nederlands.nl
Gebruikersnaam of e-mail:  Wachtwoord:    Registreren
















Top-5 beschouwingen:

1.
2.
3.
4.
5.


Categorieën:

actualiteit (93)
adel (1)
afscheid (3)
algemeen (19)
bedankt (3)
dieren (8)
discriminatie (8)
drank (6)
economie (11)
eenzaamheid (13)
emoties (16)
erotiek (2)
ex-liefde (1)
familie (8)
feest (6)
film (16)
filosofie (114)
fotografie (6)
geld (5)
geschiedenis (8)
geweld (3)
haiku (1)
heelal (22)
hobby (3)
humor (23)
huwelijk (1)
idool (954)
individu (4)
internet (5)
jaargetijden (6)
kerstmis (8)
kinderen (19)
koningshuis (7)
kunst (37)
landschap (3)
lichaam (3)
liefde (32)
literatuur (495)
maatschappij (70)
mannen (2)
milieu (7)
misdaad (16)
moraal (18)
muziek (412)
natuur (19)
oorlog (16)
ouders (1)
overig (11)
overlijden (20)
partner (2)
pesten (4)
politiek (43)
psychologie (46)
rampen (5)
reizen (12)
religie (118)
schilderkunst (76)
school (5)
sinterklaas (4)
sms (1)
snelsonnet (1)
spijt (2)
sport (15)
taal (20)
tijd (26)
toneel (3)
vakantie (5)
verdriet (6)
verhuizen (1)
verkeer (6)
voedsel (3)
vrijheid (17)
vrouwen (10)
welzijn (13)
wereld (20)
werk (12)
wetenschap (25)
woede (4)
woonoord (5)
ziekte (31)


gedichten.nl


Garnier Projects





tabblad: beschouwingen

< vorige | alles | volgende >

beschouwing (nr. 1465):

Kloosters: balanceren tussen God en wereld

Ooit stond ik voor de ruïne van een Middeleeuws klooster. Ik probeerde me voor te stellen hoe het hier ooit was geweest. Voor mijn geestesoog zag ik monniken in bruine pijen die door kaarsrechte gangen de rozenkrans liepen te bidden, terwijl de zon van opzij bundels stoflicht door de gangen wierp. Vanuit de abdijkerk klonk devoot koorgezang dat langzaam in de hoge gewelven wegstierf. Ook zag ik in gedachten de bedrijvigheid op de akkers rondom het klooster, terwijl in een afgelegen gebouw bier werd gebrouwen.

Fantasie of werkelijkheid? Een dagdromerij? Van het kloosterleven wist ik weinig af, maar bij toeval kwam ik begin vorig jaar in een volledig intacte abdij terecht. De schilder Helmantel exposeerde namelijk in het klooster in Ter Apel. Omdat ik een fan ben van zijn schilderijen, reed ik ernaar toe. Ik werd niet teleurgesteld. Maar niet alleen zijn doeken vol dieptewerking troffen me, ook het interieur en de verstilde kloostertuin maakten diepe indruk. Nieuwsgierig geworden kocht ik een paar boeken over de kloostergeschiedenis van Nederland. Na het lezen ervan viel het me op hoe de kloosterlingen steeds heen en weer hebben gezwalkt tussen hun gerichtheid op God en hun betrokkenheid op de wereld om hen heen.

Het begon allemaal vanuit de diepreligieuze impuls dat de mens zijn ziel moet zuiveren door zichzelf te verloochenen en God onafgebroken te loven, dit naar het voorbeeld van een tekst uit de Openbaringen van Johannes. Daarin worden vier hemelse wezens beschreven die onophoudelijk lof brengen aan God. Naar het voorbeeld van deze wezens wilden de kloosterlingen God zeven of acht keer per dag prijzen door te bidden, missen op te dragen en te zingen. Dit doorlopende koorgebed, ook wel ‘de getijden’ genoemd, vormde de essentie van de kloosters.

Voor de moderne mens is het heel moeilijk om zich voor te stellen dat iemand zijn leven daaraan wijden wil, maar voor de middeleeuwer, die zich als lid van een gemeenschap beschouwde, sterk hiërarchisch dacht en voor wie het bestaan van een geestelijke wereld als iets vanzelfsprekends gold, was dat niet zo vreemd. Na de kerstening van Europa beschouwde men de wereld als het permanente strijdtoneel tussen God en Satan, een strijd die er na de intrede in het klooster alleen maar heviger op werd. Want waar God door de mens wordt gezocht, wordt hij door de duivel bezocht. Door veel te bidden, te vasten en te studeren hoopte men deze strijd te winnen. Het strakke ritme van het kloosterleven hielp daarbij: het hield de aandacht voortdurend op God gericht. Andere hulpmiddelen vormden de kloostergeloften. De belangrijkste daarvan waren kuisheid, armoede en strikte gehoorzaamheid.

Toch waren er ook duidelijke verschillen tussen de kloostergemeenschappen. Zo had je kloosterlingen in strikte zin die de wereld zo veel mogelijk meden, maar ook kanunniken die zich richtten op hun dienst aan de wereld, bv. door de mis op te dragen aan parochianen in steden en dorpen. Zij waren niet aan één bepaalde plaats gebonden, zoals de monniken en de nonnen. Wat de nonnenkloosters betreft moet worden gezegd dat ze ook deels de functie hadden van bewaarplaats voor dochters van aristocraten die op die manier hun familiebezit veilig wilden stellen. Als je je dochter namelijk wilde uithuwelijken, moest je aan de familie van de bruidegom een behoorlijk bedrag betalen voor het levensonderhoud van de bruid. Daar hadden rijke families vaak geen trek in. Daarom werden veel dochters van aristocraten gedwongen om in te treden – wat natuurlijk heel veel problemen uitlokte.

Opvallend in de kloostergeschiedenis is verder dat er voortdurend nieuwe orden werden opgericht omdat men zich had gestoord aan de te grote gerichtheid op de wereld van andere orden. Dat is niet vreemd als je bedenkt dat kloosters vaak schenkingen ontvingen in de vorm van landerijen en privileges omdat aristocraten op die manier bij hen in de gunst probeerden te komen. In het gekerstende Europa, dat vooral door Ierse monniken was doordrenkt van schuld- en zondebesef, hadden de vorsten en aristocraten mensen nodig die voor hun zielenheil baden. Natuurlijk waren de kloosters daar tegen een royale vergoeding toe bereid.

Deze en andere vormen van gerichtheid op de wereld werden op den duur ook de ondergang van de middeleeuwse kloosters. Bovendien moesten té veel mensen – mannen en vrouwen – tegen hun zin intreden, waardoor de discipline verslapte en het hier een daar een rommeltje werd. Dat leidde dan wel tot het stichten van nieuwe, strengere orden, maar de toenemende welvaart en de opkomst van de steden in Europa leidde, samen met de Reformatie, tot de ondergang van de kloosters in ons land. De meeste gebouwen werden gesloopt, of er werd een nieuwe bestemming voor gevonden. Pas in de 19e eeuw vond er een herleving plaats van het kloosterideaal. Maar de wereld was toen al ingrijpend veranderd. De wereld van de middeleeuwse abdijen behoort dan ook voorgoed tot het verleden. Wat rest zijn een paar fraaie gebouwen, verhalen en ruïnes, waar je soms nog weg kunt dromen over tijden waarin men dag en nacht op zoek was naar God. Ik hoop dat deze mensen de vrede in hun binnenste, waarnaar ze steeds op zoek waren, voorgoed hebben gevonden.


Zie ook: http://spiritueelaurora.blogspot.nl/

schrijver

Schrijver: Hendrik Klaassens, 12-06-2012


Geplaatst in de categorie: religie

Deze inzending is 1083 keer bekeken

5/5 sterren met 155 stemmen.


Print   |   E-kaart   |  







Er zijn 6 reacties op deze inzending:

Naam:Len Cornelis
Datum:25-06-2012
Bericht:Hier plaats ik een bescheiden wens, Hendrik. Schrijf eens een nieuwe beschouwing over de psychiatrie, de pillenindustrie en de diagnostiek. Zie bij voorbeeld de column van Bert Keizer hierover in Trouw van zaterdag 23 juni 2012. Bij mijn beste weten, heb jij kennis van deze materie. Lijkt mij nog boeiender dan ons gehakketak.



Naam:Len Cornelis
Datum:14-06-2012
Bericht:Op zich sfeervolle en persoonlijke beschrijving. Of bijdrage 'zo de schoolboeken in kan', weet ik niet. Ook niet of dit een compliment is. Verder is dit stuk volgens mij geen 'analyse'. Maar meer een impressie. Dus lijkt bijval van Eelt op dit punt overbodig.



Naam:Hendrik Klaassens
Datum:14-06-2012
Emailadres:klaassens38atzonnet.nl
Bericht:Beste Joanan, ik ben bang dat mijn bedoeling met deze beschouwing dan niet goed is overgekomen. Ik heb niemand willen beledigen of veroordelen, ook kloosterlingen niet. Dit stuk is gebaseerd op een paar boeken die ik over dit onderwerp heb gelezen, vooral op "De Middeleeuwse kloostergeschiedenis van de Nederlanden". Wat ik wil aangeven, is dat de kloostergedachte, zoals die in de Middeleeuwen bestond, in ons land weinig meer wordt aangetroffen. Aan de zuivere, liefdevolle intenties van kloosterlingen twijfel ik niet. Wél is uit de geschiedenis bekend dat een al te grote betrokkenheid op de wereld soms tot misstanden heeft geleid.
Ik ben zelf een paar keer enkele dagen te gast geweest in een klooster en bewaar daar goede herinneringen aan. Mijn beeld van kloostergemeenschappen is zeker niet uitsluitend negatief.



Naam:Joanan Rutgers
Datum:13-06-2012
Bericht:Het klooster is als een open haard, die warmte uitstraalt voor de wereld, die ingang heb je gemist. Monniken bidden niet voor hun eigen heil, maar voor het heil van de hele wereld. Je ondergangstheorie slaat kant noch wal en is in essentie bevooroordelend, gezien je protestantse inmenging. Het is nog steeds van kracht in diverse kloosters, de aanbidding van God dag en nacht. Je dupeert vele hedendaagse kloosterlingen met je strakke anti-kloostergehamer en waarom? Helmantel is zeker niet God en anti-perfectie leidt eerder tot Verlichting! Je pasverworven kloosterkennis denkt hier te zegevieren, maar broeder Hendrik, ik moet je zwaar teleurstellen, want je overzichtstentoonstelling hakt de wezenlijke, eerlijke intenties van de kloosterlingen tot moes en dat is exact de misdaad die je pleegt!



Naam:Eelt
Datum:12-06-2012
Emailadres:a.renselaaratsimpc.nl
Bericht:Hendrik dit is een zeer goede analyse. Ik ben het er helemaal mee eens.



Naam:Krijtje
Datum:12-06-2012
Bericht:Mooi verhaal, kan zo de schoolboeken in. Twee voorbeelden ook van pracht van zinnen:
1. Want waar God door de mens wordt gezocht, wordt hij door de duivel bezocht.
2. Ik hoop dat deze mensen de vrede in hun binnenste, waarnaar ze steeds op zoek waren, voorgoed hebben gevonden.




Geef je reactie op deze inzending:

Naam:       E-mail:  

Bericht:

( vink aan als je niet wilt dat je emailadres voor anderen in beeld verschijnt)









vragen  |   links  |   zoek  |   contact  |   disclaimer  |   inhoud  |   rijmwoordenboek  |   gedichten.nl