Dagcolumns over wetenschap

In het MaxMagazine geeft Myrna Goossen antwoorden op vragen van lezers van dit bejaardenblad. Het Magazine wordt gesierd door het gesoigneerde hoofd van Jan Slagter, wiens hoofd ik niet meer kan zien zonder dat van de lijsttrekster van de SP voor mij te zien. Een bijzondere gave? Op pagina 20 tref ik het antwoord van Myrna aan op een vraag van…

---------------------------------------------------------------------------------------------------- De maandag-dagcolumn is een herhaling van de dagcolumn van 10 jaar geleden. Interessant om te zien in hoeverre denkbeelden en zienswijzen van toen nu nog geldingskracht hebben. Onderstaande column is op 12 juni 2010 geplaatst door Jos Zuiderwijk (…

In lang vervlogen tijden, toen mensen nog scripties op papier typten en studenten nog boeken kochten, omdat het kopiëren te duur was, las ik in een boek over wetenschapsfilosofie over Karl Popper. Later heb ik begrepen dat de beste man nog veel meer interessants geschreven heeft – misschien kunt u mij later nog eens eraan herinneren dat ik nog meer…

Zernike is een campus van de universiteit van Groningen. De bedoeling was dat de hele universiteit daar naar toe zou verhuizen, maar dat is nooit gebeurd en gelukkig is dat nooit gebeurd. De campus was jarenlang een kale vlakte met een paar gebouwen. In één van die gebouwen studeerde ik sociale geografie. Het was op één van de hogere etages van een…

Voor iedereen die psychologie, sociologie of een aanverwant vak heeft gestudeerd, horen de Milgram experimenten tot de basisstof van de studie, maar niemand die ik ken heeft het boek gelezen dat bij het experiment hoort. In een sociologieboek wordt het experiment afgedaan met een paar alinea’s waarin wordt verduidelijkt dat bijna iedereen in staat…

Gisteren las ik in de krant dat Lucy uit een boom is gevallen en daarbij breuken opliep, waardoor botten in haar ingewanden zijn gedrongen en zij ter plekke is overleden. Zij is overleden, volgens de NRC, onder een boom die langs een ondiepe beek stond. Lucy is een australopithecus afarensis wier lijk op 24 november 1974 is gevonden, maar die ongeveer…

Ik vroeg me laatst af wat er zou gebeuren in de wereld, wanneer van de ene op de andere dag geen sterren meer aan de hemel zouden staan. Een vrij ingrijpende gebeurtenis. Een unieke gebeurtenis! De gevolgen vallen uiteindelijk misschien heel erg mee. Het is wat lastig om de toekomst te voorspellen, zonder sterren. Verder is er een aantal sterrenkundigen…

(Voor Peggy Bosch Radboud Nijmegen, die een proefschrift over acupunctuur 'needles on the couch' heeft geschreven en lotgenoten) Het is november, dat zien we op de kalender. Dat zien we aan het weer, aan de Zon, aan de bomen. We voelen het of ruiken het in de lucht. We herkennen het aan de andere, vorige keren dat het november was. Aan het licht…

Laatst zag ik een boek staan bij mijn boekhandel Godert Walter: the righteous mind – op zich niet een boek dat mijn aandacht pakt, maar wel de ondertitel: waarom goede mensen verdeeld zijn door politiek en religie. Het is van de moraalpsycholoog Jonathan Haidt. Alleen al het woord moraalpsycholoog zou mij om doen lopen, maar ik kan u dit boek van…

Er wordt gezocht naar tekenen van leven op andere planeten. Flink gezocht. Persoonlijk snap ik niet precies wat de investering moet gaan opleveren. Maar het lijkt er op, dat het een prestigezaak begint te worden. Het vinden van tekenen van leven op een komeet. Ik heb het even opgezocht. Maar kort gezegd zijn kometen 'kleine hemellichamen'. Ik…

Een vriendin heeft wel eens dingen gezien voordat ze gebeurden. Het waren vaak vreselijke dingen, het ongeluk waar haar broer verongelukte, een meisje dat verkracht werd, en vermoord. Zoals gebruikelijk bij mensen met voorspellende gaven, voorspellen ze nooit wie er morgen om 14.43 uur een tom pouce eet of wie van drie offrerende bedrijven de opdracht…

Uw laatste manoeuvres zijn niet speciaal aanleiding voor deze, mijn, open brief. Uw bevindingen in opdracht van Wilders en erbij gehanteerde methoden zijn daarvoor immers te weinig uitzonderlijk. Uw peilingen brengen al jaren nog treuriger uitkomsten dan vaak toch al sombere verwachtingen. Voor mensen met democratisch elan, hoopvol mensvertrouwen…

De actualiteit gebiedt Piet. Of beter Peet. Peter schreef zichzelf vaak over – zelfcitaties. Lelijk. Lijkt op zelfmedicaties want de gebruiker wordt er beter van. Zolang wij hem tenminste geen pedante egotripper vinden. Peter gaf misschien juist daarom vaak niet aan dat het zelfcitaties waren. In de wetenschap willen we precies weten wat wanneer van…

Peter Diamandis, vooruitgangsdeskundige uit de VS, vertelde vorige week aan Nieuwsuur dat ’privacy’ een verouderd begrip is. Zelden heb ik me na een interview zo opgelucht gevoeld. Al enige jaren probeer ik mijn aloude privacy alle eer aan te doen maar ik ging steeds meer merken dat het onbegonnen werk is. Ik deed niet mee aan Linked-in, aan Twitter…

Max Weber, door mij wel ‘Der Max’ genoemd, is niet alleen een scherp analist geweest, maar ook nog een bescheiden analist. In het begin van zijn boek over de protestantse ethiek schrijft hij ‘Aus alledem folgt der vollkommen provisorische Charakter dieser Aufsätze, insbesondere der auf Asien sich beziehende Teile’. In de inleiding! Zoiets komt…

In zijn boek Die protestantische Ethik schrijft Max Weber dat hij de geest van het kapitalisme niet kan definiëren, maar moet componeren. Dat is een mooi verschil. Definiëren, afgrenzen zou een Nederlander kunnen zeggen, is een manier om een term te beperken en zo aan de lezer duidelijk te maken wat er bedoeld wordt. Een woord kan dus alles betekenen…

Het enige voordeel van reproductief klonen heeft een dubbele bodem en dat is geld. Zo is het gebrek aan donororganen geen reden, maar een paradox; om de eerste mens te fixen, maken we een tweede...kapot, maken we een derde...vierde... En als we teveel voor komen, nog altijd niet genezen, maar slechts voor de helft. Met het klonen van de Holenbeer…

Deskundigen stellen dat elk mens machinaal aangedreven wordt. De motor is ons brein, of ons dna of een combinatie daarvan. Maar zien zij niet de belangrijkste drive over het hoofd? Hoe zit het met de menselijke wil? Oké, de macht van het materiële lijkt overheersend. Denk je alles in je stad op de rit te hebben, komt er met 60 kilometer per seconde…

Heel Amsterdam treurt thans om één harer godenzonen. Uit één van door haar gepresenteerde vakken van de toekomst. Wat wilt u: sociale psychologie! Geboren niet ver van Rembrandt van Rijn, Oegstgeest. Amsterdam haalt vaak het hoogste uit provincialen van Vondel tot Den Uyl boven! In 1991 studeerde hij af, briljant: cum laude! Diederik Stapel. Wetenschapper…

Dick Swaab en Victor Lamme weten het zeker. Wij zijn ons brein. Onze hersenen beslissen voor ons. Of het nu om aanschaf van een auto gaat of keuze van een partner. Dus stop maar met piekeren want je grijze cellen in je bovenkamer weten het al. Gezien het succes dat Swaab en Lamme met hun boeken hebben zou je verwachten dat men het met ze eens is.…

We staan ermee op en we gaan ermee naar bed. Ons meest universele onderlinge verschil en toch staan we er zelden bij stil. Terwijl het ons meteen opsplitst in meer- en minderheid. Misschien de meest zwijgende uit de geschiedenis. Omdat de eerste confrontaties huiselijk zijn? Zijn ze daarom kleinschalig, niet relgevoelig gebleven? De minderheid…

Het gebeurt wel eens dat ik mij een hele dag ledig hou met nutteloze dingen. Een balpen ontleden bijvoorbeeld en de springveer helemaal opspannen en dan afschieten, zo ver mogelijk, liefst naar een vooraf bepaald doelwit, veelal een lege bloempot, soms een longdrink glas, als ik de lat hoog wil leggen. Een vreedzaam kanon voor schrijvers is het. Na…

Bij het Leidseplein werd Minnie met één been in het gips voortgeduwd door Marlène. Twee dijken van vrouwen. Op weg naar Dichtersmiddag Eijlders. Om bij alle lichamelijke stagnatie toch eens waarlijk te worden aangedaan. Maar hoe konden ze de menigte passeren? Hun vertwijfelde drempelhouding viel meteen op, waarna wij haar binnentilden. Gespalkt vooraan…

Een inkoppertje: de moderne wetenschap berust volledig op de algebra, uitvinding van de Arabieren. De Perzische wetenschapper Mohammed ibn Moesa al-Chwarizmi uit de negende eeuw was voorname grondlegger en uitwerker van de algebra. Neem een hedendaagse lamp tulp schip of het BNI(Bruto Nationaal Inkomen) – allemaal ondenkbaar zonder zijn algebra.…

Het is nu precies veertig jaar geleden. Ze waren onderweg. Daarvoor had ik het science fiction verhaal gelezen van Jules Verne. En de strip van Hergé in Kuifjes avontuur ‘Mannen op de maan’. Maar de realiteit van 1969 was mooier. Als jongen was ik getuige van de spannendste tv-uitzending ooit. Het live verslag van de landing op de maan. Zou alles…

Staatsrechtgeleerden zijn de ergsten. Juristen zijn mensen die eerst naar de wet kijken en dan naar de werkelijkheid. Juristen hebben er een gloeiende hekel aan als iets niet uit de wet volgt. Eigenlijk willen zij ons de wet voorschrijven. Zij zouden graag zien, dat alles wat we doen uit de wet volgt. Natuurlijk is de wet niets meer dan een lapmiddel…

De wetenschap zal zich blijven toeleggen op die zaken welke wij nog niet weten of niet zeker weten. De hypothese van een bewering, van een veronderstelling zal worden onderzocht met behulp van spelregels die wetenschappers zelf hebben opgesteld. Spelregels die verbonden zijn aan de illusoire werkelijkheid van de driedimensionale ruimte. Een illusoire…

Kort na elkaar zijn alweer twee fenomenen uit het Star Trek-universum werkelijkheid geworden. Er is een aarde-achtige planeet ontdekt en een Japanner heeft een robot gemaakt ‘naar zijn beeld en gelijkenis’, net zoals Dr. Soong de maker was van de androïde figuren Data en Lor. Het wordt steeds lastiger om science fiction te maken. De communicator…