start toeval vragen forum links zoek contact gastenboek inhoud

Archief:

Categorieën:

actualiteit (512)
adel (4)
afscheid (27)
algemeen (72)
bedankt (21)
biologie (12)
dieren (53)
discriminatie (25)
drank (12)
economie (40)
eenzaamheid (16)
emoties (34)
erotiek (4)
ex-liefde (2)
familie (29)
feest (21)
film (20)
filosofie (51)
fotografie (9)
geboorte (6)
geld (40)
geschiedenis (18)
geweld (23)
haiku (1)
heelal (8)
hobby (6)
humor (38)
huwelijk (9)
idool (11)
individu (26)
internet (18)
jaargetijden (26)
kerstmis (14)
kinderen (30)
koningshuis (32)
kunst (28)
landschap (7)
lichaam (35)
liefde (28)
lightverse (1)
literatuur (47)
maatschappij (309)
mannen (12)
milieu (34)
misdaad (29)
moederdag (1)
moraal (46)
muziek (63)
natuur (33)
oorlog (51)
ouderen (5)
ouders (15)
overig (33)
overlijden (37)
partner (5)
pesten (11)
planten (6)
poesiealbum (3)
politiek (269)
psychologie (33)
rampen (22)
reizen (57)
religie (33)
schilderkunst (6)
school (29)
sinterklaas (12)
sms (5)
songtekst (2)
spijt (11)
sport (104)
sterkte (12)
taal (54)
tijd (34)
toneel (10)
vaderdag (3)
vakantie (52)
valentijn (3)
verdriet (9)
verhuizen (6)
verjaardag (9)
verkeer (39)
voedsel (24)
vriendschap (12)
vrijheid (27)
vrouwen (34)
welzijn (49)
wereld (34)
werk (44)
wetenschap (27)
woede (22)
woonoord (19)
ziekte (35)

tabblad: dagcolumn

< vorige | alles | volgende >

dagcolumn (nr. 3116):

Taal en volk

Een taal is meestal onlosmakelijk verbonden met een bepaalde streek waar de mensen wonen die die taal spreken. Zo wordt er IJslands gesproken op IJsland en Bulgaars in Bulgarije. Een enkele taal weet zichzelf uit te tillen boven het lokale niveau en wordt een lingua franca, zoals vroeger het Latijn en tegenwoordig bijv. het Engels.

Maar zelfs in die wijder verspreide talen ontstaan er lokaal verschillen. Ebonics of Bengali English hebben misschien veel woorden en grammatica gemeenschappelijk met RP English (het Engels van de Britse koningin, zeg maar), maar de wijze van communiceren van de lokale bevolking maakt dat hun Engelse communicatie een heel eigen sfeer heeft die een reflectie is van de volksgeest.

Het geval wil dat ik al twee jaar Pools aan het leren ben. Weliswaar op een laag pitje, dus ik spreek het nog niet vloeiend, maar het begint te komen. Het aardige van Poolse woorden in vergelijking met Nederlandse woorden is, dat ze zich eerder door medeklinkers dan door klinkers onderscheiden, zoals juist het geval is bij Nederlands. Nederlands heeft er wel meer dan 25, Pools maar zeven. Nederlandse woorden maken bijv. gebruik van de u-gerelateerde klanken uh, uu, eu en ui, terwijl Poolse woorden alleen maar de u hebben, uitspraak oe. Daar staat tegenover dat de Poolse taal een weldaad aan medeklinker-klanken heeft. Zo klinkt de s in het Nederlands gewoon s (met soms in leenwoorden sj) terwijl de s in het Pools drie varianten kent, en dat geldt ook voor z en t. Bovendien zijn er in het Pools medeklinkercombinaties mogelijk die we in het Nederlands niet kennen, zoals bijvoorbeeld szcz of tsrz.

Pools leren betekent dus een workout voor tong en lippen om al die nuances uit te drukken. Daarnaast is de taal heel melodieus en dynamisch. Als een koele kikker sta ik soms verbaasd te luisteren naar het spectrum aan toonvariatie en toonsterkte in bijv. een alledaags gesprekje in de winkel. Het vraagt wat van het Nederlands-getrainde oor om die grote variatie in kaart te brengen en te duiden.

Afgezien van die taaltechnische kneepjes die je moet leren als je in een nieuwe taal duikt, zijn er natuurlijk ook andere wijzen van communiceren. Een voorbeeld is het Poolse tussenwoordje “no”, uitgesproken met een korte o, maar dan langer durend met een opgaande toonhoogte en een beetje nasaal: nò-òng. Het staat voor een reeks van gevoelens (nou, uhh, precies, oké, niet echt, ‘t is wat) al naar gelang de context. Indien gewenst gevolgd door een berustend “tak jest”, wat zoiets betekent als: zo gaan die dingen.

Naast al die taal-openbaringen ben ik me bewust geworden van het feit dat de Poolse natie eeuwenlang een pilaar van Europese beschaving in het oostelijke deel van Europa is geweest. Ook de rijke en tumultueuze geschiedenis van het Poolse volk, dat keer op keer te maken kreeg met verschuivende grenzen door expansie en onderdrukking, stemt tot een herwaardering. Het land heeft onmiskenbaar zijn stempel gedrukt op Europa en er mede richting aan gegeven. In de 16e t/m 18e eeuw bijvoorbeeld, een tijd waarin in Engeland de koning(in) nog door velen gezien werd als vertegenwoordiger van God op aarde, had het land al een traditie van een gekozen staatshoofd. Het was het Poolse leger dat Wenen in 1683 bevrijdde van de Turkse belegering en in 1944 waren het Poolse soldaten die mee vochten in Monte Casino om het Duitse leger uit Italië te verdrijven. De rode draad was steeds: de wens een eervol en vrij volk te zijn in een vrij land.

Hoe wrang was het dan — en dat vergeten wij in het Westen nogal eens — dat het Poolse volk van 1945 tot 1989, mede door afspraken gemaakt door de geallieerden, nog 44 jaar heeft moeten leven onder het juk van een vijandelijke bezetting, de communisten van de USSR, en de daarmee gepaard gaande repressies en wandaden. En hoe illustratief is het dat met Solidarnosc de ommekeer juist in Polen begon.

En dan lees ik deze dagen in het nieuws dat de nuchtere Hollander Timmermans met zijn opgeheven vingertje de Polen wel eens eventjes namens West-Europa zal gaan vertellen hoe ze vorm moeten geven aan een “echte” rechtstaat … Ik schaam me dan en kan op zo’n moment alleen maar denken aan hoe de Polen in 1944-45 moedig meegevochten hebben in de strijd om de bevrijding van Nederland. Ze hadden de gegronde hoop dat de geallieerden zich daarna hard zouden maken voor de bevrijding van hun eigen land. Die hoop is toen de bodem ingeslagen.

En zo ben ik via taal en volk aangeland bij mijn waardering voor Polen en het Poolse volk: een geheel eigen geluid op het continent Europa. En ik hoop dat we hier op dit continent, in alle verscheidenheid die ons kenmerkt, toch kennis willen nemen van en waardering kunnen opbrengen voor elkaars eigenheid. Zonder dat dat hoeft te leiden tot het lezen van de les.

Schrijver: Hanneke van Almelo, 28-06-2018



Geplaatst in de categorie: actualiteit

Deze inzending is 190 keer bekeken

4/5 sterren met 4 stemmen.



Er zijn 3 reacties op deze inzending:

Naam:Günter Schulz
Datum:29-06-2018
Email:agschulzatziggo.nl
Bericht:Zeer boeiend en informatief geschreven. Ik smul ervan, omdat ook ik veel interesse heb voor sommige talen, met name voor bijv. de vele dialecten van mijn geboorteland.

Ik heb al een aantal keren de opmerking gehoord, dat het Hongaars fonetisch veel lijkt op het Fins, hetgeen ik uiteraard niet kan controleren. - Graag gelezen.

Naam:Hanneke van Almelo
Datum:28-06-2018
Bericht:Dank voor je hartverwarmende woorden, Joanan! Nee, dronkaards zijn ze zeker niet; ze houden van een glas, maar welke Westerling niet? En nee, ze zijn geen baantjesinpikkers; de meesten zijn eerlijke, harde werkers met verantwoordelijkheidsgevoel, veel gevoel voor humor en met hart.

Naam:Joanan Rutgers
Datum:28-06-2018
Bericht:Dat je een lans weet te breken voor het Poolse volk is mij duidelijk. En dat doe je uitstekend en overtuigend. Ik vind net als jou dat we de Polen wel eens mogen bevrijden van hun onterechte underdogpositie. Ook omdat ze in wezen zo voor de westerse vrijheden hebben gestreden. Die taal, daar waag ik mij niet aan. Die mensen, die zijn zeer karaktervol en toch gaan ze daar niet prat op. Fijn gelezen te hebben. Dat stigma van dronkaards en baantjesinpikkers klopt absoluut niet. Try walking in their shoes! (-)


Geef je reactie op deze inzending:

( vink aan als je niet wilt dat je emailadres voor anderen in beeld verschijnt)