biografie: Jan Hanlo

[Bandung 1912 - Valkenburg 1969]

Jan Hanlo werd in 1912 in Bandung op Java geboren. Hij was enig kind. Na twee jaar nam zijn moeder hem mee terug naar Nederland (Deurne). In 1923 scheidden zijn ouder. Jan Hanlo groeide op onder de hoede van zijn grootouders. Na de pensionering van zijn grootvader ging de familie in Valkenburg wonen.

Jan Hanlo maakte de HBS af in Valkenburg, studeerde kort journalistiek in Utrecht, volgde als toehoorder colleges psychologie en kunstgeschiedenis; hij haalde tenslotte een akte MO A Engels.

In 1943 werd hij door de Duitsers te werk gesteld in een werkkamp bij Berlijn. Hij wist te ontsnappen naar Amsterdam, waar hij o.a. een baan had als leraar Engels. In de jaren na de Tweede wereldoorlog gaf Jan Hanlo Engels aan Instituut Schoevers in Amsterdam (12 jaar). Toen hij - heel kort - op een middelbare school inviel, bleek hij geen orde te kunnen houden.

In 1947 sprong hij van het dak van zijn kosthuis in Amsterdam. De brandweer moest er aan te pas komen om hem weer 'op de grond' te krijgen. Kort daarna werd hij in de Valeriuskliniek opgenomen wegens een acute psychose. Zijn ervaringen in deze kliniek beschreef hij indringend in 'Zonder geluk valt niemand van het dak'.

Jan Hanlo woonde in Valkenburg, in het poortwachtershuisje (vaak is sprake van 'tuinhuisje') van de volkshogeschool 'Geerlingshof'. In Valkenburg bleef Hanlo een buitenstaander. Men vond zijn gedichten 'flauwekul'. Cafébezoeken liepen uit op vechtpartijen en eindigden in het politiebureau.

Jan Hanlo wordt soms gerekend tot de experimentelen onder de 'Vijftigers'. Hij is door de diversiteit van zijn werk heel moeilijk tot een stroming te rekenen. Zelf meende hij dat de waarde van een literair werk voortkomt uit de universele waarheid, de inhoud die via een omweg (de vorm) wordt overgebracht op de lezer. Terugkerende thema's in zijn werk zijn: de liefde, de poëzie, de schoonheid, de humor en de jeugd.

Jan Hanlo was een jazz-liefhebber, vooral van jazz van vóór de Tweede Wereldoorlog.

Jan Hanlo baarde in 1954 opzien met zijn klankdicht 'Oote boe'. Dit leidde tot Eerste-Kamervragen van de VVD over dit 'infantiel gebazel', die de subsidie aan het blad waar het gedicht in verschenen was ter discussie stelde.

Jan Hanlo bemoeide zich altijd intensief met de redactie van zijn teksten. Dit tot het plaatsen van punten en komma's toe. Heel duidelijk wordt dit bij het lezen van zijn brieven. Deze drang tot perfectie zal ook de oorzaak zijn van zijn kleine oeuvre (nog geen 100 gedichten). Hij sprak zelf van zijn 'microproductie'.

Jan Hanlo kreeg op 14 juni 1969 een motorongeluk met zijn Vincent 1000 cc bij Berg en Terblijt. Hij knalde tegen een tractor die linksaf sloeg zonder richting aan te geven. Op 16 juni 1969 overleed hij aan een longembolie.

Een groot deel van het werk van Jan Hanlo verscheen pas na zijn dood.

Werk:

Het vreemde land (1951)
The varnished - het geverniste (1952)
Niet ongelijk (1957)
In een gewoon rijtuig (1966)
Moelmer (1967)
Go to the Mosk (1971)
Zonder geluk valt niemand van het dak (1972)
Mijn benul (1974)
Hou je van me altijd (1975)
Le moment suprême (1981)
Lied dat ik van een krankzinnige hoorde (1982)

Inzendingen van deze schrijver

Inzendingen van deze schrijver

9 resultaten.

wisgedicht

4.8 met 5 stemmen

Een uitleg is zinloos, want een vers is zelf de zorgvuldigste expressie van wat men heeft willen uiten.…

Jan Hanlo18 december 2008Lees meer >