Inloggen

biografie: de Thuistoerist


Inzendingen van deze schrijver

133 resultaten.

Zeg me van welke muziek je houdt, en ik vertel je wie je bent

dagcolumn
4,5 met 6 stemmen 366
‘Zeg me van welke muziek je houdt, en ik vertel je wie je bent.’ Ik weet niet of het zo is. Het zou zo maar kunnen.
Zaterdag mocht ik mijn favoriete twaalf liedjes presenteren in Mijn Dozijn, een muziekprogramma op de lokale zender van Ede. Graag vermeld ik erbij dat ik een gast van buiten ben. Ik ben geen fan van Ede. Het was zaterdag World Record Store Day, maar daar trok Ede zich weinig van aan. Ede is de een na grootste gemeente van Nederland, qua oppervlakte. Ede telt slechts twee verschillende letters, goede voor drie punten en je kunt ze altijd wel ergens kwijt met scrabble. Er is niet veel te doen in Ede. Maar de ontvangst in de studio was hartelijk.
Alsof je naar de scan zit te kijken van je handbagage op een vliegveld. Zo voelt het als je met je favoriete liedjes op de radio komt. De lol zit vooral in voorwerk. Het zoeken van precies dat ene nummer. Follow your heart van The Paladins. Daar moest het mee beginnen. Vanwege de tekst. Omdat de energie er afspat. Maar ook als contragewicht voor wat er na komt.
En Chet Baker sluit af. Met zijn versie van My funny Valentine, samen met het Nord Deutscher Rundfunk Orchester. Omdat er geen breekbaarder liedje, geen breekbaardere artiest te vinden is. ...

Twin Peaks: See you in 25 years

dagcolumn
3,5 met 4 stemmen 199
Mijn dochter komt over enkele dagen thuis. Ze heeft vijf maanden gereisd door Azië en Australië. Eindelijk is mijn gemoedstoestand zo dat ik me volledig kan overgeven aan Twin Peaks. Want Twin Peaks is de jaren negentig tv-serie die ongeveer alle ellende bevat die je niet wilt dat je 18-jarige dochter overkomt. Vanaf de eerste aflevering - de serie telt 30 afleveringen - lijkt de vraag centraal te staan wie de 18-jarige Laura Palmer in het stadje Twin Peaks vermoordde. Kenners weten dat deze column geen plot spoiler bevat, want er is geen plot. Niet nodig ook, want het laatste wat de makers Mark Frost en David Lynch met de serie voor ogen hadden is een whodunnit. Alles draait om de subplots.
Ik leerde de serie kennen via de uitzendingen van de BBC. Een kwart eeuw geleden betrok ik mijn benedenwoning in een dode hoek van de Amsterdamse Staatsliedenbuurt. In de woonkamer bevond zich de eerste weken alleen een gaskachel, matras en TV. En - dat was nieuw voor me - kabelaansluiting. Buiten gierde een storm om de hoekwoning. Af en toe knalde een afgewaaide dakpan stuk op het trottoir voor mijn raam. De straatverlichting - een lamp die aan een kabel hing - wierp met zijn vuilgele licht wisselende schaduwen op de vloer van mijn kamer. Hier begon mijn Twin Peaks verslaving. Griezelen, leerde ik, lukt het best in volstrekte eenzaamheid.
Vervreemding is de core business van David Lynch en de essentie van Twin Peaks. Twin Peaks is de fictieve naam van op het eerste gezicht een suffig provinciestadje (51.201 inwoners), waar ogenschijnlijk iedere dag inwisselbaar is voor de andere. Maar niets is wat het lijkt. In de oogverblindend mooie vrouwelijke personages schuilen springladingen opgekropte woede en hartstocht, aan het oog onttrokken door wollen truien en rokken tot over de knie. Alles personages hebben wat te verbergen. Met iedereen is wel iets aan de hand, waarbij de schizofrenie van de-man-met-één-arm Philip Gerard nog wel een van de eenvoudigste afwijkingen is. Aan de hand van de hoofdpersoon FBI Special Agent Dale Cooper krijgen we een rondleiding door de mysteriën van Twin Peaks. De weirde mise-en-scenes, de locaties, de aandacht voor triviale details, de montage en niet te vergeten de muziek van de huiscomponist van Lynch, Angelo Badelamenti, dragen bij aan het unheimische gevoel. Bizar, maar tegelijk kun je het verhaal zien als een ernstig uitgerekte verkenning van het menselijke voorstellingsvermogen.
Het summum is de Black Lodge, een fictieve, roodverlichte ruimte met een vierde dimensie. In een droom van Cooper danst een heftig gesticulerende dwerg in een rood pak door deze ruimte, na eerst een cryptische boodschap achterstevoren te hebben uitgesproken. Aansluitend fluistert een nog levende Laura Palmer Cooper iets in het oor. ‘See you in 25 years.’ ...

Ach Europa...

dagcolumn
4,0 met 8 stemmen 219
Deze week viel hij op de deurmat. De oproep voor het referendum over het associatieverdrag tussen de Europese Unie en Oekraïne. Soms lees je er iets over. Zoals het interview met Herman van Rompuy, oud voorzitter van de Europese Raad in Trouw. ‘Stem voor het verdrag’, zei hij. Het verdrag gaat volgens hem niet alleen over handel maar over waarden. ‘Als je Oekraïne loslaat, en het wordt weer zoals het was vóór de Maidan-opstand in 2013, dan zijn de 130 demonstranten die toen stierven tijdens demonstraties voor het verdrag voor niks gestorven.’ Het verdrag biedt de Oekraïners meer kans zich democratisch te ontwikkelen en handel te bedrijven met Europa. Zonder garanties dat Oekraïne lid van de EU wordt. Klinkt goed, dacht ik.
Daarna las ik in nrc.next een artikel over de grootste kippenfabriek van Oekraïne. In Europa hebben we zo’n grote fabriek nog niet. Hier worden bijna net zoveel kippen gefokt en geslacht als in heel Nederland. Dat gebeurt niet volgens de normen voor diervriendelijkheid die in Europa gelden. En al helemaal niet aan de Nederlandse normen, die nog strenger zijn. Als het associatieverdrag er komt zal de Nederlandse markt volgens onze pluimveesector overspoeld worden met niet diervriendelijk gefokte Oekraïense gigastalkippen. Klinkt niet goed, dacht ik.
Minder minder minder. Minder Europa, is de achterliggende gedachte van Burger comité-EU,de initiatiefnemer van dit referendum. Begrijpelijk ook nog, want waar, wanneer en hoe hebben we op ons continent met elkaar gedeeld wat het belang is van een Europese Unie? En hoe is de macht georganiseerd binnen de EU? Geert Mak, schrijver van het boek In Europa, noemt het een weeffout bij het ontstaan van de Unie. We hebben verzuimd goed af te spreken wie waar wat over te zeggen heeft. Alsof je met 28 man a la carte uit gaat eten, vooraf niets afspreekt maar achteraf iedereen apart wil afrekenen.
En daar hebben we nu last van. Of het nu gaat om migratiestromen, veiligheid, economie, duurzaamheid of dierenwelzijn, er is geen rode draad in te ontdekken. De overeenkomst over de vluchtelingenaanpak tussen de EU en Turkije wordt gepresenteerd als een 'game-changer'. Nog los van de benaming - vanuit wiens standpunt hebben we het hier over een spelletje? - is het incidentenpolitiek. In de Tegenlicht uitzending van 13 maart over verduurzaming van energiebronnen komt een Chinese hoogleraar aan het woord. Lachend vertelt hij hoe China door een lange termijnvisie haar energiebeleid met enorme sprongen verduurzaamt, terwijl Europa verder achterop raakt. Verstrikt geraakt in - nationale - debatten en zonder visie. ...

Ruben

dagcolumn
4,1 met 8 stemmen 298
Ik ben een groot bewonderaar van George Orwell. Niet vanwege zijn bekendste werk - 1984, Animal farm - maar omdat ik vooral zijn non-fictie verhalen geweldig vind. Hij was afkomstig uit de Engelse middenklasse, maar schreef prachtige boeken over het leven aan de onderkant van de Britse maatschappij. Road to Wigan pier is er een van. In dit boek uit 1936 over het bikkelharde leven van mijnwerkers en werklozen in het noorden van Engeland schrijft hij over een wereld waarvan veel Engelsen in het zuiden niet eens wisten dat die bestond. Zijn afkomst was geen toeval maar een vereiste om een dergelijk antropologisch verslag te maken.
Met Ruben Terlou is iets soortgelijks aan de hand. Ruben is de presentator van ‘Langs de oevers van de Yangtze.’ Een goed bekeken en bejubelde documentaire over de ontwikkelingen in het moderne China. Ik denk niet dat Ruben’s wiegje ooit stond in het het Arnhemse Klarendal, het Utrechtse Ondiep of Amsterdam Nieuw West. Maar ook Ruben gebruikt alles wat hij heeft meegekregen en wat in hem zit om verslag te doen van een ons onbekende wereld.
In de documentaire neemt Ruben je moeiteloos mee in het leven van de met de moderniteit worstelende Chinees. Hij ontlokt, omdat hij de taal spreekt maar vooral met zijn ontwapenende charme, de geïnterviewden de ene ontboezeming na de andere. De harde strijd om het bestaan, de te krappe huwelijksmarkt voor jonge mannen, de gedwongen verhuizing van miljoenen mensen voor de bouw van de stuwdam. Ze krijgen dankzij Ruben een gezicht. Kritiek op je regering leveren, dat doe je niet. Dus als Ruben een vanwege de stuwdam verdreven echtpaar interviewt, hebben ze over de grootste dam ter wereld ‘geen mening’. Toch weet hij de vrouw te verleiden om dan maar een lied te zingen. Een hartverscheurend treurig en kritisch lied.
Net dertig, vloeiend Chinees spreken, fotograaf en arts, presentator en kijkcijferkanon en je belangrijkste droom verwezenlijkt hebben. Ik bewonder Ruben. We hebben Ruben hard nodig om de veranderende wereld om ons heen te kunnen begrijpen. Als hij klaar is met de Chinezen, kan de VPRO dan misschien Ruben naar de Verenigde Staten sturen? Hij mag van mij een documentaire maken over de Mexicaanse muur die Donald Trump wil bouwen. Ik wil graag zien hoe Amerikanen hèm duidelijk maken dat ze een leider als Trump willen. Een presidentskandidaat die belang hecht aan scheidingsmuur en de omvang van zijn geslachtsdeel. Dan begrijp ik het misschien ook....

sneeuwarmoede

dagcolumn
2,8 met 5 stemmen 1.007
Hoe vaak is het treinverkeer deze winter ontregeld door sneeuw? Te weinig, als je het mij vraagt. Wat stelt onze winter nog voor zonder de grauwe werkelijkheid om ons heen eens flink onder een maagdelijk wit tapijt te stoppen? Geluiden verstommen, het bestaan wordt letterlijk en figuurlijk lichter. En of het ook aan de sneeuw toe schrijven is weet ik niet, maar ontregelde treinreizigers zijn uitgelatener dan normaal. Als ze tenminste een trein vinden die hen naar huis brengt.
Ik ben dol op sneeuw. Dat mijn vrouw en ik ons huidige huis te danken hebben aan de sneeuw sluit ik niet geheel uit. Voor de bezichtiging kregen we een telefoontje van de makelaar. Of we meteen wilden komen kijken. vanuit de Arnhemse Spijkerbuurt waar de straten nog glommen van de regen fietsten we naar de hoger gelegen wijk Alteveer. Tot mijn verbazing werd de omgeving met iedere pedaalslag witter. Hoewel de woning van onder tot boven betimmerd was met bruine schrootjes, vielen we als een blok voor het huis. In de schuur staan al jaren langlaufski’s die af en van pas komen. Al was het soms midden in de nacht, want zelfs op Alteveer is het sneeuwdek beperkt houdbaar.
Sneeuw brengt het kind in mij naar boven. Met kleine kinderen is dat een prettige bijkomstigheid. Sneeuwballengevechten, met de slee naar school en sleetje rijden vanaf de Braamberg de Galgenberg maken deel uit van het Arnhems historisch erfgoed.
Aber das war einmal. De kinderen zijn groot en onze winters lijden steeds meer aan sneeuwarmoede. Mijn redding dit jaar is een uitnodiging om mee te gaan skiën in de Dolomieten. Op de hoogte van ons Gasthaus Saltria ligt een stevig pak sneeuw dat vrijwel elke nacht van een nieuwe deklaag werd voorzien. Het is de geurloze lucht, de stilte in het dal, het knisperende geluid van schoenen op de ochtendsneeuw of glijdende ski’s door verse sneeuw waar ik blij van wordt....

Over leven

dagcolumn
3,8 met 8 stemmen 686
'Of all the paths you take in life, make sure a few of them are dirt.'
John Muir
Wat doe je als boven op een top in de Andes je maat 50 meter beneden je hulpeloos bungelt aan het touw dat jij vasthoudt en je allebei geen kant op kunt? Wat doe je als je alleen bent in een kloof in de Blue John Canyon in Utah en je hand zit vastgeklemd tussen een rots en een rotswand? En hoe zou jij het ervaren als je met een open bootje een storm overleeft maar vervolgens 438 dagen stuurloos op de Stille Oceaan dobbert?
Maak je over mij geen zorgen. Mijn survival vindt deze winter vooral plaats op de bank. Met een boek of een dvd. Misschien komt het door een hardnekkige sportblessure. Of door de whatsapp berichten die ik met enige regelmaat van mijn dochter ontvang. ’ Ik ga snorkelen bij de Great Barrier Reef’ ‘Sta nu op de top van de Borobudur!’ ‘Morgen twee dagen de jungle in.’ Geen echte survivalsituaties, gelukkig. Maar toch. ...

100 dagen tot de Giro

column
3,2 met 4 stemmen 1.039
Nu mijn kinderen uithuizig zijn realiseer ik me pas hoe ik mentaal achter hun ontwikkeling heb aan gesukkeld. Mijn wijk - Alteveer - is met zijn (kleuter)gymzaal, basisschool, speelplekken en sportvelden een google streetview foto van jaren terug. Vol betekenis in een verleden dat steeds verder terug gaat. Historie.
Alteveer. Topwijk voor opgroeiende kinderen. Een wijk uit een kinderprentenboek. Maar daarna, wat dan? Jongeren hebben er niets meer te zoeken. En wij, ouders? Het huis lijkt in een opzicht op Syrië: te groot voor het aantal bewoners.
De wijk zelf blijft het vooruitgangsoptimisme van de opkomende, lagere burgerklasse uit het begin van de vorige eeuw uitstralen naar jonge gezinnen met kleine kinderen.
Tegelijk willen veel mensen met onze leeftijd en vooral ook veel ouderen er niet meer weg. Zo groen. Idyllisch. We hebben geen HALT-projecten, we hebben JOOP: Jongeren en Ouderen Ontmoetingsplekken....

Op kamers

dagcolumn
3,3 met 3 stemmen 254
Empty nest is een relatief begrip. Dat weet ik nu. Het ene moment zoek je een nieuwe invulling van je bestaan. Het volgende moment bereid je je voor op de terugkomst van een telg die eerder is uitgevlogen. Geen idee hoe hier in het dierenrijk mee wordt omgegaan. En wij ouders? Checken we bij Intratuin of ze ook deurmatten verkopen met ‘Welcome back home’ erop? Of gaan we de sloten vervangen?
Mijn zoon is op kamers. Nog wel. Volgende maand staat hij mogelijk op straat. Dat is iets dat je vanaf een afstand eerder ziet aankomen dan van dichtbij. Soit. Daar ben je jong voor. Het uitzicht op een nieuw onderkomen is vaag. Sommige ouders gaan de overspannen kamermarkt te lijf door iets voor zoon- of dochterlief te kopen. Het gebeurt steeds vaker, als ik mijn zoon moet geloven. Maar je kind slaat wel een klas over van de School of Life. Hieronder een paar lessen uit deze school.
Les 1: Vertrouw de verhuurder nooit. Als je heel veel geluk hebt geldt dit voor een enkeling iets minder.
Les 2: Gebreken zijn altijd verborgen...

Keuls Carnaval

dagcolumn
3,0 met 10 stemmen 308
Ruim 500 aangiftes zijn er binnen over Keulse Oudejaarsnacht. In bijna de helft hiervan gaat het om seksuele delicten. Eén jongeman van Marokkaanse komaf is aangehouden.
Er moet veel meer bekend zijn over wat precies heeft plaatsgevonden in die Oudejaarsnacht in Keulen en in diverse andere steden. Veel meer dan het onthutsend hoge aantal aangiftes weten we niet. En dat de politie niet of nauwelijks heeft ingegrepen en vooral zweeg.
Laten we ons oordeel dus nog maar even opschorten.
Wel is het over minder dan vier weken Carnaval. Dat vieren ze zeker ook in Keulen. Op 4 februari - Weiberfastnacht - barst het feest daar los. De vrouwen leggen op deze dag volgens traditie het werk ‘s ochtends neer om om 11 minuten na 11 uur een toespraak bij te wonen op de Alter Markt. De rest van de dag mogen de vrouwen gewapend met een schaar vervolgens de kroegen bezetten en bij mannen de stropdassen of schoenveters afknippen. Ook mogen ze iedereen kussen die ze willen kussen. Dit wordt in Keulen ook wel Bützchen genoemd, een kus op de wang met gesloten lippen. ...

FIP

dagcolumn
3,2 met 4 stemmen 290
Ik krijg een warm gevoel als ik denk aan een glazen huis, maar dat is een andere kas dan die van Serieus Request. Wie rond het einde van het jaar het gehad heeft met alle kerstfilms op tv en zijn toevlucht zoekt op de radio, stuit op vermoeiende jaaroverzichten (NPO radio 1), de Top 2000 (op 2) of Serious Request (op 3). Een glazen huis, ok. Maar waarom naast de voedselvoorziening dan niet ook de zuurstoftoevoer even afsluiten? En de luisteraars met donaties de luchttoevoer laten regelen. Misschien brengt dat meer geld op.
Godzijdank is er op de kabel nog een klein plekje waar de vluchteling voor het Hilversumse geweld kan schuilen. Dat is bij Radio FIP. ‘Respirez. Vous êtes sur FIP.’ Het is niet voor niets de slagzin van FIP. Ik ontdekte de Franse zender (France Inter Paris) bij toeval. Gewoon op de kabel. Door niet een voorgeprogrammeerde zender te kiezen maar te scrollen bleef ik hangen bij een leuk liedje. Het kan een oudje van Tom Waits geweest zijn. Ik weet het niet meer. Het volgende liedje was iets totaal anders. Ik kende het niet, maar het was goed. Het volgende nummer: weer een prettige verrassing. Een bekende tekst, maar gecoverd door een mij niet bekende artiest. Dit kon geen toeval meer zijn. Deze zender mocht blijven.
FIP staat nu al een paar jaren op één. Nauwelijks of geen aan- of afkondigingen, geen reclame. Geen jingles. De stemmen die je hoort zijn fluweelzachte vrouwenstemmen, afkomstig van de ‘Fippettes.' Op fluistertoon zuchten ze periodiek de tijd en soms een nummer in je oor. ‘Il est dix heures moin le quart: Je t’ aime, moins non plus.’ Maar het is dit keer niet Serge Gainsbourg maar een uitvoering van Sexteto Electronico Moderno. Tien minuten voor het hele uur is er een korte nieuwsflits. Maar zelfs de Parijse ellende van ruim een maand geleden komt met FIP minder hard binnen.
De muziek, daar gaat het bij FIP om. Eclectisch. FIP gaat dwars door alle stijlen heen, zorgvuldig om mainstream rock en pop heen laverend. Jazz, roots, filmmuziek, chanson en klassiek. Trip hop, Bach en Brel. Oud en inspirerend nieuw werk. De overgangen zijn soepel. Wel gedoseerd luisteren, anders slijt het verrassingseffect....

Flexetariër

dagcolumn
3,8 met 4 stemmen 353
De Klimaattop zit er op. Of we er de planeet mee gered hebben weet ik niet. Het was deze week wel de aanleiding om Jesse Klaver aan tafel te vragen in De Wereld Draait Door. En na Meat the truth hebben we nu ook Cowspiracy. Weer een film die ons vertelt dat vlees eten het klimaat meer kapot maakt dan je lief is. Meer ook dan auto rijden. Jesse maakt dankbaar gebruik van de gelegenheid om ons te vertellen hoe het zit. En hij doet dat op formidabele wijze.
Het gesprek is net zo voorgekookt als het runderstoofpotje van tv-kok Rudolph, maar wat maakt het uit? Jesse legt uit dat de optelsom van alle koeienscheten wereldwijd 5% meer bijdraagt aan de uitstoot van broeikasgas dan transport. Daarnaast slokken koeienweides veel tropisch regenwoud op en de koeien heel veel water. Met het eten van een hamburger verbruik je ongeveer 2500 liter water. Net zo veel als je voor 50 douchebeurten nodig hebt.
Maar waar is het belerende toontje? Het: ‘zijn jullie nou allemaal zo dom of ben ik zo slim?’ Jesse manoeuvreert handig om de Groen Links valkuil heen en Matthijs helpt hem een handje.
Jesse: …Ik eet vlees trouwens.’ ...

Tiger Lillies

dagcolumn
3,8 met 5 stemmen 1.229
‘Fileprobleem? Er is geen fileprobleem. Mensen zijn onderweg van de ene hel – thuis – naar de andere – werk. Fijn als ze daartussen even de tijd aan zichzelf hebben,’ hoorde ik laatst iemand zeggen.
Helaas reis ik met de trein. De hel bevond zich de afgelopen week ook tussen de rails. Mijn laptop was stuk dus liep ik binnen bij de MediaMarkt. Daar bleek het Black Friday te zijn: het vagevuur vermomd als aanbiedingenparadijs. En ‘s avonds keek ik met professor Dijkgraaf in het zwarte gat van het heelal. Terwijl ik al meer dan genoeg had aan dat van mezelf. Dan is het fijn om te weten dat het veel erger kan. Mijn misère verdampt bij die van the Tiger Lillies.
Spotify attendeerde me op hun nieuwste album: The Story of Franz Biberkopf. Maakte eerder ooit de grote Russische schrijvers de romanticus in mij wakker, the Tiger Lillies werden mijn gids naar de duistere uithoeken van de menselijke ziel. The Doors, Joy Division, Nick Cave kwamen er ook wel eens. Maar dat is kinderspel vergeleken bij deze op het eerste gezicht onschuldig lijkende lelies.
Drie mannen met geschminkte gezichten. Ze speelden Diamonds and Gold van Tom Waits bij een tribute aan zijn album Rain dogs. Alleen een zingende zaag en accordeon begeleidden de falsetstem van zanger Martyn Jaques. De hoge stem blijkt later een belangrijk handelsmerk van de band....

Story

dagcolumn
3,4 met 11 stemmen 765
'Mr. McKee is punctueel, dus ben op tijd.'
'Het tikken op uw toetsenbord kan Mr. McKee afleiden, dus liever geen laptops op de eerste rijen.'
'Houdt er rekening mee dat Mr. McKee stevige meningen verkondigt over politiek, religie en maatschappij.'
We zijn gewaarschuwd. Deze en andere huisregels moeten ons vier dagen bij de les houden. De les van Robert McKee in Storywriting. McKee is een autoriteit op dit gebied. Zijn Story Seminars zijn al jaren over de hele wereld druk bezocht. Nu zijn ruim 150 schrijvers en aspirant schrijvers van elk continent vertegenwoordigd in Killarney, Ierland. Ik ben er een van....

Lonely planet

dagcolumn
3,4 met 5 stemmen 245
We praten over de onderstroom, tijdens een training over het in goede banen leiden van grote bijeenkomsten. De onderstroom is het verloop van gevoelens dat onder de oppervlakte pruttelt of bruist, maar dat we niet direct zien. Het is het 'ik voel me niet meer veilig' of 'ik ben onzeker over mijn toekomst' dat zich manifesteert in 'we willen geen vluchtelingen'. Of, nog erger: 'er moet een piemel in'. Wat moet je met die onderstroom?
De onderstroom is overal. Een prachtig voorbeeld was vrijdag te zien in een NPO Doc documentaire over een niet eerder ontdekte Amerikaanse punkband. Punk was zeker in die tijd - ik heb het over 1974 - iconisch voor onderstroom. Punk was de muzikale vertaling van 'Fuck You'. Dat op zijn beurt eigenlijk stond voor 'We weten het eigenlijk ook niet'. Wat hun verhaal nog dramatisch maakte, was het feit dat we het hebben over drie zwarte jongens. Broers ook nog: Davis, Dannis en Bobby Hackney. 'In onze gemeenschap luisterde iedereen naar Earth Wind & Fire, niet naar onze bleekschetenherrie,' aldus één van hen. De bandnaam die David, de excentrieke frontman, had doorgedrukt, vormde het laatste duwtje dat de band de vergetelheid in duwde: 'Death'. Daarna volgt een leven waarin Bobby en Dannis verder vervreemden van hun broer David, die in 2000 sterft.
De onderstroom zit overal. Wat zouden we zonder onderstroom moeten beginnen? Naar een bijeenkomst over asielzoekers gaan en rustig uitleggen dat je je zorgen maakt over je eigen toekomst? Film, theater, literatuur & poëzie kunnen we wel opdoeken als we meteen zouden zien wat iemand eigenlijk bedoelt.
...

Ode aan de aardappel

dagcolumn
3,5 met 4 stemmen 286
Wat het vluggertje is voor onze hormonen, levert de aardappel ons voor de maag. Dan heb ik het uiteraard over patat. Of friet, wat jij wilt. Of chips. Het zorgt voor een razendsnelle bevrediging van opkomende trek. Tegelijk is de aardappel een onderschatte groente. Terwijl ik, en velen met mij, letterlijk groot zijn gebracht met dit knolgewas. Zes dagen in de week kwam hij in mijn jeugd op tafel. Die ene keer in de week dat hij niet op mijn bordje lag was, aten we macaroni - de elleboogjes - of nasi. Met een gebakken ei.

Het verval zette in in mijn studententijd. Ik ontdekte het bestaan van paprika, champignons en knoflook. Pasta is sneller klaar, bespaart je gesjouw en vooral schillen. En leven met een partner met smaakgevoel, die voortreffelijk kookt en de weeïge lucht van gekookte aardappelen haat, deed de aardappel thuis bijna de das om. Bijna, want sinds ik een moestuin heb, beleeft de aardappel een glorieuze comeback.
En dat is maar goed ook, want de aardappel verliest terrein. Duitsers eten nu drie keer minder aardappels vergeleken met zestig jaar geleden. Het was lange tijd dé oplossing voor het voedselvraagstuk. Maar nu heeft de aardappel een imageprobleem. 'Ist die Kartoffel in der Krise?' kopte het populair wetenschappelijke X:enius op Arte afgelopen week. Niet wat mij betreft. In de keuken kun je er meer spannende dingen mee doen dan louter koken. Maar het is vooral een dankbaar gewas in de tuin. Stop in het voorjaar een paar kilo aardappelen in de grond en ruim drie maanden later heb je voldoende aardappelen voor een gezin voor een jaar. ...

Hout

dagcolumn
3,0 met 3 stemmen 1.019
The Log Lady is niet meer. De actrice Catherine Coulson die het weirde vrouwtje in de jaren negentig tv-serie Twin Peaks speelde, is deze week overleden. Ze droeg altijd een houtblok - log - en praatte ermee. Verder ken ik weinig vrouwen die iets met hout hebben. Tenzij Ikea het onder handen neemt. Mannen wel. Een Scandinaviër - hoe kan het ook anders - de Noor Lars Mytting heeft er een boek over geschreven: De man & het hout. Het boek blijkt al populairder dan het laatste Knausgard-deel. En terecht.
In huis doe ik het met een centrale verwarming, in mijn schuur in mijn moestuin stook ik de hut warm met hout. Door de kachel verleng ik het tuinseizoen. Thuis is de komst van de herfst gevierd met de eerste stampot met hachee in bokbier. Met vrienden heb ik de burlende herten op de Veluwe gespot. Maar geen mooier cadeautje van de herfst dan dat de kachel weer aan kan.
Hout stoken maakt het jongetje in de man wakker. Het eerste hout viel me jaren geleden letterlijk in de schoot. Op een zonnige winterdag was ik getuige van het omzagen van een gigantische conifeer op het moestuinencomplex. Op mijn verzoek werd een deel van de in moten gezaagde stam over mijn hek gekieperd. Dat het hout van eigen bodem was, was belangrijk. Hoe hard ik ook zou stoken, het was wel C02 neutraal.
Daarna begon voor mij man & hout pas goed. Uiteraard was een kachel - een via Marktplaats gescoorde speksteenkachel - een eerste vereiste. Onontbeerlijk was verder de kloofbijl, de handbijl en de boomzaag. Ongelooflijk hoeveel agressie je kunt koelen op een blok hout! Mijn beroepscarriere had een veel steiler verloop kunnen hebben als ik eerder de louterende werking van het kloven van hout had ontdekt. Als Jack Nickelson in the Shining hak ik nu virtueel lastige bazen en vervelende collega's aan mootjes. Ook mijn zoon kan ik een enkele keer nog verleiden om zijn demonen met de kloofbijl te lijf te gaan. ...

Vier redenen waarom pacifisme zo moeilijk is vol te houden

dagcolumn
3,4 met 5 stemmen 351
Echt waar. Ik lieg niet. Ik zweer. Hij heet Aasil, deze Syrische jongeman. 'Thank you, thank you', zegt hij en hij schudt me enthousiast de hand. Hij is vluchteling en deze week neergestreken in de voormalige koepelgevangenis van Arnhem. We treffen elkaar bij een benefietkraampje voor de vluchtelingen op een markt in Lombok, de buurt van deze opvang. Ik stamel dat ik eigenlijk geen aandeel heb in de ontvangst door de buurt, maar het schijnt hem weinig te deren.
Ik was ooit pacifist. Geen fanatieke, maar gewoon. Oorlog voeren, geweld, dat doe je niet. Ik groeide op met de grote vredesdemonstraties. Met de jaren verschenen er haarscheurtjes in die overtuiging. De dagboekfragmenten van George Orwell waren de eerste aanval op mijn vredelievende overtuiging. De Britse schrijver, oorlogsveteraan van de Spaanse burgeroorlog, baalde dat zijn gezondheid hem tijdens de tweede werelddoorlog verhinderde te vechten voor zijn land en een vrij Europa. Praktisch iedereen in zijn land die kon, deed dat wel. Ik probeerde me voor te stellen hoe het zou zijn als iedereen toen net zo afkerig van geweld zou zijn geweest als ik.
Mijn verhuizing naar Arnhem, 20 jaar geleden maakte mijn defensie nog wankeler. De oorlog hield me nooit zo bezig tot ik me door de Market Gardenherdenking realiseerde dat ik letterlijk op het voormalig slagveld woonde. Foto's zien van je eigen kapotgeschoten huizenblok brengen het vraagstuk van oorlog en vrede wel erg dichtbij.
Documentairemaker en Ruslandkenner Jelle Brandt Corstius bekende kort geleden dat hij zich als reservist voor het leger heeft aangemeld. Het was opnieuw een aanslag op mijn vredelievendheid. Reizend langs de verschillende grensstaten van Rusland raakte Jelle onder de indruk van de bereidheid van de bewoners om te vechten voor hun vrijheid. Rusland vormt een serieuze bedreiging die in zijn ogen mogelijk nog verder reikt dan deze grensstaten. ...

Vluchtelingenprobleem? Met een GoPro komt de oplossing misschien wel een stukje dichterbij

dagcolumn
3,2 met 5 stemmen 287
Wie van zijn vrouw af wil, kan haar niet zomaar in een koffer stoppen en die in de Maas gooien. Bewakingcamera's zien dat. Heb je een hekel aan bepaalde mensen? Steek ze niet met huis en al in brand. Bewakingscamera's registreren dat, bleek onlangs in Parijs. Het is onmogelijk om ongezien het vernieuwde Utrechtse station in of uit te lopen. Alle nieuwe in- en uitgangen zijn voorzien van camera's. Pinnen, tanken, de snelweg op, een openbaar gebouw in- of uitlopen, of door een stadscentrum wandelen? Het maakt niet uit. Big Brother is watching you.
We doen zelf mee en registreren ons suf om ons eigen leven en dat om ons heen voor de eeuwigheid vast te leggen. Het is het bewijs dat we bestaan. De actiecamera's die Sail 2015 vanuit de mast van een driemaster of jouw duikervaringen rond het Great Barrier Reef vastleggen zijn onmisbare nieuwe speeltjes hiervoor. Beelden en bewegende beelden zijn niet meer weg te denken in ons bestaan. Wie buitenshuis niet op zijn smartphone of tablet kijkt, vindt steeds meer beelschermen op alle publiek plekken die daarvoor commercieel interessant genoeg zijn. Als we niet oppassen verzuipen we nog sneller in de vloedgolf van beelden die over ons heenkomt dan door stijging van de zeespiegel.
De impact van beelden is groot. Het beeld van het verdronken Syrische jongetje Aylan is nu al het icoon geworden van het vluchtelingenvraagstuk. De foto roept ook de vraag op waarom we sommige beelden niet zien. Wat ging er aan deze foto vooraf? Is hij over boord geslagen? Is de boot gekapseisd? Heeft iemand daar foto's van gemaakt? Of een video? En hoe zit dat bij die vrachtwagen in Oostenrijk, waarin de lijken van 71 vluchtelingen - en 40 telefoons - zijn aangetroffen? Heeft een van hen misschien opnames gemaakt? Wat meer kun je nog doen dan deze ellende voor de eeuwigheid vastleggen?
Het is niet ondenkbaar dat het is gebeurd. Het is niet ondenkbaar dat het ooit zal gebeuren en dat die beelden publiekelijk worden. De GoProcamera als wapen in de strijd voor een beter bestaan. Mijn maag draait er nu al van om. Ook al omdat we ze blijkbaar nodig hebben om tot een echte, Europese oplossing te komen voor het huidige vluchtelingenprobleem....

NU

dagcolumn
3,0 met 5 stemmen 321
Seks brengt je in het hier en vooral nu. Het moment erna misschien nog wel meer. Je bewustzijn - bewust zijn - keert letterlijk terug, maar het verstand doet het rustig aan. Er koert ergens een duif. Een peuter schreeuwt. Een auto start. Ik moet nodig tanken, bedenk ik me. So what? Alles is goed. Het verstand speelt even tweede viool. Daar draait het ook allemaal om in 'de kracht van het nu', van Eckhart Tolle. Dit standaardwerk in de spirituele literatuur is bijna 40 jaar oud, maar mocht mee op vakantie.

Verstand is iets waar je alleen maar last van hebt, volgens Tolle. Denken is er onder andere verantwoordelijk voor dat we zoveel bezig zijn met verleden en toekomst en leidt tot een hoop frustratie, zorg en angst. Je niet laten leiden door wat je denkt over je verleden of wat nog komen gaat maakt je leven lichter. Nu is het enige wat telt.
Het lijkt in tegenspraak met de uitspraak 'Je mist meer dan je meemaakt'. Het is een bekend citaat van de columnist Martin Bril. Ik gebruik dat citaat wel eens voor didactische doeleinden. Als mijn dochter in haar tussenjaar van plan is drie continenten aan te doen. Of als mijn zoon zeker vier opties om een avondje uit te gaan tot het laatst toe allemaal open wil houden. ...

BED AND BREAKFAST

dagcolumn
4,3 met 3 stemmen 267
Ik kijk nog altijd vol verwondering naar hoe onze sapcentrifuge thuis sap uit wortels of bieten weet te slingeren. Stop mijn gebruikte wandelschoenen in dat apparaat en je hebt een idee hoe de koffie in een doorsnee Britse B&B smaakt. Toch kom ik er graag. Niets leukers dan keihard de persoonlijke levenssfeer binnendringen van mensen die in hun private domein onderdak aanbieden. Mijn vrouw en ik verblijven nu in Wales. We hoppen van het ene B&B naar het andere. Met telkens opnieuw sterke thee, slappe koffie en boeiende persoonlijkheden.
Ik ga het niet over Neil hebben. Deze man toonde in zijn gedrag een verbluffende gelijkenis met hoteleigenaar Basil Fawlty uit de Engelse comedy serie Fawlty Towers. De Zuid Afrikaan praat alle tekortkomingen aan zijn onderkomen goed en speelt meesterlijk verbazing dat het juist hem (en ons) moet overkomen. De plee is verstopt, de bedden zakken door, met ductape wordt een ontbrekend gordijn opgehangen. Als troost krijgen we bij het afscheid zijn Britse wegenatlas mee. Als mijn vrouw de heftige gebruikssporen op de omslag er om hygiënische redenen afpoetst, blijkt deze van 2014 te zijn.
Het is ook te gemakkelijk om over Karl & Wendy te schrijven. De B&B moet voor hem de toegang tot een nieuw en ontspannender leven hebben geleken. Maar als controlfreak en perfectionist met psychotische eigenschappen moet die stroom veeleisende gasten wel een doorlopende nachtmerrie voor hem zijn.
Ook John & Marina wil ik buiten beschouwing laten. Laat ik het er op houden dat het heel vermoeiend is als een gastheer voortdurend bewijslast blijft aanvoeren waarom zijn B&B zo fantastisch is....

DUURZAAMHEID HOGER OP DE AGENDA

dagcolumn
3,3 met 7 stemmen 298
Laatst was ik op een bijeenkomst waar onze ruimteheld André Kuipers sprak. 'Vanuit de ruimte zie je heel goed de consequenties van de klimaatverandering en de vervuiling,' zei hij. Maar we konden wat hem betreft rustig gaan slapen. 'De wetenschap, de politiek en de markt komen wel met oplossingen, zonder dat we ook maar iets in onze comfortabele levensstijl hoeven te veranderen.' Paus Franciscus plaatst de klimaatdiscussie in een goddelijk perspectief. 'Klimaatactie is een heilige opdracht,' zegt hij in zijn recente encycliek. Maar Franciscus deelt niet het vertrouwen met Kuipers. 'De manier waarop we produceren en consumeren, ons gebruik van fossiele energie en techniek is pervers,' stelt hij. 'We moeten onze verkwistende levensstijl opgeven, als we een leefbare planeet voor iedereen willen overhouden.' Wie moet ik nou geloven?
Het is inmiddels niet meer alleen de bakfietsende duurzame startupper die zich om het milieu bekommert. De paus – hij heeft wereldwijd 1,2 miljard volgers – geeft het klimaatverhaal een flinke duw. In Utrecht bezocht ik van de week een bijeenkomst voor het opwekken van zonne-energie voor huizenbezitters. Ruim 140 huiseigenaren zagen wel brood in dit initiatief van de Vereniging Eigen Huis. ‘Mijn broer heeft al lang panelen op zijn dak,’ vertelde één van de belangstellenden. ‘Hij lacht iedereen uit, nu hij de kosten heeft terugverdiend.‘
Met zonnepanelen op je eigen dak heb je het als bewoner nog zelf voor het zeggen. Maar wat doe je als er in de buurt van je woning windmolens het klimaat een handje komen helpen? Initiatieven voor windmolens stuiten op weerstand omdat mensen het lelijk vinden of omdat men geluidsoverlast verwacht. In Arnhem heeft de gemeente het plan om een weiland naast de woonwijk Elderveld vol te leggen met 7500 zonnepanelen. Het eerste van Nederland. 'Maar dat weiland is een van de weinige stukjes natuur die we hier hebben,' aldus een bewoner.
Echte oplossingen biedt de paus overigens niet. Niet voor de wereld, en zeker niet voor Elderveld. Maar hij durft wel te stellen – in tegenstelling tot veel politici, de milieubeweging en André Kuipers – dat het minder moet. Minder en duurzamer energie gebruiken, minder en bewuster consumeren. Kopen is een morele daad, niet een economische transactie. Hij pleit voor een integrale ecologie, waarbij rijke landen een verantwoordelijkheid hebben voor het veroorzaken en oplossen van het mondiale klimaatprobleem. Meer leven vanuit het hart, minder vanuit de portemonnee. ...

The haves and the have nots

dagcolumn
4,2 met 5 stemmen 326
Woest ben ik. Iemand heeft gisteren in mijn schuur op de moestuin ingebroken en geprobeerd de boel in brand te steken. Nu is het na tienen in de avond; het begint te schemeren. De moestuinen liggen er vredig bij, als ik uit het Zypendaalse bos afdaal naar de entree van het complex.
Ik ga wacht houden. Eerder gingen al meerdere schuurtjes in vlammen op.Ik ben vastberaden om me niet van mijn landgoed te laten verjagen. Vanuit één van de tuinen stijgen dikke rookwolken op. Zou er nu al weer...?
In de betreffende tuin tref ik een man aan met een grijs staartje en een pet, zittend in een witte plastic tuinstoel in een kas. Hij past er maar net in. De kas heeft alleen een glazen dak, het glas in het geraamte van de wanden ontbreekt. Voor hem brandt een miezerig vuurtje. Nauwelijks eigenlijk, het verklaart de rookontwikkeling. Naast hem ligt een bijl. Is dit nu de man die het in zijn broek moet doen voor mijn opgekropte agressie? Het blijkt de nieuwe complexbeheerder van het terrein. Ik neem plaats op de rand van het ommuurde aardbeienbed. ‘Wat kom je eigenlijk doen,’ vraagt hij, porrend in bron van de steeds omvangrijke rookpluim. Ik antwoord dat ik dat eigenlijk nog niet weet. Dat ik wil observeren of ik iets merk van ongewenste bezoekers om dat te kunnen melden. ik hoef niet per se de confrontatie op te zoeken. Maar ja, als bezoek zich opnieuw op mijn tuin meldt, tja dan... Na een uitgebreide gedachtewisseling over mijn plan, de laatste ontwikkelingen, de oorzaken en mogelijke oplossingen nemen we afscheid.
Het is inmiddels 11 uur. Behalve de lucht - het is halve maan - is het aardedonker. Ik zit buiten voor mijn huisje, niet zichtbaar vanaf het middenpad bij een klein olielampje dit stuk te tikken. Mijn telefoon gaat. Mijn buurvrouw meldt dat ze dikke rook boven de tuinen heeft gezien. Of ik samen met haar en de hond wil gaan kijken. Ik stel haar gerust. Inmiddels is mijn boosheid weggeëbd. De moestuinen zijn van ons – ‘the haves’ - maar dat is overdag. Als de schemering intreedt en de tuinders naar hun huizen gaan, nemen anderen bezit van het complex. ‘The have nots.’ Het is de plek tussen de stad en het buitengebied waar ze al jaren ‘s nachts verblijven en spullen gappen. Iets heeft de rust kennelijk verstoord, want branden stichten is een nieuw fenomeen....

MEISJES VAN 17

dagcolumn
3,6 met 5 stemmen 362
‘Het is wel duidelijk dat u nooit een meisje van 13 bent geweest.’
Zo vat één van de jonge hoofdrolspeelsters uit de film The Virgin Suicides van Sophia Coppola de immense afgrond tussen de belevingswereld van jonge meisjes en volwassenen treffend samen. Het kost mij ook moeite. De wereld van een opgroeiende tienerzoon bevatten is al een behoorlijke uitdaging, maar is niets vergeleken met het begrijpen van de ‘coming of age’ van je dochter. Op een haar na 18 is ze. De schooltas die uit het raam bungelt bewijst dat ze geslaagd is.
Daarvoor was het stress. Ze had het niet gehaald. Geen van de vriendinnen had het gehaald. De examens waren zwaar. Top zwaar. Het hoogst haalbare was een herexamen. De dag van de uitslag - die pas na vieren bekend zou worden – hield de vrouwelijke helft van ons gezin in een ijzeren greep. Het had bij wijze van spreken de uitslag kunnen zijn van de test die uitsloot dat we te maken hadden met een ongewenste zwangerschap. Het liep goed af. Ik had net een oefenmiddag crisisbeheersing afgesloten. Voorbereiding op de Utrechtse start van de Tour de France. Mijn telefoon gloeide nog na van de ontregelende meldingen over bloederige incidenten toen het hysterische telefoontje van mijn dochter doorkwam. Ze klonk in haar eentje als een vol Ziggodome bij een optreden van Maroon 5. Op één na hadden alle vriendinnen het gehaald.
Een ontluikende jonge vrouw die haar schooltas aan de wilgen hangt en de wereld aan haar voeten heeft liggen maakt veel los. Mensen kijken naar mijn dochter als naar een pasgeboren baby, een onaangesneden bruidstaart of de start van de Tour de France. En nu? Wat gaat de toekomst brengen? Het regent het felicitaties, vragen – wat ga je volgend jaar doen? – tips en adviezen. Ik hoor verlangen naar die tijd van onbegrensde mogelijkheden. Ik hoor teleurstelling over eerder gemaakte keuzes, gemiste kansen, verlangen naar herkansing. ...

Exploit your poverty!

dagcolumn
4,5 met 4 stemmen 1.825
Renzo Martens is een kunstenaar met een missie. In zijn film Enjoy Poverty uit 2008 stelde hij de exploitatie van de armoede in de derde wereld door westerse landen aan de kaak. ‘Armoede is Afrika’s belangrijkste exportproduct', was een van zijn statements. ‘Alleen wij profiteren ervan.’ Nu wil hij niet alleen de exploitatie van armoede ontmaskeren, maar ook wat doen. Met zijn Institute for Human Activities richt hij zich vanaf 2010 op kunstprojecten waarvan de opbrengst gaat naar de makers zelf. Een project is het werk van de bewoners van een voormalige Unileverplantage in Congo die beeldende kunst van chocolade maken.
In 2009 schreef ik dit over Enjoy Poverty:
Een collega met het hart op de goede plaats zag haar kans schoon. Ze vertrok op korte termijn voor een reis naar een familielid in een ontwikkelingsland. Met in haar koffer een stapel ex-promotieshirts van onze werkgever. Genoeg voor een voetbalteam. Die zouden hun weg wel vinden onder de straatarme plaatselijke bevolking. Een lofdicht op Utrecht in de vorm van de Dom op de borstzijde en de slogan 'je vindt het pas echt in Utrecht' op de rug vormen daarbij geen bezwaar. Tenminste als je het vanuit een pragmatisch standpunt bekijkt.
Vanuit de optiek van de Belgische filmmaker Renzo Martens wordt het een ander verhaal. Hij schopte met zijn film Enjoy Poverty tegen het heilige huisje van de westerse ontwikkelingshulp. Je waardeert of je verafschuwt de wijze waarop hij zijn kritiek uit op de 'exploitatie van de armoede' door westerse hulpverleningsorganisaties. Niets is hem te dol om ons westerlingen te laten zien hoe deze organisaties, zakenlui en fotografen verdienen aan de ellende van anderen. Indringend is zijn vraaggesprek met een woordvoerster van de Verenigde Naties. Of alle tenten voor de daklozen een UN-logo hebben? 'Ja'. Waar is dat voor bedoeld? 'Voor de zichtbaarheid van de organisatie.' 'Kunnen daklozen ook kiezen voor een tent zonder logo?' 'Neen, dat kan niet'. ...

Joris

dagcolumn
3,5 met 4 stemmen 257
Ooit stond een stel jochies bij elkaar bij de zandbak van de kleuterschool van een dorp aan de rand van het bos. Ik was er één van. 'Kijk', zei de stoerste van het stel. 'Hier staat KUT.' Hij wees met zijn vinger naar de letters op de rand van de zandbak. In zijn andere hand had hij de baksteen waarmee hij de letters geschreven had. Wij waren diep onder de indruk.
Nu zit ik met zeker 600 anderen in de Arnhemse Koepelkerk. De mensenmassa in de volmaakt ronde ruimte en de balkons in twee verdiepingen geven het geheel de aanblik van een arena. We applaudisseren voor de man die zojuist KUT geroepen heeft. Niet letterlijk weliswaar. Maar we klappen omdat hij iets weet wat wij niet wisten. En omdat we het knap vinden hoe hij het allemaal heeft opgeschreven.
Hij is Joris Luyendijk. En hij heeft - voor wie het nog niet wist - een boek geschreven over hoe de banken werken. Geen sexy onderwerp. Maar wel meer boeken verkocht, zo heeft hij uitgerekend, dat als je ze stapelt dat een hogere toren oplevert dan de gestapelde bankgebouwen in de Londonse City.
En wij zijn onder de indruk. Ik probeer te vatten waarom ik en met mij zoveel anderen de moeite hebben genomen om naar deze bijeenkomst te komen. De journalist Luyendijk kiest het onderwerp dat nou net niet voor de hand ligt. We lezen en kijken over het algemeen naar zaken die de interesse van veel journalisten hebben. Dat is vaak de human interest kant van de zaak. Politiek nieuws is de lifestyle van Pechtold, niet de wereld die D66 voor staat. 'Politiek is showbusiness voor lelijke mensen', zo vat Luijendijk het gebeuren in de Haagse kaasstolp samen. Luijendijk is in zijn onderwerpkeuze – de islam, duurzaamheid, de banken - de gekke Henkie van de journalistiek. Hij kiest voor maatschappelijke relevantie. ...

Whisky

dagcolumn
2,9 met 7 stemmen 348
Whisky. Als bed, bad en brood niet meer je eerste zorg is kan het gebeuren dat je in een weekend zomaar een uurtje of vijf bezig bent met het proeven van whisky. Mij overkwam het op een vriendenuitje. Dat uitje staat al jaren in het teken van stevig wandelen. Maar net als bij een goed huwelijk proberen we de sleur buiten de deur te houden door er iedere keer weer iets bijzonders van te maken. Dit keer was dat dus een proeverij.
Na het avondmaal relaxed onderuit en nippen van de verschillende whisky's, zoals sommigen van ons verwacht hadden, was er niet bij. De organisator had een volwaardig programma voor ons in petto. Dus namen we twee avonden op rij plaats aan de lange keukentafel, met voor elke zitplaats een glaasje en een programmaboekje. In het midden van de tafel stonden de whiskyflessen. Er was water om het glas en de mond te spoelen, een pipet om waterdruppels aan de whisky toe te voegen en pure chocolade en zalm om de smaakbeleving te verfijnen. Voor het laatste doel was ook een verstuiver om de whisky over de zalm te verstuiven. Whisky proeven is serieus business, daar liet de organisator geen twijfel over bestaan.
Het boekje vormde de ruggengraat van het programma. Het hield ons twee avonden kaarsrecht overeind aan de proeverijtafel. Alsof het een klassikaal practicum scheikunde betrof hielden we het kostbare vocht tegen het licht om de kleur te bepalen, voegden we waterdruppels toe, walsten de whisky het rond in het glas en roken er aan. Om dan eindelijk een slokje te nemen en de analyse af te ronden. Het resultaat ervan noteerden we in ons boekje.
'Zoet. Eerlijk. Smaakt zoals ie ruikt. Blijft in je keel hangen. Kun je rustig cadeau doen: allemansvriend. Zwaar weer whisky. Lange afdronk.' ...

Breaking Bad

dagcolumn
3,0 met 8 stemmen 342
Als kind had ik een droom. Een terugkerende droom waarin ik een moord gepleegd had. Niet de moord zelf, maar de situatie erna stond centraal. Het was geen gewone moord, het was de perfecte moord. Alles klopte. Lijk weg, moordwapen weg, motief een raadsel, niemand wist ervan.

De beleving van deze droom kende een vast patroon. Eerst is er het staartje van de opwinding en walging die de daad met zich meebrengt. Dan volgt het stadium van de koele berekening, want bij het wissen van de sporen passen geen emoties. Als de rommel is opgeruimd, volgt de euforie. Alles is weer bij het oude. Met één verschil en dat weet alleen jij. Wat volgt is een tot waanzin drijvende beklemming, want wat doe je met die wetenschap?
...

Pasen

dagcolumn
3,8 met 10 stemmen 291
Paaszondag. Iets voor half negen. De lucht is strakblauw, het is koud en doodstil in de buurt, als ik naar mijn volkstuin fiets. Maar de stad is niet helemaal voor mij alleen. In een van de straten trapt een jonge vader een balletje met zijn zoon. De achterklep van hun auto staat open. Het zusje van het jochie is in de weer met een ijskrabber. Het wachten is op moeders en dan de auto in, op weg naar het paasontbijt bij oma, gok ik zo.
'Pap, wij zijn echt de enigen die niets aan Pasen doen', zei mijn dochter de avond ervoor. Het klopt. Het overvalt me, ieder jaar weer. Een vrije dag erbij. Voor de generatie boven mij een welkome vrije dag. Je hoefde niet te werken - wel een keer extra naar de kerk - en het was tenslotte het einde van hun Ramadan van 40 dagen. Gebakken vis op Goede Vrijdag en naar ik aanneem paasbrood op zondag.
Dat ze Jezus ooit flink te grazen hebben genomen wist ik ook. We hielpen als kinderen mijn vader bij het jaarlijks schoon boenen van de beelden in het parochiepark die de kruisgang van hem uitbeelden. Met Pasen kwam familie 's middags op bezoek. Aan dat soort bezoeken deden we niet, want wij hadden geen auto. Als het mooi weer was zaten we achter het huis, in de zon. Vader en ooms in hemdsmouwen en met stropdas. En met een biertje. Mijn oudere broers mochten - even - pijp van opa roken. Die beelden zijn ooit door een oom die een camera had vastgelegd.
Onze kinderen hebben dat als klein kind allemaal moeten missen. Zelf het paaseieren zoeken - naast de kerstliederen zingen en de Koninginnedag de opwindendste gebeurtenissen in de buurt - ging aan ze voorbij. Mijn vrouw en ik verschillen graag van mening, maar over de onzin van dit soort rituelen waren we het altijd verrassend eens. We hebben wel enkele opeenvolgende jaren fikkie gestookt op de moestuin in het paasweekend. Noem het voor mijn part een paasvuur. Dat vond vooral mijn zoon geweldig. Zeker het op natuurlijke wijze doven van het vuur. We hebben trouwens een aantal jaren achtereen met zijn allen aardappelen gerooid. Ik werd daar blij van. De moestuin is mijn ding, maar samen op een mooie zomeravond de voedselvoorraad voor de winter uit de grond wroeten heeft wel wat. Voor mij dan, want op enig moment stond ik ook daar alleen voor. 'Lekker boeiend, pap.' ...

K3

dagcolumn
3,7 met 7 stemmen 340
De papadag moest nog worden uitgevonden. Maar ook ik stond ooit voor de vraag of ik met mijn dochter in de marketingfuik van K3 zou zwemmen. Het was een lastige afweging. Niets overtreft het gedweep van meisjes met hun idolen. De meiden van K3 waren voor zover ik weet de eerste artiesten die zo massaal de gemiddelde leeftijd van hun publiek tot een absurd lage leeftijd konden laten zakken. Mijn dochter was in de ban van het trio.
Ooit - lang voor de indrukwekkende carrière van Kathleen, Karen en Kristel en later Josje - richtten wij vaders onze pijlen op wilde zwijnen en vijandige stammen. Onze strijd zag er aan het begin van de 21-ste eeuw iets anders uit. Nu moest ik - opgezadeld met een punkfilosofie en de kennis uit 'No logo' van anti-marketing goeroe Naomi Klein - het opnemen tegen het offensief van dit massavernietigingswapen uit het duivelse assortiment van de Vlaamse tv-terreurganisatie Studio 100. Studio 100 is bekend van andere wapens die onder de conventie van Geneve zouden moeten vallen: Samson en Gert en Kabouter Plop. K3 had met gemak ook Zyklon K kunnen heten.
Het was een hopeloze strijd. Onze huishouding Kadrieficeerde in rap tempo met K3 cd's, K3 video's, K3 posters, K3 schrijfblokjes, -linealen, -gummetjes en -pennen. Ik sluit niet uit dat we ook K3 kokosbrood gegeten hebben, van K3 bordjes en sap dronken uit K3 bekers. Maar er zijn grenzen. De K3 fiets is er nooit gekomen. En het zal rond het zesde levensjaar van onze dochter geweest zijn, dat mijn vrouw een telefoontje kreeg van een ouder van een van haar vriendinnen. De hartsvriendin. K3 trad op. In ons eigen Gelredome.
Dit was het rijexamen van het vaderschap! Ze wist zelf nog van niets. Of ze mee mocht. Of, zo stelde mijn vrouw voor, wil jij met haar gaan? Eindelijk was ik niet de Hansworst die bij de bevalling sullig met natte doekjes staat te deppen, het transport bij de kleutergym verzorgt, of bij de schoolpoort zijn kind bij de moedermaffia toch aan een speelafspraakje helpt. Nee, dit was serious business. Hier kon papa het verschil maken....

Moestuintjes

dagcolumn
3,2 met 4 stemmen 351
‘Als je haast hebt, ga dan langzamer’
Het is druk. Nou ja, ik heb het druk. Of ik vind dat ik het druk heb, want wanneer heb je het eigenlijk druk? Of te druk? Mijn waarschuwingslampje is de moestuin. Shit, roep ik, als ik de mesthoop zie als ik bij mijn moestuin kom om deze column te schrijven. ‘Die bult moet ook nog weggewerkt worden. Ik was het bijna vergeten. ‘Rustig aan, jij,’ vertelt die koeienstront me.
Zou Albert Heijn daarover iets in de bijsluiter bij de moestuintjes gezet hebben? Ik vermoed van niet. Zijn Moestuintjes zijn hot. Albert Heijn kan ze niet aanslepen. Iedereen wil nu zelf groenten telen. Dit kan nooit de bedoeling van Maarten ’t Hart geweest zijn, toen hij en zijn snijbiet de hoofdrol speelden in een documentairereeks over de moestuin. De EO komt dit seizoen met een moestuinbattle waarbij deelnemers strijden om het beste gerecht van eigen teelt. Overal zijn initiatieven voor een leeftuin, beweegtuin, daktuin, werktuin, schooltuin, pop-up tuin of doetuin.
En wat doe je dan als supermarktketen als je merkt dat je klanten ‘een stukje beleving’ bij hun voedsel willen? Dan help je ze een handje om ze het zelf te laten ervaren. Een paar seizoenen meedraaien op een moestuinencomplex leert me dat niet iedereen er voor in de wieg is gelegd. Je moet er lol in hebben, en het moet passen bij een levenshouding....