Inloggen

biografie: Geert Kruideren


Hij werd als Gerard Herbers geboren in Zuid-Oost Drente in 1939, maar hij woont al 30 jaar in Arnhem, waar hij geniet van zijn pensioen en een fraai uitzicht op 60 meter boven zeeniveau.
Na een carrière in het onderwijs, van lagere school via Ulo naar Mavo en Volwassenenonderwijs, waar hij vooral Engels en aardrijkskunde gaf, heeft Geert Kruideren nu tijd om te schrijven: verhalen, columns en gedichten.

Zijn eerste gedichten heeft hij, ter gelegenheid van zijn zestigste verjaardag, in eigen beheer uitgegeven onder de titel “Losjes Gebundeld”. Daarna is in 2000 bij Uitgeverij Liverse “Fopkwatrijnen” verschenen in de serie Dordtsche Cahiers.
Bij dezelfde uitgever verscheen “De Verscheurkalender 2002, 2003 en 2004”. Deze hangt op honderden toiletten in Nederland en levert dagelijks een van zijn hersenspinsels.
 
Veel tijd besteedt hij aan het bijhouden van zijn eigen “culiteraire” website,  www.digitaaltafel.nl ,  waar de bezoekers lichte poëzie als kroketten uit de muur trekken. Wekelijks worden de luikjes van de DigiTaalAutomatiek gevuld met kwatrijnen, haiku’s, aforismen en andere taalspelingen.
 
Hij krijgt soms te horen dat zijn gedichten niet vormvast zijn, maar hij huldigt het motto:
"Soms rijmt het wel, soms rijmt het niet.
’t Is altijd goed, ’t is poëzie!”
 
Verder heeft hij ook nog tijd voor andere dingen, zoals Portugees leren, kokkerellen, film, cabaret en vrijwilligerswerk.


Inzendingen van deze schrijver

31 resultaten.

DONORCODICIL

dagcolumn
2,7 met 13 stemmen 1.129
"Nederlanders zijn voorstander van orgaandonatie. Maar in de praktijk blijkt slechts een kleine minderheid bereid een orgaan van zichzelf - of van een naaste - te doneren." Dit las ik op de voorpagina van de Volkskrant.
Hebt u al een donorcodicil?
Ik wel hoor, kijk maar:
“Ik verzoek u mijn lichaam met de meeste spoed over te brengen naar een BLIJF-VAN-MIJN-LIJKHUIS!” ...

LISSABON

dagcolumn
3,1 met 8 stemmen 877
Terwijl Nederland gebukt ging (nou ja…..) onder de droogte was ik een weekje in Lissabon. Behalve dat het er aanmerkelijk kouder was dan hier, vooral ’s avonds, begon het in het weekend ook nog te regenen. Geen mooi weer dus om langs terrasjes en fadokroegjes te flaneren. Toch is Lissabon een mooie stad, met grote contrasten tussen rijk en arm en tussen pompeus en bouwvallig. Vooral de ligging op zeven heuvels maakt elke wandeling tot een scala van fraaie uitzichten en doorkijkjes, steeds met de brede monding van de Taag op de achtergrond.
Van alle grote Europese steden waar ik geweest ben, Londen, Parijs, Madrid, Barcelona, Praag, Rome, is Lissabon de meest relaxte. Je hoort vrijwel geen getoeter of opgewonden standjes in het verkeer. De taxichauffeurs die overal elders de voetgangers naar het leven staan, beschouwen in Lissabon iedereen die oversteekt als een potentiële klant die met alle egards wordt behandeld op het zebrapad. In de antieke trammetjes die zich een weg banen door de nauwe, steile straatjes, staan jongelui op voor bejaarden en zwangere vrouwen, die uiteraard ook worden geholpen bij het in- en uitstappen. Er heerst werkelijk een ontspannen, bijna beleefde sfeer.
Maar uitgerekend in deze relaxte stad werd mijn portemonnee gerold. Bij het instappen in de tram (niet zo’n nostalgisch oude, maar een nieuwe, gelede tram) moet een zakkenroller kans hebben gezien mijn portemonnee, met mijn paspoort erin, uit mijn broekzak te vissen. Ik had het pas in de gaten toen een reisgezel hem vond op de vloer van de tram. Bij een snelle controle bleek dat het geld er uit was verdwenen, maar al mijn pasjes zaten er nog in. Een andere toerist had inmiddels mijn paspoort gevonden, dat even verderop op de grond lag.
Enerzijds had ik natuurlijk de pest in dat ik zo’n 100 euro was kwijtgeraakt, anderzijds was ik opgelucht dat mijn bankpasjes en paspoort niet waren gestolen, want dat zou heel wat rompslomp met zich mee hebben gebracht. En of je nu je geld uitgeeft aan eten en drinken of souvenirs of afdraagt aan een zakkenroller, als toerist lever je hoe dan ook een bijdrage aan de economie van het land dat je bezoekt....

RADIOVLUCHTELING

dagcolumn
2,4 met 5 stemmen 950
De Nederlandse radio is een ramp!
Het begint al 's ochtends vroeg, als de wekker afloopt. Dan word ik gewekt door het nieuws. Dat wordt eerst aangekondigd door een quasi sonore stem. Vervolgens verklapt de omroeper van dienst de voornaamste gebeurtenissen en daarna mag de nieuwslezer proberen er het beste van te maken. Sommige nieuwsfeiten worden van een stukje weinigzeggend interview voorzien.
Na het nieuws begint de ellende pas echt. Eerst de fileberichten. Van "neigge kiloumeitewr fielle op de AO twaolf" word ik knarsetandend echt wakker en het daaropvolgende weerbericht wordt weer door iemand anders voorgelezen op een dyslectisch toontje met een vraagteken aan het einde van elke zin.
Meestal heb ik tegen die tijd de wekkerradio al afgezet. In de woonkamer zet ik de radio aan op Radio1. Nee, die van Hilversum maar die van de Belgische VRT, de vroegere BRT. Die kan ik namelijk op de kabel ontvangen. ...

ZIELTJES WINNEN

dagcolumn
2,2 met 6 stemmen 714
Het heeft Paus Benedictus XVI in al zijn wijsheid behaagd het Voorgeborchte te schrappen uit de verzameling kerkelijke folklore. Voor alle duidelijkheid: het Voorgeborchte was de wachtkamer van de hemel voor de zielen van ongedoopt overleden kindertjes en andere overledenen die schuldloos ongedoopt de hemel niet in mochten. Ooit is die wachtkamer voor de eeuwigheid in het leven geroepen omdat zelfs de hardvochtige kerkgeleerden het niet over hun hart konden verkrijgen de zielen van mensen die buiten hun schuld niet gedoopt waren naar de hel te sturen. Dat kon het geval zijn omdat ze waren gestorven vóór Jezus hen kon verlossen, of omdat ze dood geboren waren. De paus toont dus medeleven voor de zielige doodgeboren kindertjes, die vroeger niet eens in gewijde aarde begraven mochten worden en buiten het hek van het r. k. kerkhof begraven moesten worden.
Maar er zit een addertje onder dit grootmoedige gras. Als de zieltjes van alle kindertjes – levend of dood geboren – naar de hemel gaan, hebben ze ook allemaal als mens bestaan, met lichaam en ziel. Dat geldt dus ook voor alle geaborteerde foetusjes en daarmee is theologisch aangetoond dat abortus moord is.
Laat die abortusboot van Women on Waves dus maar niet te dicht in de buurt van Rome gaan varen want ze loopt het risico te worden geënterd door de Vaticaanse Marine....

LANGE VAKANTIES

dagcolumn
3,0 met 5 stemmen 723
Toen ik nog werkte kreeg ik altijd weer dezelfde opmerkingen als ik op een verjaardag of ik de kroeg vertelde dat ik in het onderwijs werkte: “Lekker lang vakantie!” Vaak vroeg ik dan: “Hoe vaak per jaar heb jij vakantie?” Meestal was het antwoord:”Eén keer”. “En?” vroeg ik dan, “Hoe is het om daarna weer aan het werk te gaan?” “Beroerd”, was meestal het antwoord. “Nou”, zei ik dan, “dat maken wij zes keer per jaar mee”. Dan was het meestal even stil.
Natuurlijk is het fijn om zo lang vakantie te hebben. Voor sommige mensen is dat een belangrijke reden om voor dat beroep te kiezen. Andere mensen kiezen een beroep vanwege het hoge inkomen of de lease-auto. Feit is wel dat je in het ritme van het jaar van vakantie naar vakantie leeft en dus steeds naar een piek toe werkt. Gevolg is dat je aan het begin van de zomervakantie en ook in de kerstvakantie gebroken bent. Je leeft als het ware met de seizoenen, met de stemmingen van de jeugd. Voor ambtenaren die het hele jaar door in een gemoedelijk tempo achter hun bureau werken is dat moeilijk te begrijpen. Je zegt toch ook niet van een profvoetballer dat hij maar twee keer drie kwartier per week werkt!
Hoe kan het dat onderwijsmensen zo lang vakantie hebben en dat toch het ziekteverzuim in het onderwijs toeneemt? Volgens mij heeft dat alles te maken met de schaalvergroting die ook in het onderwijs heeft toegeslagen. Mammoetscholen met duizenden leerlingen zijn onwerkbaar. De menselijke maat is volkomen zoek. De onderwijsmanagers bedenken plannen die niet uitvoerbaar zijn, maar die toch door de mensen in de klas moeten worden uitgevoerd. En als die plannen dan weer blijken te zijn mislukt komt de politiek weer met nieuwe ideeën, die weer in nieuwe plannen moeten worden omgezet, die natuurlijk ook weer mislukken.
Als de menselijke maat niet terugkomt zal het nooit wat worden. Het gaat niet om examens, toetsen, scores en getallen, het gaat om mensen die elkaar kennen en samen werken aan een gezamenlijk doel. ...

GOEDE WEEK

dagcolumn
2,2 met 5 stemmen 622
“Wat is dat eigenlijk, Goede Vrijdag?” vroeg me afgelopen week een autochtone twintigjarige. Schoolmeester als ik ben, heb ik haar meteen de hele Goede Week uitgelegd: van Palmzondag, Witte Donderdag, Goede Vrijdag tot Paaszondag. Tweede Paasdag heb ik maar niet proberen uit te leggen, want dat is zelfs voor mij, met een katholieke opvoeding, niet te snappen. Vreemd dat we die feest- en vrije dagen als vanzelfsprekend aanvaarden. Tweede paas-, pinkster en kerstdag zijn al zó lang vrije dagen dat we er niet meer bij stil staan. Dat geldt ook voor Hemelvaartsdag, nota bene op een doordeweekse donderdag. Dat er op die dag geen kranten verschijnen kan ik nooit begrijpen, laat staan accepteren. Die journalisten kunnen wél op zondag werken om de krant van maandag te laten verschijnen, maar op Hemelsvaart een krant laten verschijnen dat kan niet. Misschien omdat de bezorgers moeten “dauwtrappen”? Dat doen ze toch elke dag al!
Bij heel veel dingen die we als vanzelfsprekend aanvaarden zijn we vergeten waaróm ze zo zijn. Het is net als bij “belletje trekken”, “de telefoon op de haak gooien” en dat soort uitdrukkingen; we gebruiken het gezegde, terwijl het verschijnsel al lang door de techniek is ingehaald. Bij de discussie over wat er in de canon van de Vaderlandse Geschiedenis moet staan, gaat het vaak net zo. “Hugo de Groot ontsnapte uit Slot Loevestein in een boekenkist”. Maar waarom hij daar gevangen zat weet bijna niemand. “1600, Slag bij Nieuwpoort”. Ja, maar wie heeft er gewonnen?
Is het erg dat jongelui de achtergrond van historische en culturele verschijnselen niet meer weten? Ik weet het niet. Natuurlijk vind ik het belangrijk dat iedereen onthoudt wat ik belangrijk vind. Maar dat vindt iedereen. Niemand kan onthouden wat iedereen belangrijk vindt. Dus eten we paaseieren, zonder ons af te vragen of we hier met een herinnering aan een religieus feest of met een heidens lenteritueel te maken hebben....

DROGREDENEN

dagcolumn
1,4 met 7 stemmen 879
Onlangs spraken in het Vara-tvprogramma ‘De Leugen Regeert’ Volkskrantredacteur Martijn van Calmthout en oud-journalist Ab Pilgram over de gemakzuchtige manier waarop de media zich voor het karretje van de klimaatsceptici laten spannen. Vanuit hun heilig geloof in hoor- en wederhoor laten de media in discussies over klimaatverandering altijd iemand aan het woord die sceptisch staat tegenover de wetenschappelijke overtuiging dat het klimaat verandert. En bijna altijd nodigen ze dan kampioen-klimaatscepticus Hans Labohm uit.
Frits Wester, politiek redacteur van RTL, mengde zich in de discussie door te verwijzen naar Galileï, die in zijn tijd al opschudding veroorzaakte met zijn bewering “dat de aarde niet plat was maar rond”. Iedereen met een paar jaar middelbare school weet dat het meningsverschil tussen Galileï en de kerkelijke autoriteiten niet ging over de stelling dat de aarde rond was maar over over de vraag of de aarde het centrum vormde van ons zonnestelsel of de zon. Wester viel hier door de mand: hij protesteert niet tegen wetenschappelijke opvattingen maar hij is bang dat hij zijn luxueuze en milieuonvriendelijke levenswijze moet opgeven.

Een paar weken geleden trad Hans Labohm op in het Vara-radioprogramma ‘Spijkers met Koppen’. Felix Meurders interviewde hem. Labohm had het (ik weet niet meer in welk verband) over de filmregisseuze Lenie Riesenthal. Dolf Jansen corrigeerde hem: “Lenie Riefenstahl”. Labohm reageerde op een toon van: nou ja, wat doet het ertoe. Kennelijk verwarde hij nazifilmer Lenie Riefenstahl met nazi-jager Simon Wiesenthal. Iemand die zich wetenschapper noemt maakt niet van dit soort fouten. Ook Labohm viel voor mij door de mand. Hij maakt iedereen verdacht die niet in zijn straatje past, van Al Gore tot journalisten die aan zijn motieven twijfelen....

GEDENKWAARDIGE MOMENTEN

dagcolumn
2,1 met 8 stemmen 702
Op 31 december 1999 stond ik, omringd door 3 miljoen mensen, op een van de bruggen over de Thames in Londen te wachten op het nieuwe millennium. Van het beloofde vuurwerk heb alleen het gedeelte gezien dat zich in de lucht afspeelde. Maar het oorverdovende lawaai zal ik niet snel vergeten. Toch heeft die hele millenniumwisseling maar weinig indruk op me gemaakt. Het was natuurlijk ook niet meer dan een herdenking van een fictief moment als gevolg van een theoretische berekening uit de zesde eeuw.
Een jaar later keek ik vanuit mijn eigen huis naar het vuurwerk tijdens de jaarwisseling die de geboorte van de euro betekende. Dit moment betekende veel meer voor mij. Ik realiseerde me dat dezelfde landen die in mijn vroege jeugd bezig waren elkaar op leven en dood te bevechten, voortaan met dezelfde munt - óók in elkaars land - zouden betalen. Dat zou een oorlog tussen die landen in de toekomst vrijwel onmogelijk maken. De invoering van de euro was voor mij veel meer dan een praktische, economische beslissing.
Bij de herdenking van 50 jaar Verdrag van Rome moest ik weer aan die twee momenten denken. In die 50 jaar is er veel gepraat; oeverloos, nutteloos, soms radeloos, maar er is niet gevochten. Wat zou er gebeurd zijn als Joegoslavië eerder lid was geworden van de Europese Unie?
Natuurlijk heb ik ook mijn vraagtekens bij de toetreding van al die Oost-Europese landen. En van de toetreding van Turkije ben ik ook geen overtuigde voorstander. Maar aan de andere kant denk ik: je kunt ze er maar beter bij hebben, dan heb je er tenminste controle over. En zolang ze práten, véchten ze tenminste niet....

MOOIE SCHREEUWLELIJK

dagcolumn
3,1 met 9 stemmen 555
Theo van Gogh was een klootzak. Theo zou het er mee eens zijn dat ik hem een klootzak noem, want van hem mocht je alles zeggen wat je vond. Hij nam geen blad voor de mond, wat waarschijnlijk de reden is geweest dat hij vermoord is. Zijn moordenaar is een looser en een zielepiet die het recht in eigen hand nam, omdat hij vond dat dat moest van de profeet die door van Gogh beledigd was.
Jeroen Henneman, een van Theo’s beste vrienden vond hem ook een klootzak, dus ik ben in goed gezelschap. Heel veel mensen vonden Theo een klootzak, ook al bleven ze vrienden. Sommige mensen werden door Theo zó zwaar persoonlijk beledigd dat ze geen vrienden bleven. Maar toch vonden die mensen niet dat Theo vermoord moest worden. Als je het niet met iemand eens bent kun je tegen hem in gaan. Als dat niet helpt kun je hem negeren en desnoods met hulp van anderen proberen hem te isoleren. Maar als je iemand vermoordt ben je niet alleen een klootzak maar ook een idioot.
Als ik het beeld voor Theo van Gogh, gemaakt door Jeroen Henneman, van binnen naar buiten bekijk eindig ik met een schreeuw. Een schreeuw van woede, angst of ontzetting. Ik kan het ook van buiten naar binnen bekijken. In dat geval begin ik met een schreeuw en eindig ik met mijn mond dicht. Enerzijds ben ik woedend om wat er gebeurd is, anderzijds begrijp ik waarom het gebeurd is. Niet dat ik er begrip voor heb, laat staan dat ik het goedkeur, maar ik begrijp de onontkoombaarheid. Na de innerlijke woede volgt de behoefte om het uit te schreeuwen. Maar daarna volgt de verbijstering en de stilte. Er zijn geen woorden voor de onmacht om het te begrijpen....

ZOTTE WERKELIJKHEID

dagcolumn
3,6 met 5 stemmen 796
“Wie probeert een definitie van humor te geven maakt zich volkomen belachelijk.” Ik weet niet meer van wie dit citaat is, maar ik ben het er helemaal mee eens.
Het motto van de boekenweek luidt dit jaar: “LOF DER ZOTHEID, Scherts, Satire en Ironie”. De boekenweek is nog niet begonnen, maar ik houd mijn hart vast bij al die humor op papier. Volgens mij is de werkelijkheid veel leuker dan al die bedachte en opgeschreven humor. Daarom ben ik vandaag (maandag) de stad in gegaan, niet om te kijken of de humor op straat ligt, maar om op een terrasje in de zon bij een kopje koffie de krant te lezen. En zelfs de Volkskrant, volgens kenners in de kroeg de zuurste krant van Nederland, stond vol humor. Ik ga niet uitleggen waaróm ik moest lachen, ik schrijf alleen op wáár ik om moest lachen.
Op de voorpagina, naast de vette knipoog van Sven Kramer, stond de kop: “Openbaar Ministerie onderzoekt belspellen”.
Op pagina 2: “Voedselbanken hebben buik vol van machtsstrijd” (waarschijnlijk bedacht door een humoristische koppenmaker)....

BIOBRANDSTOF

dagcolumn
2,8 met 5 stemmen 705
Stijgende brandstofprijzen, mede als gevolg van schaarser wordende olie, hebben geleid tot stijgende populariteit van brandstof uit plantaardige grondstoffen. Op alle mogelijke manieren wordt aan de toenemende vraag naar biobrandstof voldaan. Dit leidt tot discussies over de vraag of die toenemende productie van gewassen als palmolie, maïs en soja niet ten koste zal gaan van de productie van voedselgewassen. In Mexico zijn maïsproducten onbetaalbaar geworden voor arme mensen omdat de brandstoffenindustrie de prijs voor maïs opdrijft. Een boeiende discussie die we ons een aantal jaren geleden nauwelijks konden voorstellen.
Toch is biobrandstof al veel ouder dan we denken.
Ik ben opgegroeid op een boerderij, zo’n ouderwets ‘gemengd bedrijf’ met koeien, varkens en kippen op een paar hectare bouw- en grasland. De voornaamste krachtbron op ons bedrijf was een 1pk tractor van het merk “BLES”. Die tractor liep op biobrandstof: haver en gras. We hoefden met onze tractor nooit naar een tankstation; hij haalde zelf zijn brandstof uit de wei of de voerbak. Hij was uiterst zuinig in onderhoud en beslist niet veeleisend. Af en toe een stel nieuwe banden - sorry, hoefijzers – en hij liep weer als een zonnetje. Hij leverde energie voor de werktuigen en voor het vervoer van de producten .
Zo komt alles terug, alleen op een andere manier dan we verwachten....

JUBILEUM

dagcolumn
2,0 met 3 stemmen 1.258
In mijn boekenkast staat ‘Het Volgende Verhaal’ van Cees Nooteboom.
Voorin staat geschreven: “Voor Geert Kruideren”. Getekend: “Cees Nooteboom, Arnhem, 27-2-97”. In het kader van literatuurfestival ‘De Wintertuin’ woonde ik een lezing bij van deze bekende schrijver. Diezelfde avond zat thuis mijn zoon Thomas te werken aan mijn nieuwe website. Bij thuiskomst zei hij: “Hij staat on line, pa!”
Dat was de start van mijn ‘culiteraire carrière’ en de geboorte van ‘Geert Kruiderens DigiTaalTafel’.
Al jarenlang schreef ik te hooi en te gras: gedichten, verhalen, losse hersenspinsels. Alles stond op kladjes en losse velletjes die rondzwierven op plaatsen waar ik ze soms toevallig weer tegenkwam. Soms gebruikte ik een gedicht voor een bijzondere gelegenheid. Op de suggestie van vrienden om die gedichten eens te bundelen en uit te geven was ik nooit ingegaan. Stel je voor: ik ga mezelf toch geen dichter noemen! Tot Thomas me op weg hielp op mijn eerste computer. Een van de eerste vingeroefeningen was het invoeren en ordenen van al die losse notities. Toen het internet in zicht begon te komen maakte Thomas me attent op de mogelijkheid daar te publiceren op een eigen website. Dat gaf de mogelijkheid teksten te corrigeren, aan te passen en uit te breiden. Dat idee groeide uit tot wat later de DigiTaalTafel werd. Eerst had die de vorm van een menu, met een Aperitief, een Voorgerecht, een Hoofdgerecht, een Nagerecht en een Digestief. Na een jaar veranderden we de site in een DigiTaalAutomatiek, met luikjes die je kon aanclicken. Daar kwam dan een Kroket (kwatrijn) van Kruideren uit, een Hapje Haiku of de Uitsmijter (aforisme) van de Week. Het aantal luikjes groeide, er kwam een Broodje Drukfout en een Broodje Misverstand. In de Smaak van de Chef kon ik een mening kwijt, al of niet met dubbele bodem. Er kwam een Gastenboek en een paar jaar lang heb ik zelfs een wekelijkse e-mail verstuurd onder de titel ‘DigiTaalTafeltje-Dekje’. Daar waren op het laatst 400 mensen op geabonneerd, totdat de mailserver problemen begon te maken....

REACTIE

dagcolumn
3,4 met 5 stemmen 769
Ach, denk ik wel eens, zo’n column, wat stelt dat nou voor? Als je stukje door 200 mensen gelezen wordt mag je blij zijn. Als tenminste alle bezoekers ook inderdaad je verhaal lézen. De beoordeling is ook niet zo belangrijk; heb je je best gedaan dan krijg je een laag cijfer en gooi je er een lollig stukje uit dan scoor je ineens hoog.
Maar dan ineens krijg je een serieuze reactie. In mijn column getiteld ILLUSIE (6 – 2 – ’07), over de opwarming van de dampkring, noemde ik de naam van de ‘klimaatscepticus’ Hans Labohm. Twee dagen geleden kreeg ik een mailtje van de betreffende heer Labohm. Hij stuurde een indrukwekkende Power Point-presentatie mee, vol grafieken en statistieken en een PDF-bestand van 17 (Engelstalige) pagina’s met als titel: ”Climate Scepticism in a Nutshell”.
Helaas heb ik nog niet de tijd gehad om alles grondig te bestuderen, maar ik vlei me met de gedachte dat mijn column toch wel gelezen wordt. Het is niet het aantal bezoekers dat telt maar het gaat erom dat de juiste mensen je verhaal lezen. Het zit hem niet in de kwantiteit maar in de kwaliteit. Hebben mijn collega-columnisten soortgelijke ervaringen?...

DE VLOEK DER SCHAALVERGROTING

dagcolumn
2,4 met 8 stemmen 1.032
Ooit begon ik mijn onderwijscarrière aan de lagere school. Dat was in de tijd dat de basisschool nog lager was. De bewaarschool heette toen al kleuterschool en de juffrouw die op de kleuters paste heette kleuterleidster. Ikzelf was onderwijzer, maar de kinderen noemden me “meester”. Ik hoor mijn vader nog zeggen, toen ik naar de kweekschool (de voorganger van de pedagogische academie) ging : “Ik vind het best dat je onderwijzer wordt, als je maar geen schoolmeester wordt!” Alle ‘leerkrachten' – zo heten die watjes die nooit een vak hebben geleerd – heten nu leraar, ook de mensen die ‘les’ geven op de kleuterschool. U ziet: er is veel veranderd in het onderwijs.
Tegenwoordig zijn de jammerklachten over de kwaliteit van het onderwijs niet van de lucht. 'Ze' kunnen niet meer rekenen, zelfs de leraren kunnen niet meer spellen. De universiteiten klagen dat eerstejaars studenten onvoldoende niveau hebben en bijgespijkerd moeten worden. Eerst moest het studiehuis worden ingevoerd, nu klagen zelfs de leerlingen dat ze niet meer gewoon les krijgen. Bezuinigingen worden gecamoufleerd met fraaie kreten als ‘het nieuwe leren’ (Het Nieuwe Leren van de Keizer).
Eigenlijk is alle ellende begonnen met de mammoetwet. Niet dat alles vóór die tijd ideaal was, maar vanaf de zeventiger jaren heeft er een enorme schaalvergroting in het onderwijs plaatsgevonden. Niet alleen in het onderwijs trouwens; ook bijvoorbeeld in de landbouw werden de bedrijven steeds grootschaliger. Er ontstonden mammoetscholen met duizenden leerlingen die – net als de leraren – tot nummers werden gereduceerd. Omdat het meten met de menselijke maat in die onderwijsfabrieken niet meer mogelijk was, moesten de resultaten gemeten worden in (cito)toetsen en examens. Het examen vormde niet langer de afsluiting van een schoolloopbaan, nee, de school werd een opleidingsinstituut voor het examen.
Het nieuwe kabinet heeft, vóór het is aangetreden, al aangekondigd dat er flink geïnvesteerd gaat worden in het onderwijs. Als dat maar niet betekent dat het aantal managers en onderwijskundigen nog zal toenemen. Volgens mij moet er een drastische schaalverkleining plaats vinden. Kleinere klassen en kleinere scholen, zodat kinderen en studente meer individuele aandacht krijgen. ‘De’ leerling bestaat niet. Ieder kind stelt andere eisen en heeft een andere begeleiding nodig. Stel het kind centraal, dat wil zeggen ieder individueel kind, en kijk hoe je ieder kind het best kunt begeleiden. Dat kost geld, ja, maar die investering verdien je dubbel en dwars terug. Ik ben er van overtuigd dat op die manier de school weer plezierig wordt, voor de leerlingen en voor de leerkrachten, die elkaar weer bij naam en toenaam zullen kennen....

ILLUSIE

dagcolumn
2,1 met 7 stemmen 650
Nee, ik maak me weinig illusies dat het nog goed komt met onze planeet.
Nu heb ik de leeftijd bereikt dat ik me geen illusies meer hoef te maken, maar ik denk natuurlijk ook aan mijn kinderen en kleinkinderen. En hún nageslacht zal het nóg zwaarder krijgen. Overigens is er natuurlijk niets nieuws onder de zon. Wie dagelijks de krant leest (een échte krant, niet de Telegraaf) weet al tientallen jaren dat ons leefmilieu bedreigd wordt door onze eigen stijl van leven. We vervuilen al eeuwenlang de lucht, het grondwater, de rivieren en de zee. Om maar te zwijgen van ons eigen lichaam. Dat nu - voor 90% zeker - blijkt dat we ook het klimaat beïnvloeden komt daar alleen maar bij.
Grappig is trouwens de 10% twijfel die het IPCC bewaart. Wetenschappers zijn twijfelaars. Ze weten dat ze niet alles kunnen weten, dus houden ze een slag om de arm. Dit in tegenstelling tot de ‘opwarmingsontkenners’ die overtuigd zijn van hun gelijk en van het ongelijk van de overgrote meerderheid van de wetenschappers. De klimaatsceptici beroepen zich op die 10% twijfel, die wordt opgeblazen door mensen als Hans Labohm, de man die door de media steeds opnieuw wordt opgevoerd als tegenhanger van de bezorgde klimaatdeskundigen. De media geloven heilig in ‘hoor en wederhoor’ ook als dat wederhoor niet gestoeld is op wetenschap - en twijfel - maar op een overtuiging. Zo zijn er, eeuwen na Darwin, nog steeds mensen die geloven dat de aarde is geschapen in zes dagen. Nee, dat is geen geloof, dat is een overtuiging, zonder twijfel. Herinnert u zich die discussie nog tussen darwinist Ronald Plasterk en creationist Kees Dekker? (Buitenhof, Nieuwjaarsdag 2006) Eigenlijk neem ik Plasterk kwalijk dat hij in discussie ging, omdat hij kon weten dat hij zijn tegenstander nooit aan het twijfelen kon brengen.
Mensen die zich ernstig zorgen maken om het leven op onze planeet zouden zich dus niet druk moeten maken om de overtuigde sceptici. Die zijn toch niet meer te redden. Beter is het gebruik te maken van de meerderheid die ze hebben en via de politiek maatregelen te nemen om er tenminste nog iéts van te maken. Want dié illusie heb ik nog wél: dat er nog iéts van te maken is....

GEDANKEN SIND FREI

dagcolumn
1,4 met 15 stemmen 4.033
Vandaag heb ik geen mening, vandaag heb ik gedachten. Dat lijkt misschien hetzelfde, maar dat is het niet. Een mening is rechtlijnig en gaat in een bepaalde richting. Gedachten vliegen alle kanten op. Enerzijds ….. anderszijds …… hoewel ……. en toch ……... Een mening wordt verkondigd, houdt een boodschap in. Gedachten spelen door je hoofd, leiden tot hardop denken, roepen vragen op, geen antwoorden. Een mening heb je soms – vaak – geleend van een ander. Gedachten komen uit je eigen brein. Over een mening kun je discusssiëren, je kunt hem delen of afwijzen. Met gedachten kun je het eens of oneens zijn, maar ze dwingen je tot nadenken, wat voor een mening niet altijd geldt.
...

TEKSTDICHTER

dagcolumn
2,5 met 6 stemmen 809
Raar woord eigenlijk, ‘tekstdichter’. Zoiets als ‘verfschilder’. Alsof niet elke dichter gebruik maakt van tekst.
Meestal gebruikt men deze term om een ‘singer-songwriter’ aan te duiden, maar dat is natuurlijk geen goed Nederlands.
Dus als Erik de Jong, alias Spinvis, de BV Popprijs wint, staat er in het juryrapport dat hij de prijs krijgt vanwege zijn “volstrekt oorspronkelijke muzikale benadering van het fenomeen ‘samplekunst’, maar ook door de manier waarop hij ‘tekstdichten’ in de Nederlandse taal naar een nieuw plan trok”.
Erik de Jong schrijft dus teksten, gedichten, die hij op muziek zet, ‘oppimpt’ met ‘samples’, en waar hij vervolgens succesvolle ‘albums’ van maakt. Je zou in dit verband kunnen spreken van ‘poëziealbums’, maar dat is natuurlijk geen geschikte benaming. En als je bedenkt dat ‘rappers’ als Ali B en Lange Frans eigenlijk ook tekstdichters zijn die hun poëzie op muziek (proberen te) zetten, dan is dat kneuterwoord helemaal misplaatst....

OPWARMINGSONTKENNER

dagcolumn
2,2 met 6 stemmen 695
Toevallig hoorde ik vandaag een goed verhaal van een oud-aardrijkskundeleraar over ‘de kringloop van het water’. Hij noemde de opwarming van de aarde slechts zijdelings, maar hij gaf wél inzicht in het subtiele evenwicht in die kringloop en in de natuur in het algemeen. En, of het zo moest zijn, las ik bij thuiskomst de column van mijn maandagse collega Frank F. van Keeren. Die column vormt de perfecte aanloop tot mijn column van vandaag, die ik al had klaar staan. Natuurlijk gaat de vergelijking mank, dat weet ik ook wel. Maar de geschiedenis zal uitwijzen wie er gelijk heeft.
Zoals je mensen hebt die ontkennen dat de holocaust heeft plaatsgevonden, zo zijn er ook mensen die ontkennen dat het klimaat verandert en dat de aarde opwarmt.
En ze geloven zéker niet dat dat komt door menselijke invloed. Een kennis van mij is zo’n ‘opwarmingsontkenner’. Als ik met hem begin over ‘An Unconvenient Truth’, de film van Al Gore, dan wordt hij laaiend. Hij vindt de film misleidend en vecht alle statistieken, publicaties en stellingen aan die in de film naar voren worden gebracht. Toevallig woont hij in het zuidelijke deel van Arnhem, in de Betuwe dus. Ik woon op de Veluwe, in Arnhem-Noord. Als over een aantal jaren de dijken van de rivieren doorbreken en hij komt de Rijnbrug over, op de vlucht voor het wassende water, dan zal ik hem liefdevol onderdak verlenen en hem vragen of hij inmiddels van mening is veranderd.
Als we wachten met het nemen van maatregelen tot ‘wetenschappelijk onomstotelijk’ bewezen is dat menselijk gedrag mede van invloed is op de opwarming van de dampkring, dan zal het te laat zijn om nog maatregelen te nemen....

TERREURBOMBARDEMENT

dagcolumn
3,9 met 10 stemmen 728
Zondagmorgen, oudejaarsdag, 9 uur. De zondagsrust wordt wreed verstoord door een paar enorme knallen. Verstoord klim ik uit mijn bed en kijk ik tussen de gordijnen door naar buiten. Daar zijn een paar jongens van een jaar of tien bezig vuurwerk af te steken. Op de hoek van de straat halen ze vuurpijlen en kant-en-klare pakketten uit weekendtassen en rugzakken. De knallen zijn niet van de lucht en de keukenmeiden gillen door de straat. Het zijn geen jongetjes die ik ken uit de buurt. Waarschijnlijk zijn ze uit hun eigen straat verjaagd door hun buren en nu komen ze mijn verlengde nachtrust verstoren. Wat doe je op zo’n moment? Ingrijpen, met het risico dat ze mijn ramen en brievenbus onder vuur nemen? De politie bellen? Je zou verwachten dat die door het lawaai zelf wel zou zijn gealarmeerd. Als na een uur het knallen ophoudt en de kruitdampen zijn opgetrokken, ligt de stoep en de halve straat bezaaid met rommel. De jongens zijn in geen velden of wegen meer te bekennen.
De hele dag door klinkt het knallen dichtbij en veraf. Kennelijk is de verordening omtrent de periode waarin het geoorloofd is vuurwerk af te steken veranderd. Of ze wordt niet nageleefd, omdat de politie andere prioriteiten stelt.
Als ik me kort na middernacht even buiten waag, waan ik me in een oorlogsgebied. Het kanongebulder is oorverdovend. Het eeuwenoude ritueel van knallen om de boze wintergeesten te verdrijven kan ik volgen. Maar de huidige vuurwerkwaanzin heeft daar niets meer mee te maken. Voor tientallen miljoenen wordt er verknald en de lucht in geschoten, met alle milieugevolgen van dien. De overheid – die zegt normen en waarden hoog in het vaandel te voeren – verruimt de bepalingen om zwaarder vuurwerk te mogen verkopen, zogenaamd om de aanschaf van illegaal vuurwerk uit het buitenland in te dammen. Dat je dat ook zou kunnen proberen door overleg over Europese regelgeving, komt kennelijk niet op bij dit demissionaire kabinet dat de normen oprekt en de waarden verkwanselt. Niks traditie, niks folklore, alles wat telt is commercie....

TAALSOAPERA

dagcolumn
2,5 met 6 stemmen 661
Het Groot Dictee der Nederlandse Taal
bevatte weer een lading vreemde woorden,
zodat het meedoen mij niet meer bekoorde.
Het klonk zo acrobatisch allemaal....

BOND ZONDER SCHAAMTE

dagcolumn
3,4 met 7 stemmen 759
Mijn mond viel open van verbazing, toen ik in NRC de ingezonden brief las van een groep topbestuurders van het bedrijfsleven aan de politiek. De topmensen van Shell, Rabobank, Unilever en nog een aantal multinationals uiten hun zorgen over “de wereldwijde aantasting van de natuur, het verdwijnen van soorten dieren en planten en de opwarming van het klimaat”. Ze vinden dat tijdens de verkiezingen en de formatie het thema natuur- en milieubeleid volledig afwezig was.
En dat wordt dan gezegd door de leiders van de multinationals die al decennialang bezig zijn wereldwijd het leefmilieu te verpesten. Ze spelen nationale regeringen tegen elkaar uit door productiebedrijven te verplaatsen naar lagelonenlanden. Daar kopen ze corrupte politici om, zodat milieunormen met voeten worden getreden. Ze verwoesten de gebieden waar delfstoffen en andere natuurlijke grondstoffen worden gewonnen. Ze vervuilen de oceanen en de lucht met het transport van grondstoffen en producten. En ze praten de consumenten in de rijke landen producten aan die ongezond zijn en die ze vaak helemaal niet nodig hebben. Lees er de publicaties van Milieudefensie, Greenpeace en het Wereld Natuurfonds maar op na.
Als je alle jaarinkomens van dit 70tal topmensen bij elkaar optelt - inclusief tantièmes, bonussen en aandelenopties – dan krijg je een fabelachtig bedrag. Daarmee zou een wereldwijde campagne kunnen worden opgezet om mensen – vooral consumenten – bewust te maken van de gevaren die ons leefmilieu bedreigen.
Ik moet denken aan de slogan van die oude Bond zonder Naam (maar dan met een kleine variant): “Verbeter de wereld, begin bij je eigen bedrijf”....

KERSTMUZAK

dagcolumn
2,9 met 7 stemmen 828
Af en toe moet je naar de supermarkt om boodschappen te doen. En soms moet je naar de HEMA, of een ander warenhuis, omdat je sokken nodig hebt. Gedurende de rest van het jaar is dat een doodgewone routine. Maar in deze donkere dagen voor kerstmis is dat een kwelling. Amper heb je de afgezaagde sinterklaasdeuntjes overleefd of de kerstengeltjes druipen uit het plafond. Soms heeft het een religieuze klank maar meestal klinkt het gewoon kitscherig Amerikaans.
Als het kerstfeest al ooit een christelijke achtergrond heeft gehad, dan is die wel volledig in de mist verdwenen. Ook de voorchristelijke, heidense traditie is nog nauwelijks te herkennen in de mallemolen van kerstconsumptie. Onlangs las ik dat sinterklaas ook al een vroeggermaanse oorsprong heeft: dondergod Donar rijdt op zijn paard door de lucht en gooit met vurige pijlen in het rond. Zo zijn we in deze donkere dagen voor kerst aan de heidenen overgeleverd; de heidenen van het grootkapitaal die ons gewone stervelingen duidelijk maken dat we maar voor één doel op aarde zijn: consumeren.
Ik geloof dat ik maar een winterslaap ga houden....

FORMAT

dagcolumn
2,7 met 6 stemmen 1.081
In de 70er jaren had iemand iets nieuws bedacht: een ‘bedboek’. De eerste helft van het boek was gedrukt op de rechterpagina en als je dan halverwege was (aan het einde van het boek dus) dan draaide je het om en dan las je de tweede helft van het boek op de linkerpagina. Zo kon je gemakkelijker in bed lezen. Nooit meer iets van gehoord. Natuurlijk niet, een boek begint op de eerste bladzijde en eindigt op de laatste.

Bij een krant geldt die natuurlijke regel kennelijk niet. De Volkskrant, die zaterdag in vernieuwde vorm in de bus viel, volhardt nog steeds in de irritante gewoonte om artikelen die op de voorpagina beginnen te vervolgen op een van de volgende pagina’s. Wil ik dus een artikel uitlezen, dan moet ik eerst de pagina’s omslaan, tot ik het vervolg gevonden heb. Zo blijf ik heen en weer bladeren als ik de artikelen in de natuurlijke volgorde wil lezen. Thuis aan de ontbijttafel is dat al lastig, maar onderweg in de bus of de trein is dat onbegonnen werk, omdat het onvermijdelijk leidt tot ongewenste intimiteiten.
Ook als een artikel op één pagina staat moet ik vaak de krant om- en terugvouwen, omdat er midden door het artikel een vouw loopt. Kranten op tabloidformaat zijn al iets handzamer en gebruikersvriendelijker, maar krantenopmakers schijnen steeds de hele pagina voor hun neus te hebben bij hun werk. Ze zouden eens aan de lezers moeten denken....

An Inconvenient Truth behind the Dikes.

dagcolumn
3,2 met 5 stemmen 939
Woensdag 22 november 2006: Tweede Kamerverkiezingen.
Het ging om AOW, hypotheekaftrek, voedselbanken, veiligheid, hoofddoekjes, normen en waarden en nog een heleboel andere Nederlandse wereldproblemen.
Zaterdag 25 november 2006: middagtemperatuur 18 graden.
Ik zag mensen op terrasjes zitten toen ik, met mijn jas open, door de stad liep. ...

ZEN EN DE KUNST VAN POLITIEK BEDRIJVEN

dagcolumn
3,3 met 7 stemmen 654
Wat de lijsttrekkers zeggen in verkiezingstijd interesseert me niet.
Wat ze níet zeggen interesseert me veel meer.
Waarom durven ze (kamerbreed) de hypotheekrente niet ter discussie te stellen, terwijl ze allemaal weten dat dat onontkoombaar is? Omdat huizenbezitters niet alleen behoudende burgers zijn, maar ook trouwe kiezers.
Waarom durven ze de superrijken niet aan te pakken? Omdat ze bang zijn dat die mensen (met hun geld) naar het buitenland vertrekken....

GROENE RAPPORTCIJFERS VOOR POLITIEKE PARTIJEN

dagcolumn
3,0 met 2 stemmen 664
Vier politieke partijen halen een goed rapportcijfer als hun programma’s worden bekeken op natuur-, milieu- en diervriendelijkheid. Twee komen op een voldoende en de zes overige hebben duidelijk een onvoldoende. Op verzoek van het radioprogramma Vroege Vogels hebben acht grote groene organisaties de verkiezingsprogramma’s van de partijen onderzocht en van een cijfer voorzien.
GroenLinks scoort het hoogst met een 7,8; Lijst Vijf Fortuyn sluit de rij met 2,2.
Opvallend vind ik het lage cijfer voor de PvdA: 6,68.
Tweede kamerlid Wijnand Duyvendak (Groen Links) heeft voorgesteld milieuvriendelijke auto's, zoals de Toyota Prius, eenderde goedkoper te maken en bezineslurpers als de Hummer eenderde duurder. Drie keer zo duur zou van mij ook mogen. Verbieden zou nóg beter zijn, maar, zoals ik al eens opmerkte tegen de bezitter van zo’n monster: ”Helaas staat de democratie mij niet toe u te verbieden mijn milieu te vervuilen”. Hij keek me aan alsof hij me niet snapte....

SCHULD EN BOETE

dagcolumn
4,0 met 5 stemmen 1.075
Na tv-dominee Jimmy Swaggart heeft nu ook internet-dominee Ted Haggard moeten bekennen dat hij seksueel over de schreef is gegaan. We herinneren ons de huilende Jimmy Swaggart, die openlijk zijn zonden bekende en God en zijn gemeente om vergiffenis vroeg. Ted Haggard, de leider van 30 miljoen ‘Evangelicans’, liet de bekentenis van zijn homoseksuele contacten over aan een vertegenwoordiger die zijn bekentenis voorlas.
Als verlicht atheïst begrijp je weinig van dit soort gedrag en in het gunstigste geval haal je je schouders op. Maar ik heb nog net een staartje van het ‘Rijke Roomse Leven’ meegemaakt en daardoor snap ik iets beter hoe het zit. Echte gelovigen, zoals vrome katholieken, strenge protestanten en ‘Born Again Christians’ weten dat de mens in wezen geneigd is tot de zonde. Ook al heb je van nature niet de neiging om slecht te zijn, als de zondigheid je met de paplepel is ingegoten kom je er niet onderuit. En kun je geen zonde bedenken, dan verzin je er maar een.
Toen ik vroeger als kind ging biechten moest ik ook vaak zonden bedenken om iets te kunnen opbiechten. Zo’n televisie-dominee geeft zijn gelovigen een excuus om ook te zondigen. En zo’n incestpleger op de Veluwe heeft tenminste iets om zich schuldig over te voelen. En zijn mede-gelovigen vergeven hem maar al te graag, omdat ze daarmee zichzelf een excuus verschaffen om ook te zondigen.
Schuld en boete houden elkaar in stand....

NORMEN EN WAARDEN

dagcolumn
3,1 met 9 stemmen 1.005
Ik ben opgegroeid in de tijd dat het milieu nog schoon was en sex vies.
Toen Ali nog een meisje was en mijn neefje nog geen nicht.
Toen er nog geen Sjonnies en Anita’s waren maar alleen Ot en Sien.
Toen Leentje nog geen Leaske wilde heten....

PTT TPG TNT POST

dagcolumn
1,4 met 7 stemmen 1.476
Toen ik terugkwam van vakantie lag er, tussen de kranten en de post, een brief van TNT Post. In een folder vol ronkende taal werd uitgelegd dat de vertrouwde(?) TPG Post voortaan TNT Post zou heten. Niet alleen de besteller, ook zijn ‘wagenpark’ zou een complete restyling ondergaan. De kleurenfolder werd begeleid door een persoonlijke brief van (de heer? mevrouw?) Herna Verhagen, Commercieel directeur Koninklijke TNT Post BV. Als geschenk was er een oranje, gefrankeerde enveloppe bijgevoegd, die ik mag gebruiken om iemand gratis een brief te sturen.
De volgende ochtend zag ik TNT Post in actie. Vanuit mijn raam zag ik een eindje verderop in de straat een doodgewone fiets staan, met oranje fietstassen vol post. Eén tas stond open en het regende. Vijf minuten later kwam een jongeman van een jaar of twintig aangeslenterd. Hij droeg geen uniform maar wél een schetterend-oranje TNT tas om zijn schouders. Na nog een tweetal stops - waarbij telkens de tas open bleef staan in de regen – was hij bij mijn voordeur aangekomen. Hij viste (bijna letterlijk) een pakje post uit zijn tas en begon de natte verzameling door mijn brievenbus te proppen. Een gedeelte van de brieven en ander – ongevraagd, maar wel geadresseerd – drukwerk scheurde. Hij perste de afgescheurde snippers als laatste door de brievenbus om de klep dicht te kunnen krijgen. Voor zover de post van belang was heb ik die aan de waslijn gedroogd en de snippers aan elkaar gepast. Als dit de “uiterste zorg voor uw persoonlijke post” is, zoals Herna Verhagen schrijft, dan vrees ik het ergste voor de toekomst.
Iedere Nederlander die het nieuws volgt weet natuurlijk dat onze regering de staatsbedrijven als PTT en NS verkoopt om overtollig en niet goed functionerend personeel te kunnen lozen. De overgebleven wernemers krijgen een CAO door de strot geduwd die ze alleen maar kunnen slikken (of stikken). Ik ben benieuwd hoe lang het duurt voor we onze post zelf van het postkantoor moeten halen.
(De gratis, oranje enveloppe heb ik gebruikt om deze brief naar de heer of mevrouw Herna Verhagen te sturen)...