start toeval vragen forum links zoek contact gastenboek inhoud

Archief:

Categorieën:

actualiteit (504)
adel (4)
afscheid (27)
algemeen (72)
bedankt (21)
biologie (12)
dieren (51)
discriminatie (25)
drank (12)
economie (40)
eenzaamheid (16)
emoties (34)
erotiek (4)
ex-liefde (2)
familie (29)
feest (21)
film (20)
filosofie (50)
fotografie (9)
geboorte (6)
geld (40)
geschiedenis (17)
geweld (23)
haiku (1)
heelal (8)
hobby (6)
humor (38)
huwelijk (9)
idool (10)
individu (25)
internet (18)
jaargetijden (26)
kerstmis (14)
kinderen (30)
koningshuis (32)
kunst (28)
landschap (7)
lichaam (35)
liefde (28)
lightverse (1)
literatuur (45)
maatschappij (308)
mannen (12)
milieu (34)
misdaad (29)
moederdag (1)
moraal (46)
muziek (62)
natuur (33)
oorlog (51)
ouderen (5)
ouders (15)
overig (33)
overlijden (37)
partner (5)
pesten (11)
planten (6)
poesiealbum (3)
politiek (265)
psychologie (30)
rampen (22)
reizen (57)
religie (33)
schilderkunst (6)
school (29)
sinterklaas (12)
sms (5)
songtekst (2)
spijt (11)
sport (104)
sterkte (12)
taal (52)
tijd (34)
toneel (10)
vaderdag (3)
vakantie (52)
valentijn (3)
verdriet (10)
verhuizen (6)
verjaardag (9)
verkeer (39)
voedsel (24)
vriendschap (12)
vrijheid (27)
vrouwen (34)
welzijn (47)
wereld (34)
werk (44)
wetenschap (27)
woede (22)
woonoord (19)
ziekte (34)

tabblad: dagcolumn

< vorige | alles | volgende >

dagcolumn (nr. 3113):

“The tragedy of the commons” of de gezegende gemeenschapsgronden?

Garett Hardin publiceerde in 1968 zijn artikel ‘the tragedy of the commons’. Het werd meteen één van de meest geciteerde artikelen van de sociale wetenschappen en ik moet toegeven dat ook wel eens verwezen heb naar dit beroemde artikel. Als u het niet kent, is dat overigens geen schande; het is alleen een schande als u een sociaal wetenschapper bent.

Maar gisternacht zo rond twee-drie uur ‘s nachts dacht ik ineens – misschien heeft Hardin het fout! Of een beetje fout. Ik slaap over het algemeen goed, maar soms ben ik tussen twee en drie uur wakker en krijg ik soms ingevingen die de strijd aangaan met wat ik tot dat moment geloofde. Zo geloofde ik ook dat Hardin een mooi mechanisme beschreef: als je een gemeenschappelijke grond hebt waar iedereen in het dorp zijn schapen op kan laten grazen, dan zal elke boer afzonderlijk steeds meer schapen laten grazen – ook wordt de grond volkomen kaal gevroten en neemt de opbrengst per schaap af. Alle schapen worden namelijk steeds magerder, ziekelijker en zwakker en leveren steeds minder schapenmelk, lammeren, vlees en wol. Maar voor de individuele boer blijft het nuttig om er nog een schaap bij te zetten tot ze allemaal doodgaan, want dat ene schaap levert hem nog steeds meer schapenmelk, lammeren, vlees en wol op. De tragedie van de gemeenschapsgrond is dus dat de grond volkomen wordt uitgeput.

Ostrom hetzelfde overigens in 1998 het probleem met de vele namen. Het komt overal voor: bij de visserij, bij gebruik van elektriciteit als niet iedereen een percentage betaald van alle gebruikte elektriciteit en ga zo maar door. Dus iedereen is het eigenlijk wel eens: het verhaal van de tragedie klopt.

Of niet? Laatst las ik een interessant boek van Bas van Bavel waarin hij onder meer aangeeft dat Drenthe in de 17e eeuw niet mee deed aan de Gouden Eeuw. Maar, zo schrijft hij, Drenthe had daardoor niet alleen geen rijke mensen, maar ook geen arme mensen. In Drenthe draaide de economie op de oude voet voort en liepen de schapen op de gemeenschappelijke gronden zonder dat ze te veel weg graasden. De boeren dachten niet in de eerste plaats aan de eigen portemonnee, maar in de eerste plaats aan de gemeenschap waarin zij waren opgegroeid, waarin zij leefden en dat ze aan hun kinderen zouden overlaten. Van Bavel kon aan de gemiddelde lengte van mensen zien, dat de Drenten niet armer waren de armoedzaaiers in het rijke Holland van de gouden eeuw. Alleen een kleine kapitaalkrachtige bovenklasse had echt meer te makken dan de gemiddelde Drent.

Het verhaal van Hardin werkt alleen als mensen het eigen belang stellen boven het belang van de gemeenschap en de Drentse geschiedenis laat zien, dat dit niet altijd het geval hoeft te zijn. De visserij op de Noordzee laat dat overigens ook zien. De haring is niet verdwenen, maar doordat alle omliggende landen met elkaar afspreken hoeveel haringen ze mogen vissen. En doordat de landen vertrouwen dat ieder ander land zijn eigen vissers controleert, daardoor zwemmen er weer meer haringen in de Noordzee.

Samenwerken. Mensen kunnen het. Samenwerken is hèt wapen tegen de tragedie van de gemeenschapsgronden en wateren. Het is vaak gedaan. We zullen het weer doen. Als we de tijd krijgen, zullen we zo zelfs de klimaatproblemen de baas kunnen.

Als we het kapitalisme er maar tijdig onder krijgen.

Schrijver: Jan R. Lønsing, 21-06-2018


janrlunsingathome.nl


Geplaatst in de categorie: wetenschap

Deze inzending is 55 keer bekeken

Er is nog niet op deze inzending gestemd.



Er zijn nog geen reacties op deze inzending.


Geef je reactie op deze inzending:

( vink aan als je niet wilt dat je emailadres voor anderen in beeld verschijnt)