklaas (4)
sms (1)
snelsonnet (1)
spijt (2)
sport (15)
taal (20)
tijd (26)
toneel (3)
vakantie (5)
verdriet (6)
verhuizen (1)
verkeer (6)
voedsel (3)
vrijheid (17)
vrouwen (10)
welzijn (13)
wereld (20)
werk (13)
wetenschap (25)
woede (4)
woonoord (5)
ziekte (31)


gedichten.nl


Garnier Projects





tabblad: beschouwingen

< vorige | alles | volgende >

beschouwing (nr. 1700):

Het vurige ontstaan van de maan

Nu steeds meer mensen in de steden gaan wonen en het s avonds en s nachts bijna nergens meer echt donker is, wordt het steeds moeilijker om naar de sterrenhemel te kijken. Al van grote afstand kun je tegenwoordig zien dat steden gehuld zijn in een koepel van licht die als een vage gloed boven de bebouwing hangt. Waar economische activiteit is, branden altijd lampen. Dat is jammer, want daardoor gaat de band, die de mensheid van oudsher had met de kosmos, steeds meer verloren. Het lijkt wel alsof we bang zijn geworden voor het donker. Het heelal verdwijnt daardoor voor veel mensen langzaam uit beeld.

Toch is er aan de sterrenhemel ongelofelijk veel te zien, mits je er de tijd voor neemt en over goede apparatuur beschikt. Maar ook met bescheiden middelen, zoals bijvoorbeeld een verrekijker of kleine telescoop, valt er nog heel wat te genieten. De maan is dan een dankbaar object om mee te beginnen. Al bij lage vergroting zijn de grootste kraters te zien, vooral rondom eerste of laatste kwartier. Een prachtig gezicht.

Men heeft ontdekt dat die kraters zijn ontstaan door de inslagen van grote en kleine brokken steen uit de ruimte. Miljarden jaren geleden, toen ons zonnestelsel nog maar net was ontstaan, werden de manen en planeten van ons zonnestelsel regelmatig door ruimtepuin en planetoïden getroffen. Maar niet alleen kleine objecten sloegen in; soms botsten ook complete planeten op elkaar. Eén van die botsingen leidde zelfs tot het ontstaan van de maan. Tenminste: daar gaat men tegenwoordig van uit.

Deze inslagtheorie is tegenwoordig erg populair. Tot voor kort dacht men dat ongeveer 4,5 miljard jaar geleden een planeet zo groot als Mars (met een doorsnede van ca. 6800 km.) op de aarde is gebotst. Dat zou zijn gebeurd met een snelheid van 10 km/seconde. Nu lijkt dat wel heel snel, maar voor objecten in het zonnestelsel valt dat wel mee. Zo slaan veel meteoren met 40 km/sec. op de aarde in. Dat neemt niet weg dat de gevolgen van die inslag gigantisch waren. De kosmische indringer boorde zich diep in de aarde. De metalen kernen van de aarde en de andere planeet, die men Theia noemt, zouden bij die gebeurtenis met elkaar zijn versmolten. Dat is ook niet zon wonder, want de temperatuur liep bij die botsing op tot duizenden graden. Onder dergelijke omstandigheden worden zelfs metalen vloeibaar. Tegelijkertijd werd een deel van de aardmantel door de botsing weggeslagen. Dat materiaal spatte de ruimte in als een enorme wolk van steen en puin, die om de gehavende planeet heen begon te draaien. Geleidelijk zou deze wolk zijn afgekoeld en zich hebben samengetrokken. Uiteindelijk ontstond hieruit onze maan.

Deze theorie werd voor het eerst geopperd in 1975. Uit het onderzoek van de maanstenen, die de Apollo-astronauten hadden verzameld, bleek namelijk dat ze exact dezelfde samenstelling hebben als gesteente van de aarde. De maan moet dus wel uit materiaal bestaan dat van onze planeet afkomstig is.

Die dramatische geboorte van de maan had ook een heel positief effect. Voor het ontstaan van leven op aarde zijn de omstandigheden daardoor namelijk veel gunstiger geworden. Door zijn zwaartekracht zorgt de maan ervoor dat de hoek, die de aardas maakt met het vlak waarin onze planeet om de zon draait, steeds dezelfde is. Onze wachter werkt dus in feite als een stabilisator van de aswenteling van de aarde. Als onze planeet geen maan had, zou de aardas zomaar een flink stuk kunnen kantelen. Dat zou enorme consequenties hebben gehad voor ons klimaat. Een zwabberende aardas zou voor voortdurend wisselende condities op onze planeet hebben gezorgd. Je kunt je afvragen of er dan nog wel leven was ontstaan.

Deze theorie uit 1975 is later een paar keer bijgesteld, omdat computersimulaties uitwezen dat de oorspronkelijke berekeningen niet klopten. Tegenwoordig gaat men ervan uit dat de planeet, die miljarden jaren geleden op de aarde botste, groter moet zijn geweest dan Mars. Men denkt zelfs dat hij bijna even groot was als de aarde. Ook vond men dat onze moederplaneet toen niet in 24 uur, maar hooguit in 2 à 3 uur om haar as moet hebben gedraaid. Na de botsing, waarbij de maan ontstond, is die rotatietijd langzaam afgenomen.

Kosmische botsingen zijn beslist spectaculair. Onze hele beschaving kan er zelfs door worden weggevaagd. Daarom speuren we voortdurend de ruimte af op zoek naar planetoïden of kometen die op ramkoers liggen met de aarde. Als zon knaap inslaat, is misschien wel ons laatste uur geslagen. Het is wel grappig om te bedenken dat het leven op onze planeet juist door zon botsing kon ontstaan. Door een nieuwe dreun verdwijnt onze beschaving misschien wel voor altijd, maar zonder die eerste dreun waren we er nooit geweest. Schepping en vernietiging liggen dicht bij elkaar. Was de planeet, die op de aarde botste, nog groter geweest, dan zou de aarde zijn verbrijzeld. Was hij kleiner geweest, dan was er misschien geen maan zijn ontstaan, maar ook geen aards leven en dus ook geen mensheid. Zoiets lijkt me geen toeval, al zullen de meningen daarover verschillen.


Zie ook: http://spiritueelaurora.blogspot.nl/

schrijver

Schrijver: Hendrik Klaassens, 31-01-2013


Geplaatst in de categorie: heelal

Deze inzending is 639 keer bekeken

4/5 sterren met 53 stemmen.


Print   |   E-kaart   |  







Er zijn 3 reacties op deze inzending:

Naam:Hendrik
Datum:01-02-2013
Emailadres:klaassens38atzonnet.nl
Bericht:Irmlinda: graag gedaan! Dit onderwerp vind ik zelf ook fascinerend. Mijn volgende beschouwing gaat over de science fiction-film "Melancholia" waarin een andere planeet op de aarde botst.

Beste Maarten, het artikel waarnaar je linkt heb ik zonet gelezen. Ja, de inslagtheorie is de meest aannemelijke van allemaal. Het klopt dat de jonge aarde een magma-oceaan moet hebben gehad om helemaal van de inslag te kunnen herstellen.
In 'Zenit' (januari-nummer) stond ook dat op de maan geen resten van de inslaande planeet zijn te vinden, tenzij men aanneemt dat hij precies dezelfde samenstelling had als de jonge aarde - wat natuurlijk onwaarschijnlijk is. Wel zijn de varianten van de elementen, de isotopen, van de maan en de aarde precies aan elkaar gelijk. Dat betekent dat ze op dezelfde plek in ons zonnestelsel zijn ontstaan.

Ik denk dat deze theorie het uiteindelijk wel wint van de andere; er zal vast wel een plausibele verklaring worden gevonden voor de zwakke plekken die er nu nog in zitten.



Naam:Irmlinda de Vries
Datum:31-01-2013
Emailadres:irmart140atxs4all.nl
Bericht:Altijd weer razend interessant en wonderbaarlijk hoe alles een vorm en een functie verkrijgt binnen het grote, grote geheel dat Universum heet. Met veel interesse gelezen Hendrik.



Naam:Maarten
Datum:31-01-2013
Bericht:Beste Hendrik,

Ook ik ben wel gecharmeerd van deze theorie (in alle bescheidenheid, als ik het niet zou zijn geweest dan denk ik niet dat hij van tafel geveegd werd).

Onze maan is een beetje vreemd. Relatief erg groot. Niet te vergelijken met de twee manen van Mars, onze buurman. Ook de manen rondom de gasreuzen zijn t.o.v. hun planeet, relatief klein. Ontstaan door samenklontering bij de vorming van de planeet of afkomstig uit de ruimte (planetoïden) en gevangen in het gravitatieveld van de planeet.

Er is wel een probleem met de theorie van Theia: De verhouding tussen de lichte elementen in de maan komt niet overeen met die op aarde, en er is buitengewoon veel ijzeroxide aanwezig. Ook weten we niet zeker of de jonge aarde ooit een magma-oceaan had wat wel nodig is om de inslag van een groot object te doorstaan zonder reusachtige inslagkrater. Bovendien zijn de elementen die uit het inslaande object in de maan achter moeten zijn gebleven niet te vinden. (http://tinyurl.com/b33boh6)

Desalniettemin blijft het de meest waarschijnlijke theorie die we hebben voor het ontstaan van de maan. Wellicht vinden we binnenkort exoplaneten met een maan die enigszins lijkt op de onze. Met die informatie kan een vergelijking gemaakt worden. Jouw laatste zin Zoiets lijkt me geen toeval, al zullen de meningen daarover verschillen.
Tja, je zult mijn mening wel kunnen raden.

Goed, leuk artikel Hendrik. Mooi begin van een reeks.




Geef je reactie op deze inzending:

Naam:       E-mail:  

Bericht:

( vink aan als je niet wilt dat je emailadres voor anderen in beeld verschijnt)









vragen  |   links  |   zoek  |   contact  |   disclaimer  |   inhoud  |   rijmwoordenboek  |   gedichten.nl