biografie: Gerrit Komrij

Gerrit  Komrij [Winterswijk 1944 - ....]

Gerrit groeide op in een socialistisch gezin. Hij ging in Winterswijk naar de openbare lagere school en meldde zich in 1956 bij de plaatselijke HBS als leerling aan.  Hij kreeg gedurende de schoolrit het dringende advies om over te stappen naar de gymnasiumafdeling, waarvoor hij in een zomervakantie twee jaar Latijn en Grieks moest inhalen.

Toen al schreef hij teksten voor het schoolcabaret en kritische stukjes in de schoolkrant.

In 1962 slaagde hij voor het eindexamen Gymnasium.

Hij ging in Amsterdam Algemene Literatuurwetenschap studeren. Vanwege zijn voorkeur voor de homoseksuele liefde lag de keuze van Amsterdam voor hem voor de hand. Jarenlang had hij gedacht dat hij de enige homoseksueel op aarde was (NRC, 1978) maar hij begon toch langzaam maar zeker vorm te geven aan zijn gevoelens op dit vlak.

Hij stopte met zijn studie en werd vertaler uit het Nieuwgrieks, Latijn, Engels, Duits en Frans. Hij zocht zijn heil in Griekenland. Komrij woonde twee jaar op Kreta en voorzag in zijn onderhoud door  het geven van taallessen op een ‘frontistirion’.

Na twee jaar keerde hij terug in Amsterdam en in 1967 ging hij samenwonen met de graficus Charles Hofman, die nog  zijn levensgezel is. Het paar Hofman-Komrij woont nu al jaren in Portugal.

Hij werd opgemerkt door Theo Sontrop, die hem intoduceerde bij De Arbeiderspers, waar hij zijn eerste gedichten aanbood en ook redactie- en vertaalwerk kreeg toebedeeld. Omdat de eerste oplage van ‘Maagdenburgse halve bollen’ vertraagd werd uitgegeven, was zijn vertaling van ‘Pausin Johanna’, een boek van de Nieuw-Griekse auteur Emanuel Rohidis, het eerste dat van Komrij verscheen. Er zouden nog talloze vertalingen volgen. Werk dat hij ook maakte om van te leven, zoals hijzelf  verklaarde.

‘Het is een schandaal dat hij nooit de Nijhoff-prijs voor zijn vertalingen heeft gekregen’, zei Martin Ros, de enthousiaste en niet te stuiten oud-hoofdredacteur van de Arbeiderspers.

Zijn debuut met eigen werk kwam in 1968 met de publicatie van zijn gedichtenbundel ´Maagdenburger halve bollen en andere gedichten´.

In 1969  hielden Ros en Komrij zich onledig met het toen matig draaiende tijdschrift Maatstaf. Hij werkte daar samen o.a. met Koen Koch  en Mensje van Keulen.

Gerrit Komrij is sinds 1969 bevriend met Hans Warren (inmiddels overleden) en komt daardoor ook in Warrens ´Geheim Dagboek´voor. Komrij was daar om redenen van privacy niet altijd even gelukkig mee.

De poëzieprijs van Amsterdam 1970  kreeg hij voor zijn bundel´Alle vlees is als gras of het knekelhuis op de dodenakker´.

Komrij heeft zich vooral als dichter beschouwd  en als literair criticus. Hij begon in Vrij Nederland met polemische boekbesprekingen die de nodige stenen in de binnenlandse literaire vijver wierpen. Recensies in engere zin  waren zijn polemieken niet. Criticus zijn vond hij 'het zich tegen een vorstelijke beloning vrolijk maken ten koste van anderen'.

De Cestoda-prijs  voor het moeiteloos beoefenen van de Nederlandse taal in al haar genres kreeg hij in 1975. Deze prijs  betrof een ludiek initiatief van wijlen Nico Scheepmaker, roemrijk publicist.

Voor het grote publiek werd Komrij bekend toen hij in 1976 optrad als televisiecriticus van de NRC, wat  boze programmamakers bij de vleet opleverde. En een neologisme dat inmiddels in de Dikke van Dale staat: treurbuis. In Vrij Nederland publiceerde hij als feuilleton de autobiografie 'Verwoest Arcadië' en in de NRC een wekelijkse column, waarvan de inhoud er niet om loog.

De Busken Huet-prijs werd hem in 1979 toegekend voor zijn´Papieren tijgers´.

In 1979 publiceerde Komrij zijn bloemlezing ´De Nederlandse poëzie van de negentiende en twintigste eeuw in duizend en enige gedichten´. Komrij toonde een duidelijke voorkeur voor speelse en ondeugende gedichten. Hij had weinig waardering voor de navolgers van de vijftigers. Uit de negentiende eeuw wist hij interessante gedichten te achterhalen.

De gedichtenbundel ´Onherstelbaar verbeterd´ (1981) bevat parodieën op bekende Nederlandse gedichten.

De Herman Gorter-prijs 1982 kreeg hij voor ´De os op de klokketoren'.

De Kluwer-prijs 1983 ontving hij voor de wijze waarop hij in zijn hele werk met de Nederlandse taal omgaat.

Sinds 1984 woont Komrij met zijn echtgenoot Charles Hofman in Vila Pouca de Beira, een dorpje in Portugal niet ver van Coimbra.

In 1991 schreef Gerrit Komrij voor de tweede keer een parodie op Hendrik Marsmans ´Herinnering aan Holland´. Hij deed dit onder het pseudoniem Mr. Pennewip. Komrij gebruikte ook de pseudoniemen Gerrit Andriesse, Joris Paridon en Griet Rijmrok. Grappig is opgemerkt dat ‘Ik rijm erg rot’ een anagram  is van de naam  Gerrit Komrij!

Een hoogtepunt in zijn literaire loopbaan werd de toekenning van P.C. Hooft-prijs 1993 voor zijn beschouwende proza.

Sinds jaren schrijft Komrij voor de NRC wekelijks een  bijdrage over min of meer  vergeten gedichten. Onder de titel ‘In liefde bloeyende’ verschenen honderd van deze besprekingen in boekvorm in 1998. In 2002 verscheen het vervolg: ¨Trou moet blycken, of opnieuw: In liefde bloeyende¨.

De Gouden Uil 1999 kreeg hij  voor ´In liefde bloeyende´.

Gerrit Komrij publiceerde in 1999 een bloemlezing van Zuid-Afrikaanse gedichten ¨De Afrikaanse poëzie in 1000 en enige gedichten¨.

In 1999 werd op elke maandag een sonnet van hem op een prominente plaats in het  ´Algemeen Dagblad´ gepubliceerd.

Gerrit Komrij werd op de eerste Landelijke Gedichtendag op 27 januari 2000 gekozen tot ´Dichter des Vaderlands´. In deze hoedanigheid schreef Komrij o.a. een gedicht over Srebrenica en een gedicht over het definitieve vertrek van Prins Claus. Hij zag af van deze ere-baan in 2004, waarna in 2005 Driek van Wissen werd verkozen als zijn opvolger.

Gerrit Komrij ontving op 8 februari 2000 een eredoctoraat aan de universiteit van Leiden. Het is nu dus Dr. G. Komrij!

Gerrit Komrij is actief als dichter, romancier, bloemlezer, vertaler en eassayist. Met zijn essays heeft hij vaak opzien gebaard. Poëzie is voor Gerrit Komrij maakwerk, waar weinig inspiratie of diepgevoelde emotie aan te pas komt. Hij heeft een aperte hekel aan het gerijm van dilettanten, wat hij ook heeft uitgedragen in zijn columns.

Als voorbeeld daarvan gebruikte hij ooit een bijdrage op deze site http://www.nederlands.nl/nedermap/proza/proza/34179.html?zoekresultaat=ja.


Inzendingen van deze schrijver


Inzendingen van deze schrijver

37 resultaten.

wisgedicht
3.0 met 3 stemmen aantal keer bekeken 0
Ik loop van niets naar niets. Ik ben vergeten een brug te zijn over de doodsrivier met aan de overzijde echte kreten.…

wisgedicht
2.0 met 3 stemmen aantal keer bekeken 0
Goede literatuur bezit het vermogen ons met andermans ogen te laten zien.…

wisgedicht
0.6 met 7 stemmen aantal keer bekeken 0
Elke dichter hoopt natuurlijk dat hij miljonair wordt met een bloemlezing. Blijkbaar is men nu op dat bedrag van 5 euro per gedicht uitgekomen bij het verdelen van het beschikbare totaalbedrag.…

wisgedicht
1.9 met 8 stemmen aantal keer bekeken 0
Op de mens ben je natuurlijk snel uitgekeken. Dus komt het dier naar voren.…
Gerrit Komrij21 november 2006Lees meer >

wisgedicht
1.4 met 8 stemmen aantal keer bekeken 0
Een jonge dichter die vooruit wil in de wereld doet er goed aan op geregelde tijden met een onbesuisde uitspraak voor de dag te komen.…
Gerrit Komrij10 september 2006Lees meer >

Beschaving

wisgedicht
Er is nog niet op deze inzending gestemd.aantal keer bekeken 0
Er was onder mijn hersenpan Geen schuld die me bezwaarde - Ik kende niet de fado van De laatste mens op aarde - Ik was een doodgelukkig kind - Er waren kinderen als ik - Ik waaide mee op elke wind En had dezelfde schrik. In dromen martelde ik verwoed, Maar had van niets berouw - Nu ben ik menselijk en goed En heb het Spaans benauwd…

wisgedicht
1.1 met 8 stemmen aantal keer bekeken 0
Vermomd als emancipatie en feminisme wandelt de voltallige stoet van achterlijke oergevoelens, ethische vaagheden, irrationele instincten, demagogische leuzen, egoïstische pedanterieën en obscurantistische praatjes weer brutaal de voordeur binnen.…

wisgedicht
2.3 met 7 stemmen aantal keer bekeken 1
Je bent je contact kwijt met de taal. Door alle spellingshervormingen is er een breuk met de geschiedenis ontstaan, jullie herkennen de woorden niet meer.…

De werkster spreekt

wisgedicht
Er is nog niet op deze inzending gestemd.aantal keer bekeken 1
Mijn doodsvijanden heten stof en pluis. Ik ben de gesel van de spinnenwebben. Zie hoe ik keer en ruim en poets en kuis - De oude spinsels zullen mij niet hebben. In een aan kant gemaakt en helder huis Kan het bestaan altijd opnieuw beginnen. Mijn broodheer noemt mij - hij is nooit abuis - 'De Mondriaan van haard en tafellinnen.' Ik had…
Gerrit Komrij15 december 2005Lees meer >

Woordenschat

wisgedicht
Er is nog niet op deze inzending gestemd.aantal keer bekeken 0
't Is wonderlijk om als een omnivoor De woorden op te kunnen vissen uit Een zelden aangesproken reservoir van taal, een zwarte bron die zich ontsluit Zodra je in haar mijnengang afdaalt. Daar sluimert alles wat je moeder zei, Daar zijn de woorden uit je jeugd verdwaald, Daar is de taal nog nieuw en vogelvrij. Wat wordt omhooggehaald gaat…

wisgedicht
3.8 met 10 stemmen aantal keer bekeken 0
Nimmer ook ben ik de oppervlakkigheid en het boerenbedrog ontrouw geworden, nimmer heb ik iets gezegd “wat ik eens echt meende”. Ik heb mijn lezers altijd met een rijmend kluitje in het riet van hun eigendunk gestuurd. Poëzie is iemand de oren vullen met poetskatoen.…

wisgedicht
2.2 met 10 stemmen aantal keer bekeken 0
Poëzie staat niet boven de tijd, zij geeft daar uitdrukking aan. Poëzie is niet heilig, maar soms heel laag-bij-de-gronds. De poëzie is geen godin die van boven op de dichter neerdaalt, maar een ledenpop in zijn handen.…

wisgedicht
2.8 met 10 stemmen aantal keer bekeken 0
Ik geloof in een politicus die zijn mond opendoet over euthanasie zoals ik geloof in een slager in het bestuur van de dierenbescherming.…

Alles blijft

wisgedicht
Er is nog niet op deze inzending gestemd.aantal keer bekeken 0
Daar stond een muur die ik heb aangeraakt. De muur werd afgebroken. Van het puin werd verderop een fundament gemaakt. Ik plantte een fruitboom in mijn oude tuin. Die werd geasfalteerd. Vijf meter diep Houdt zich een wortelstronk nog grommend koest. Vijf eeuwen lang desnoods. De Spaanse griep Landt ooit op Mars omdat ik heb gehoest. Er was…

wisgedicht
1.6 met 7 stemmen aantal keer bekeken 0
Alle ellende in de wereld komt voort uit het feit dat iemand niet gewoon met zijn armen over elkaar kan blijven zitten.…

Antipode*)

wisgedicht
Er is nog niet op deze inzending gestemd.aantal keer bekeken 0
Bewaar me voor de helderheid der dingen, Het schone hemd, de reidans en de zon. Geef mij het spiegelbeeld, herinneringen, De vale schutskleur van het kameleon. Ik ben er niet. Geen bloedbaan ruist in mij. Ik leef in schaduwen, ben nameloos. Laat me verdorren in het wintertij, Ver van de zomers met hun hels gehoos. Ik kan de lichte stormen…

wisgedicht
3.3 met 12 stemmen aantal keer bekeken 0
Om eerlijk te hebben geleefd dient men in de wieg te zijn gestorven.…
Gerrit Komrij29 november 2004Lees meer >

30 maart 2044

wisgedicht
Er is nog niet op deze inzending gestemd.aantal keer bekeken 0
Onder mijn voeten krimpen honderd jaar: Niets dan een halte in een wandeling Van pool naar pool, via de evenaar, En weer terug, een eendere handeling. Ik kijk opzij, ik zie mijn trouwe hond. Er zit geen wollen vacht meer om zijn romp en Een beslagen tong hangt uit zijn mond. Zijn oog is dof. Maar hij is niet gekrompen. Hij kan niet krimpen…

wisgedicht
3.2 met 14 stemmen aantal keer bekeken 0
Poëzie is geen tijdelijk onderdak poëzie is kost en inwoning - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Gerrit Komrij (60): gefeliciteerd! Redactie Nederlands.nl…

De Taalsmid

wisgedicht
Er is nog niet op deze inzending gestemd.aantal keer bekeken 0
De klinker en de medeklinker zijn De weke onderbuik en het korset Dichter is hij die, schijnbaar zonder pijn, Het vormeloze in de steigers zet. Zijn woorden, corpulent of slank van lijn, Verenigen zich vloeiend tot couplet. De moeiteloosheid, niet het rookgordijn, Is zijn geheim. Met taal gaat hij naar bed. De taal, van A tot Z, is zijn…

wisgedicht
1.7 met 22 stemmen aantal keer bekeken 0
Alle gebouwen die de laatste dertig jaar zijn neergezet, zijn esthetisch alleen te genieten wanneer je er bovenop gaat staan: omdat dát de enige plaats is van waaruit je ze niet kan zien.…

wisgedicht
2.7 met 7 stemmen aantal keer bekeken 1
Als je nergens kijk op hebt, kan je nog altijd in de toekomst kijken.…
Gerrit Komrij12 december 2003Lees meer >
Meer van deze schrijver...