Dagcolumns over filosofie

Hannah Arendt zei ooit tijdens een interview ‘Ich muss verstehen’, door Hans Achterhuis vertaald naar ‘ik wil begrijpen’. Maar het is sterker dan dat. Het gaat niet zozeer om willen, maar om moeten. Ze kan niet anders dan proberen te begrijpen. Zo begrijp ik haar en zo begrijp ik mijzelf. Ik probeer te begrijpen waarom Hamas Israël aanvalt en jonge…

Vorige week bezocht ik een boekpresentatie van Rutger Bregman in de Aula van de universiteit van Groningen. Hij is een goede spreker en veel mensen trokken na zijn verhaal naar de Spiegelzaal om het boek te kopen of, als ze het al hadden, een handtekening in hun boek te laten zetten. Prachtig. Maar wat een wanhopig boek was het. ‘Morele ambitie’…

Wie de trein neemt kan kalm uit het raam kijken en dan zie je bijzondere dingen die ook weer heel gewoon zijn. Zo keek ik ergens tussen Overveen en Zandvoort naar een bos en dat bos daalde en steeg met het landschap mee, terwijl de trein dat niet deed. Dat betekende dat ik de plek waar de wortels van de bomen overgaan in de stam soms vlak onder mij…

Wie in Uppsala, Zweden de Aula van de universiteit binnenloopt, moet onder door een imposante deur met daarboven de tekst: Tänka fritt är stort, men tänke rätt är större: vrij denken is groot, maar juist denken is groter. Ik ken de tekst al lang, want het is lang geleden dat ik er onderdoor liep en een foto maakte. Die foto zie ik nog steeds en nog…

Het interview dat de begenadigde ex-voetballer Bryan Roy onlangs had met journalist Dennis van Bergen levert een schat op aan diep-filosofische inzichten. Roy oogt nog jong in zijn T-shirt met Cruyff-opdruk, maar het interview zal afgenomen zijn om zijn 50e verjaardag te vieren: een leeftijd waarop mannen steeds wijzer lijken te worden. Zijn…

Tijdens het onderzoek naar de herindeling van Haren stuit ik op de waarheid. Er zijn twee stromingen, kan ik al verraden. De ene stroming ziet het als onomstotelijk waar, dat de inwoners van de gemeente Haren zelfstandig beter af zou zijn dan dat ze - zoals nu - met vier dorpen onderdeel zijn van de gemeente Groningen. Deze stroming is ervan overtuigd…

De waarheid kent drie bronnen. Oh ja? Hoe weet ik dat? Nou, dat heb ik gelezen in een boek. Toch niet de Bijbel? Nee, zeker niet, ik las het in een boek over de geschiedenis van irrationaliteit. Over irrationaliteit? Wat een raar woord. Inderdaad, en ik wilde weten wat de geschiedenis daarvan was. Maar het boek gaat tot nu toe over de waarheidsvinding…

Sommige mensen zitten in een beroep, waarin ze het niet goed kunnen doen. Of beter gezegd, een beroep waarin ze nooit zeker kunnen weten of ze het goede doen. Het gaat om politici en rechters, generaals en ondernemers, artsen en ja, zelfs patiënten. Dat laatste is natuurlijk geen beroep, maar zij staan voor hetzelfde probleem als de andere mensen…

Lang, lang geleden vond ik politiek interessant, maar dan wel de wereldpolitiek. Ik keek neer op de lokale politiek waar onbelangrijke besluiten door ongeleerde mensen werden genomen. Nee, in de wereldpolitiek zaten mensen die goed nadachten en verstandige besluiten namen. Dat dacht ik. Ik was naïef. Ik was twee kanten op naïef. Nu werk…

Ik hoorde deze week dat er veel steden zijn over de hele wereld die gebouwd zijn op houten palen. In dit geval ging het over Boston. Maar ook Los Angeles, Venetië en steden in Finland en Roemenië zijn gebouwd op palen. Hier in Nederland is de oudere generatie gevoed met het rijmpje van Amsterdam die grote stad; die is gebouwd op palen; als die stad…

De meeste mensen deugen, stelt Rutger Bregman in zijn veel verkochte boek. Wie dat zegt, heeft daar dus over getwijfeld, want anders heb je de vraag niet gesteld. Eerder dit jaar schreef ik over het boek de Geografie van Goed en Kwaad van Kinneging. Kinneging stelt daarin dat het kwaad heerst, tenzij je erg je best doet. Hij is, met andere woorden…

Vandaag is een goed moment om in de vruchtbare bosgrond van ons brein ruimte te maken voor enkele exotische paddenstoelen die opzwellen, als herfst-erecties, uit de voren van de hersen-hemisferen. Aanvankelijk heb ik hierboven geen titel gezet. Zo’n a priori titel beperkt de condensatie mogelijkheden die zweven in het gistende oktober fluïdum…

Het was in september 1984 dat ik me voor het eerst bewust werd van een zintuig dat ik al m’n hele leven met me meedroeg. Als een verborgen binnenzak die je ontdekt in de voering van een survival jack, waarin je op een ijskoude nacht in de toendra’s van Siberië.. Maar laten we niet afdwalen naar de onherbergzame, adembenemend ruige en elementaire,…

Mijnheer Kinneging is erin geslaagd een boek te schrijven dat ik hoofdstukken lang met hoofdschudden heb gelezen: Geografie van Goed en Kwaad. Onzin. Dacht ik dan. Erudiete onzin, dat wel, maar onzin. Maar ergens halverwege het kloeke werk was er ineens een hoofdstuk dat ik met instemming las. En nog een. Het ene hoofdstuk na het andere hoofdstuk…

Ik durf er een krat wijn op te zetten dat u de Tsjechische zanger kent, die na zijn vlucht naar deze kant van de muur een aantal Nederlandstalige liedjes heeft opgenomen: Jaroslav Hutka. Het zijn politieke writer-singer-liedjes en de tekst is dus erg belangrijk. Eentje gaat over loonslaven, zonder dat woord te gebruiken. Mensen voor wie het leven gaat…

Contempleren over de controverse betreffende het bouwen van een impermeabele separatie tussen de VS en Mexico, is niet een manier van delibererend tijdpasseren die zich in een weldadige weelde van populariteit kan wentelen. Congruent met vele andere contemporaine questies, blijken contingenten querulanten en quasimodo's het tweeduuster van de cogiterende…

Misschien is het nu tijd om excuses aan te bieden aan Nicollo Machiavelli. Voor mij en voor velen die de uitspraak Machiavellistische politiek gebruiken. Om te beginnen bij mezelf. Ik had Il Principo gelezen in een Engelse vertaling: The Prince, dus. Toen ik het terzijde legde, keek ik verbaasd naar de omslag. ‘Hij is een autist’, concludeerde ik…

Wie ben ik? Wat is ik? Ik sta in de tuin en kijk naar de bomen. Als ik echt alleen maar kijk, dan is er niets anders dan de bomen die ik zie. Geen mij. Geen denken. Geen ander gebeuren dan dat de bomen in mij worden gezien en er in mij alleen de bomen zijn. Net als wanneer ik in de natuur loop. Soms is er datgene wat er van binnen gebeurt…

Voor De Genen (met dank aan Shaffy) Vorig weekend stond er een interview in de bijlage van een krant (vk). (Altijd interessant, zo’n vraaggesprek, vooral voor diegenen die zoeken naar de puzzelstukjes die de motieven van de mens achter de façade invullen.) Een uitgeknipte buste van de man om wie het ging stond op de omslag. (Het valt me…

Binnenstad bereikbaar. Veiligheid staat voorop. Meer doen met minder. Wellicht kent u die uitdrukkingen. Meer doen met minder betekent natuurlijk minder doen omdat er minder geld is. Veiligheid staat weliswaar voorop, maar wordt natuurlijk snel terzijde geschoven als het te veel kost. En als u een folder in handen gedrukt krijgt dat de binnenstad bereikbaar…

Deze week ging ik een patatje halen. De zaak was vol, het was warm, avond, wachten... Dus nam ik een blaadje om te lezen, zorgvuldig de uien en mayo op het tafeltje vermijdend. Het was een magazine van Elsevier. Hoe heette het ook al weer? Juist! Zo heet het. Zag er aantrekkelijk uit, met voorop een Zelfingenomen Nederlander (ZN-er). Een jonge…

De kunst van het zeggen zonder woorden heeft me altijd geïntrigeerd. Daarom ben ik van schrijver meer columnist en van columnist meer dichter geworden. Alhoewel ik als columnist misschien het verhaal van de schrijver probeer te vertellen. En als dichter dat van de columnist. Ik kan het dus wel beide zijn. Ik durf van deze gedachte ook wel een…

Vandaag bezoek ik een ervaringsdeskundige op het gebied van depressie en angststoornis. In zijn advertentie zegt hij jou/mij op een andere, nieuwe manier, te leren kijken naar de aannames over je leven. Klinkt lekker opgewekt dus ik ben benieuwd. Hij schudt mijn hand als ik binnenkom. Hij doet mij denken aan Tino Tabak. De Bataaf. Een wielrenner…

Onlangs ben ik bij iemand geweest die in het NU leeft. Hij leert anderen hoe je dat ook moet doen. Verleden en toekomst bestaan dan niet volgens hem. Hoe gezellig is dat! Nu bel ik hem even want ik merk nog erg weinig van het NU. ‘Dag, Roelof, jij zei toch dat ik in het "nu" moest leven?' 'Ja, bevalt het?' 'Eh..nou...je weet toch dat ik…

(Verantwoordelijkheid, een verkennende overpeinzing) Vera, als naam, in het Russisch, zegt de namen-site, betekent Faith. Dus zoiets als geloof, vertrouwen. Ik dacht zelf aan het Latijnse Verus (= echt, waar) en aan het Engelse woord Veracity (=waarheid, juistheid). Eerder deze week schreef geachte collega dagcolumnist Jan R Lonsing over onverantwoordelijkheid…

Wat zijn dat eigenlijk, sterren? Die blinkende lichtpukkeltjes op de zwarte huid van de kosmische blaas waar we met z'n allen in wonen? Die zwevende, wervelende, ruimteknopen waar de onzichtbare materie zichzelf ontmoet en zich verdicht tot kleurrijke bolletjes, nevels, constellaties? Die het schier oneindige tijd-ruimte-continuüm bevolken met…

Mijn volgende stap op weg naar verlichting brengt mij bij een helderziend medium. Ik heb lang moeten nadenken of ik deze weg zou gaan bewandelen maar, zoals mijn buurman zei toen hij vorig jaar door het ijs zakte: je moet over je eigen schaduw heen stappen. Slaat nergens op maar geeft wel de doorslag. Ik betreed de helderziende praktijk van Neeltje…

De volgende halte op mijn zoektocht naar verlichting is een YOGA c.q. MEDITATIEbijeenkomst. Ontspannen loop ik de zaal binnen en ga op een matje zitten. In kleermakerszit. Omdat iedereen dat doet. Om mij heen dertien vrouwen. Mannen doen kennelijk niet aan yoga en mediteren. Behalve ik. En de leraar die tegenover ons zit. ‘Sluit uw ogen en richt…

In mijn zoektocht naar verlichting beland ik na enig zoeken bij een ‘AURA-HEALER’ whatever that may be. Ik las iets over aura’s in de Hapinezz, zeg maar het lijfblad van elke aspirant spirituele zoeker die “om” is wat betreft het geloof in alles wat je niet kunt zien. En nu loop ik de praktijk in van Mara, de aura-healer. Ze begroet mij vriendelijk…

Zo'n 32 jaar geleden werd ik geïntroduceerd in het geheime (esoterische) genootschap van de Mystici van Toledo, alwaar ik in aanraking kwam met de geheime leer van de getallen (die via allerlei andere kanalen dan dit genootschap, meestal in verwaterde vorm, is doorgesijpeld in de exoterische bewegingen en tijdschriften van onze dagen). Deze esoterische…