Alle inzendingen over n

Zuster N was een non, en niet zomaar een non, nee zuster N was in haar habijt geboren, eerlijk waar. Zuster N, liep niet, holde niet, nee ze schreed, wat er ook voorviel, ze zette geen stap harder, dat liet ze aan het lagere personeel over. Tja, dat was zo in die tijd.…

Warme melk met honing deed vroeger wonderen, gewillig drinkt hij de beker leeg, ik druk een kus op z'n wang en aai door z'n wilde haar. 'Morgen praten we verder lieverd slaap lekker' ik ga pas slapen als het licht uit gaat bij Walter en sta even stil bij zijn verdriet...…

Vlinders fladderen nog vrolijk rond, de bramen zitten alweer aan de struiken, bladeren zitten nog aan de bomen en nieuwe knoppen doemen al op. Een enkele keer zie je zelfs mensen op een terras zitten, hoewel, dat kunnen bij nader inzien ook ietwat kleumende rokers zijn. Hoe dan ook, we genieten van het geweldige milde klimaat. Dat in Zwitserland de…

Op z'n plaats Ik heb de winter zien komen en me afgevraagd hoe we aan die nieuwe eeuwig terugkerende tijd moesten beginnen ik heb een lied gedraaid dat tussen ons in gevallen was en kapot ging door er hard over te kibbelen de zon stond er weer en de buren dampten boven de muziek uit genoeg wind om een leven schoon te blazen ik heb de…

Op zoek naar een antwoord op bovenstaande vraag hebben we in het openingsartikel vier subvragen gesteld. De eerste daarvan (zijn alle ontwikkelingen causaal bepaald?) kwam in het vorige artikel aan de orde. In deze derde inzending gaan we na (vraag b) of aannemelijk is te maken dat alle ontwikkelingen een richting hebben of (nauwkeuriger uitgedrukt)…

Binnen zo'n samenhang lijken acausale, dus autonome processen, inclusief hersenprocessen, ondenkbaar.…

Veel mensen hebben een intuïtieve afkeer van de gedachte dat het bestaan onderworpen zou zijn aan strikte causaliteit en/of finaliteit. Beide immers lijken als uiterste consequentie te hebben dat er geen plaats meer is voor een "vrije wil". Strikte causaliteit (elk verschijnsel wordt bepaald door een voorafgaande oorzaak) houdt immers in dat ook de…

Zo'n wereld van fantomen (verschijnselen die zo maar uit het niets verschijnen) is noch voor het gevoel, noch voor het verstand gemakkelijk aanvaardbaar. Maar wie uitgaat van de stelling dat er in de wereld niets kan zijn en niets kan gebeuren wat niet strikt bepaald is door voorafgaande oorzaken, heeft ook iets uit te leggen.…

Even een kleine gedachte-exercitie. Stel: iemand zit dringend om geld verlegen. Op een nacht droomt hij heel levendig dat hij in de sigarenwinkel bij hem op de hoek een staatslot koopt en dat daarop een paar dagen later de hoofdprijs valt. Aangezien hij vaker voorspellende dromen heeft gehad en omdat die áltijd uitkwamen, is hij er voor zichzelf absoluut…

Er is iets merkwaardigs aan de hand met de manier waarop mensen doorgaans zichzelf beschouwen. Dat blijkt uit de manier waarop wij over onszelf plegen te denken en te spreken. Het zal u wel net zo gaan als mij: ik heb het dan bijvoorbeeld over “mijn ledematen, mijn organen, mijn lichaam, mijn hersenen”. De vraag is: wat betekent hier “mijn”, wie is…

We worden geboren, we leven, we sterven. Sommigen van ons hebben een rijk en gelukkig leven. Anderen hebben een leven vol zorgen, moeite en verdriet. Wat is de zin van ons bestaan? Waar leven we voor? Dat is moeilijke vraag. Zelfs hooggestemde antwoorden zoals “voor mijn kinderen” of “voor mijn medemensen” verschuiven het probleem alleen maar naar de…

Er zijn van die mensen die altijd ontevreden zijn, zich altijd door het leven tekort gedaan voelen. Onzin, zeg ik altijd maar. Je krijgt wat je verdient. Als je maar eerlijk in het leven staat. Al is de leugen nog zo snel… enfin, de rest weet u. Ik zal er u een sterk staaltje van vertellen. Pas gebeurd. Het is een vriend van me overkomen. Hij heeft…

“Hoe ouder, hoe gekker”, wordt wel eens gezegd. Ik geef toe: voor sommige mensen gaat dat op. Niet voor iedereen. Er is ook nog een spreekwoord dat zegt: “het verstand komt met de jaren”. En daar zit ook wat in, al geldt het ook weer niet voor iedereen. Geldt het voor mijzelf? Ik put in elk geval enige hoop uit het feit dat ik nu weet dat ik maar zo…

Maar zo'n uitspraak gaat uit van de veronderstelling dat een mens vrij zou zijn om te kiezen wel of niet voort te bestaan. Dat lijkt op z'n minst twijfelachtig. Als een mens geen wezenlijk vrije wil heeft, kan hij ook niet in vrijheid tot zijn zelfvernietiging besluiten.…

En de vraag is nu dus: schept de huidige stand van zaken in de maatschappij misschien de voorwaarden voor zo'n plotselinge transformatie naar een hoger niveau. Dat is zeker niet ondenkbaar. Laten we de actuele situatie waarin de mensheid verkeert, eens beschouwen in het licht van de theorie van Prigogine.…

deel dáárvan geschikt is voor bewoning door vormen van intelligent leven (het kúnnen er veel meer zijn), dan komen we zelfs bij zo'n pessimistische inschatting nog op zo'n honderd miljard "planeten met mogelijk intelligent leven".…

Wat is de geheimzinnige “kracht” achter de evolutie van eenvoudige naar complexere vormen van leven en bewustzijn? Dat is, denk ik, de neiging in de natuur tot vorming van gehelen die meer zijn dan de som van hun samenstellende delen. De evolutie is een geschiedenis van vallen en opstaan; het gaat alle kanten op, maar de hoofdstroom heeft een duidelijke…

In de voorafgaande delen van dit essay heb ik een poging gedaan aannemelijk te maken dat alle ontwikkelingen op de wereld causaal bepaald zijn, dat ze een richting hebben en dat er een stuwende kracht in die richting werkt. Volgens het werkschema dat ik mezelf in deel 1 oplegde, zou ik nu moeten proberen in te schatten waarop die ontwikkelingen zullen…

Aflevering 3 van dit essay eindigde met de veronderstelling (op grond van bepaalde waarnemingen) dat de evolutie gericht is op de vorming van steeds complexere gehelen die meer zijn dan de som van de delen. Met andere woorden: er zijn gegronde redenen zijn om aan te nemen dat de ontwikkelingen van de wereld met alles wat erop en eraan zit inclusief…

Het blijft een fascinerende vraag: zou het ontstaan van intelligent (zelfbewust) leven op aarde een unieke gebeurtenis zijn geweest of is het waarschijnlijk dat elders in het heelal vergelijkbare levensvormen zijn ontstaan? Twee argumenten die voor het laatste pleiten zijn: 1. Het verschil tussen 0 en 1, oftewel tussen niets en iets, is oneindig…

Weinig mensen zullen bestrijden dat alles wat er gebeurt altijd ergens door veroorzaakt wordt. Ook al weten we niet altijd precies waardoor en hoe bepaalde gebeurtenissen veroorzaakt worden, we zijn er niettemin van overtuigd dat er niets gebeurt zonder dat er iets aan vooraf gaat waardóór het gebeurt. En dat is maar goed ook, want als het niet zo…

Aan gelovigen van vele godsdiensten wordt een individueel, lichamelijk voortbestaan na de dood in het vooruitzicht gesteld. Wie "het beloofde land" (een betere wereld) verwacht, kan en hoeft (blijkbaar) geen genoegen te nemen met de gedachte dat dit doel bereikt en de belofte verkregen kan worden door het leven van geslacht op geslacht door te geven…

Geloofsopvattingen komen voort uit het denken van mensen over hun oorsprong en bestemming en over de zin van hun bestaan. Achter de zintuiglijk waarneembare schepping werd een niet zintuiglijk waarneembare schepper geprojecteerd. Meningsverschillen ontstonden bij de invulling van het begrip Schepper, God. Wat moest men zich daarbij voorstellen? Iemand…

"Heeft bidden zin?" Het is vele jaren geleden, dat ik me dit begon af te vragen. Gebedsverhoring zou logischerwijze betekenen, dat daardoor iets zou veranderen in de natuurlijke gang van zaken. Immers, als datgene waarom gebeden werd, tóch gebeurd zou zijn, dan was het niet nodig geweest erom te bidden. Maar als een gebed iets zou veranderen in de…

In de godsdienstfilosofie is wel onderscheid gemaakt tussen natuurlijk en moreel kwaad. Het natuurlijke kwaad (bij voorbeeld in de vorm van een natuurramp) zou dan samenhangen met de natuurlijke orde, met het proces van de wereld in wording. Het morele kwaad zou door de mens worden aangericht. Is dat een zuiver onderscheid? Met betrekking tot het…

Naar analogie van deze ontwikkelingsgang valt aan te nemen dat zo'n proces ook noodzakelijk is voor de doorbraak in de gezamenlijke menselijke bewustzijns van een collectief menselijk zélfbewustzijn (supra-personalisatie). En het ziet ernaar uit dat dit proces ook inderdaad gaande is.…

Weinig mensen hebben er moeite mee, te aanvaarden dat alles wat in het verleden is gebeurd, oorzaken heeft gehad. Maar het verleden is, vóór het verleden werd, toekomst geweest, zoals ook dat wat nu nog toekomst is, straks verleden zal zijn. Ergo: ook gebeurtenissen in de toekomst zullen hun oorzaken hebben. Met andere woorden: in het verleden ligt…

Of zou zo'n wereld zich juist aan ons voordoen als een waanzinnige nachtmerrie van onsamenhangendheid, onberekenbaarheid en willekeur die ons met het diepste afgrijzen zou vervullen? Laten we proberen het ons voor te stellen.…

"Mens, erger je niet!", zou een passend motto zijn voor een essay over strikte causaliteit, waarin de "vrije wil" wordt ontkent, aangezien ook hersenprocessen verlopen volgens de wetten van oorzaak en gevolg. Maar ook al is er geen speld tussen te krijgen, de theorie van het determinisme is en blijft in strijd met onze eigen beleving. We voelen…

"Holisme" is afgeleid van het Griekse woord "holos", dat "heel" betekent. Eén van de definities luidt: "holisme is een wetenschaps-theoretisch standpunt in de biologie, volgens hetwelk de delen moeten worden verklaard of begrepen uit het geheel." Een andere begripsomschrijving is: "holisme is een (oorspronkelijk voor de biologie opgestelde…