Alle inzendingen over Willem Bilderdijk

Zijn biograaf Joris van Eijnatten (‘Hogere sferen: de ideeënwereld van Willem Bilderdijk’) toont hoe Willem werk maakt van oranje. Enerzijds laat hij God ‘spreken dat de (Noachitische) regenboog een teken zal zijn des verbonds tussen Mij en de aarde.’…

Willem Bilderdijk werd in 1756 geboren aan de Westermarkt te Amsterdam. Hij leerde al zeer vroeg lezen en schrijven, Frans en Latijn. Zijn vader was een angstaanjagende arts en belastinginspecteur. Willem had al snel last van oververmoeidheid door teveel gepieker.…

Dichter-filosoof Willem Bilderdijk kon hem met argumenten niet verslaan. Schreef daarom een ongekend giftig smaadgedicht met diens handicap als kapstok. Nooit gepubliceerd. Hopelijk uit schaamte.…

Als jongeling bestudeerde hij Willem Bilderdijk en Vondel. Vandaar wellicht dat zijn schrijfstijl altijd wat ouderwets en gedragen bleef. Niet veel dichters laten zich nog door deze voorgangers inspireren. Ondanks het feit dat hij nogal op zichzelf was, werd hij toch lid van de kunstgroep De Ploeg.…

Je was als antiklerikale, vrijzinnige liberaal de tegenpool van de roomse Alberdingk Thijm, die Willem Bilderdijk adoreerde, terwijl jij Multatuli adoreerde. In de 'Spectator' gaf jij Jacques Perk (1859 - 1881), Willem Kloos, Frederik van Eeden en de Groningse schrijver/advocaat Willem Paap een podium.…

Willem Bilderdijk bezocht hem in 'Boschwijk' en meerdere letterkundigen en later jonge dichters om les te krijgen van de meester. Hij werd patriot, aangestoken door zijn stadse buurman. Hij was zeven maanden burgemeester, totdat de Pruisen, de orangisten van Willem de Vijfde, de boel overnamen.…

Hij had een hekel aan de Tachtigers en hij bewonderde Willem Bilderdijk. Van 1914 tot 1916 was hij reserve-officier in het leger. In 1917 promoveerde hij te Heidelberg bij professor Eberhard Gothein, deze keer in de filosofie. Daarna woonde hij te Den Haag en werd hij ambtenaar bij het Ministerie van Koloniën.…

In 't voorleden Ligt het heden, In het nu, wat worden zal.…

'O, maar dan ken jij misschien Willem Bilderdijk wel, want dat is echt een goeie dichter, al moet hij nog wel zien door te breken!' 'O, Willem, ja natuurlijk, die heb ik wel eens gezien ja, wel een sombere, hypochondrische kerel!' 'Ja, hoe meer ze in de out zitten, hoe beter ze schrijven!' 'En schrijf jij soms ook gedichten?…

Breek, o mens, uw sluimer af, Dank aan ’t graf! Leer u-zelve recht beschouwen: ’t Leven weet geen stand te houen, Maar ’t ontsnelt ons in zijn draf. Haast genaakt u ’t ogenblik Dat u aller schepslen schrik, In een blinde hoek verscholen, Aangestapt op wollen zolen, Onzacht toeroept: Hier ben ik! Ach, wat is des werelds lust Ras geblust!…

Schep mij een nieuw harte, o God! DE PSALMIST. Hoe vlieden, hoe jagen De rollende dagen In wisslende vlagen Van zoetheên en plagen, Van smart en genot? Van smarte Voor ’t harte bij ’t wereldse lot! Van zwoegen Bij ’t ploegen, Door de uitkomst bespot! — Maar blijdschap in ’t streven Naar 't hogere leven, Verenigd met God! o Vloeit…

't Vluchtig woord, dat van de lippen Af mocht glippen, Wortelt niet in 't open hart. Laat het vlieten, laat het schieten, Dat de borst zich uit moog gieten, En ontlasten van heur smart! In één woordje, door de winden Met hun adem weggespoeld, Is de hevigheid van vrinden In één oogwenk tijds verkoeld. Maar, wanneer, met loerende…

Ziet men aan de dorenstruiken ’t Geurig roosje niet ontluiken, Lentes uitgezochte roem? Ook distel, ook de netel, Heeft haar plaats om Floraas zetel, Ieder braamsteng draagt haar bloem. Ach, in alles is genieten; Slechts het misbruik schept verdrieten. Waarom grijpt ge woest in ’t rond? Laat uwe ogen dankbaar weiden Waar de schoonheên…

Hier ligt het overschot van 't hartbekoorlijkst wichtje, Voor 't uur des kwaads ontroofd aan de Ouderlijke min, De onsterflijkheid reeds rijp bij 's levens aanbegin; En ruilde 's Moeders schoot voor 't kille grafgestichtje. De droeve Vader, die van 't minnelijk aangezichtje Nooit kinderlachje won noch lonkend ogenlichtje, Schreef zelf op 't…

'Wat werkt ge (zegt men mij); ’t is vruchtloos, al dat schrijven: Men roeit in ’t hart niet uit, wat elk is ingeprent.' — Voorzeker, ’k moet dan elk in de verkeerdheên stijven, En juichen ’t hollen toe van wie ten afgrond rent? ’k Moet reden, waarheid, God en Heiland, afgezworen, Verwoest zien, zonder leed, ja juichen ’t zwijgend toe…

Wanneer zult gij van uwe slaap opstaan? 'Rijs op, mijn kind, rijs op! de dijk is doorgebroken, Het water drong in huis en stijgt elk ogenblik.' — 'Och moeder, ’k lig zo lief in ’t zachte dons gedoken, En ’k was daar in mijn droom zo machtig in mijn schik. Neen, stoor me niet.' — 'Mijn kind kom spoedig in mijne armen, En ’k draag u met…

Wat geeft de Dichter roem? Wat leven aan zijn schriften? Wat voert zijn naam, zijn werk, naar 't late Nageslacht? Is 't schildren der Natuur? Is 't prikklen van de driften? Is 't trots gezwollen toon, waar hij die roem van wacht? Neen, 't is gevoeligheid: 't is diep en waar gevoelen, En dit der ziel ontstort in kracht van zuivre taal; Niet…

Ach de dagen Onze plagen Lieve broeders gaan voorbij Uit dit duister Rijst de luister Van een nieuwe heerschappij Wat verschijne Wat verdwijne 't Hangt niet aan een los geval In 't verleden Ligt het heden In het nu wat worden zal. Ja zij zullen Zich vervullen Deze tijden van geluk Dees ellenden Gaan volenden en verpletterd wordt…

Mag mij dan na zo veel treuren Zo veel zwoegen, zo veel wee, Niet een uur van rust gebeuren Op een stille legerstee? Drijft mij, met gebroken lenden, Kreupel, ademloos, en krom, In een kring, die nooit zal enden, ’s Werelds tuimelmolen om? God! Gij zag mij heel mijn leven Aan natuur en leedgenoot Onvermoeid ten beste geven, Waar uw wijsheid…

Quid est libertas? Innocentia. EPICTETUS* Wat’s Vrijheid? — Onschuld. — En wat’s Onschuld? — Smetloos zijn: In ziel en lichaam vrij van ingestort venijn, Met bloed en merg aan ’t kroost uit de Oudren ingevloten; Gezuiverd door de Geest uit Hoger kring ontsproten. Wie andre Vrijheid zoekt, zoekt, op de naam van VRIJ, Slechts strafbren eigenwil…

Naar Ausonius*. ’k Zei duizendmaal, Lycoor, de tijd gaat vliegend om: Besteed uw jeugd, ’t is tijd; haast naakt* ons de ouderdom. Vergeefs! gij loecht mij uit. Nu sloop om wollen sokken De grijsheid ons op ’t lijf, en jeugd en bloei vertrokken. Thans spijt u, dat ge een perk, u voor ’t genot vergund, En achtloos doorgesleurd, niet weer herroepen…

Voor schatten is uw heil Niet veil, Door woorden niet te melden; o Krekel, die, op d'eikenbast, U met een luttel dauws vergast, En huppelt door de velden! Waar gij, op akkers, graan Ziet staan, In voren, zaadjes schieten; Voor u is 't, dat het koren wast; En wat de boer in schuren tast, Gij moogt het al genieten. De noeste boer besteedt…

De Hond had zich bij Jupiter over de mishandelingen van allerlei aard beklaagd, die hij van de mens ondergaan moest. Jupiter verbood, hem anders dan met de stok te slaan. Nu zag de Hond op een tijd dat zijn meester een kwade luim had, en, voor slagen vrezende, ruimde hij alle stokken van de vloer. Doch het hielp hem weinig, want naauwlijks had…

Schep mij een nieuw harte, o God! DE PSALMIST. Hoe vlieden, hoe jagen De rollende dagen In wisslende vlagen Van zoetheên en plagen, Van smart en genot? Van smarte Voor ’t harte bij ’t wereldse lot! Van zwoegen Bij ’t ploegen, Door de uitkomst bespot! — Maar blijdschap in ’t streven Naar 't hogere leven, Verenigd met God! o Vloeit…

Het vochtige teken Der stortende beken Rijst boven ons hoofd. Nu zinken de stralen Waar heuvels dalen Door wierden gestoofd. De snelheid der stromen Begint te verlomen, In ’t vallen gestuit Door schuivende korsten, Die de oevers doen dorsten Met telgjens en kruid. De koele Najaden Verleren het baden, En schuilen in ’t hout: En ’t groeien…

----------- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - ----------- waar verknocht - zou verbonden zijn aan zielsopklaring (eigen woord van Bilderdijk) - inzicht de blinden - voor de blinden hun - aan hen = aan de blinden biên - bieden 't gezicht - het gezichtsvermogen ik, 't Graf ten buit!…

No woman can expect te be to her husband all that he fancied her when her was a lover.* GEOFFR. CRAION.1 Het zij! geen Vrouw kan ooit verwachten, haar Gemaal Dat geen te zijn, wat hij als Minnaar in de weelde Dier minnedronkenschap zich zwijmelziek verbeeldde: De kalmte neemt eens plaats na ’t…

Wat zijt ge, o samenstel van onbegrijplijkheden? o Schaakling van gewrocht en oorzaak zonder end? Wier mooglijkheid de geest te nauwernood rekent; Wier dadelijk bestaan een nacht is voor de reden! o Afgrond! die ’t besef geen weg windt in te treden! Wat zijt ge? Een blote schijn, het zintuig ingeprent? Een indruk van ’t verstand, waarom ’t zich…

Dichtkunst is Gevoel Mijn vrienden, laat wie 't lust, hier andre gronden stichten! Mij is 't gevoel de bron; bij mij 't gevoelen, dichten. Neen, geen verbeelding, dan ontstoken door 't gevoel, Is dichtkunst; geen geweld van ijdel klankgejoel Dat dondert, loeit en bromt, en oren doof doet suizen, Geen vinding van 't vernuft, geen smaakloos…

Die heb met Godvergeten hand Zijns grijze vaders nek gebroken, Die 't eerst dat heilloos stinkend roken Heeft ingevoerd in 't Vaderland. Hij gaf 't verachtlijk wormgebroedsel Der laffe en vuile luiheid, voedsel In breinbedwelmings toverrust: Hij was 't die de vlijt en spierkracht doofde, En …