Tegen de wereld van leugens en onderdrukkingen

(voor Amalie Skram (1846 - 1905))

Jij bent geboren als Berthe Amalie Alver op 22 augustus 1846 in Bergen, Noorwegen. Jouw ouders waren Ingeborg Lovise Sivertsen (1821 - 1907) en Mons Monsen Alver (1819 - 1898). Jij had 4 broers. Op jouw 17-de jaar ging het bedrijf van jouw ouders failliet. Jouw vader ging naar Amerika, omdat hij anders naar de gevangenis moest. Jouw moeder stond er toen met 5 kinderen alleen voor. Jouw moeder dwong jou om met de oudere Bernt Ulrik August Müller (1837 - 1898) te trouwen. Hij was een scheepskapitein en daarna een moleneigenaar. Op 15 mei 1866 werd jullie zoon Jacob Worm-Müller in Bergen geboren. Op 29 februari 1868 werd jullie zoon Ludvig Müller in Bergen geboren.

Jacob ging in 1884 rechten studeren, maar hij kwam in contact met de Kristiania-Bohemiens, waardoor jij hem naar Kopenhagen stuurde. In 1894 ging hij naar Noorwegen terug en trouwde hij met de actrice Emmy Helene Hornemann, geboren op 3 mei 1875 in Strinda. Hun kinderen waren Helene Ulrike Amalie en Anna Maria. In 1904 speelde Emmy Ane in het toneelstuk 'Geografi og Kaerlighed' van Bjornson. Als filmactrice debuteerde zij in 1911 in 'Fattigdommens forbandelse', die verloren is gegaan. Jacob was schrijver en journalist. In 1894 verscheen zijn roman 'Vier dagen', in 1895 'De Storm' bij Gyldendal. Jacob overleed op 6 mei 1911 na een operatie.

Ludvig was een acteur en theaterregisseur. In 1895 trouwde hij met Signe Grieg, een nicht van Edvard Hagerup Grieg. Hij begon in 1897 als toneelacteur in het Christiania Theater. In 1898 werd hun zoon John geboren, die toneelschrijver werd. In 1899 begon hij in het Nationaal Theater te spelen. In 1900 werd hun dochter Else Ulrikke Ludvigsdatter geboren, die actrice werd. In 1912 hertrouwde Ludvig met de zangeres Margit Lunde, die in 1933 net als Emmy in de komediefilm 'En stille flirt' speelde, gebaseerd op de roman 'Min knapphullsblomst' van Edith Justine Oberg. Ludvig overleed op 1 oktober 1922.

Na 13 jaar huwelijk kreeg jij een zenuwinzinking, ook als gevolg van Bernt's ontrouw. Jij zat enkele jaren in een psychiatrisch ziekenhuis en daarna ben jij gescheiden en ging jij met Jacob en Ludvig in Oslo wonen. Jij begon literatuur te schrijven en jij ontmoette o.a. Aadne Eivindsson Garborg en Bjornstjerne Bjornson. Op 3 april 1884 trouwde jij met de schrijver Asbjorn Oluf Erik Skram, geboren op 10 maart 1847 in Kopenhagen. Zijn ouders waren de spoorwegdirecteur Gustav Skram en Ida Johanne Hoë. Zij kregen 5 kinderen. Asbjorn's oudere zus was de schooljuf Ida Johanne Henriette Skram, die in 1900 de directrice van de N. Zahle's School werd, in 1851 opgericht door Ida Charlotte Natalie Zahle. Asbjorn's zus Emma was daar ook lerares. Asbjorn's debuutroman was 'Herregaardsbilleder'. In 1879 verscheen zijn roman 'Gertrude Coldbjornsen'. In 1882 verscheen jouw korte verhaal 'Madam Hoiers leiefolk' in het tijdschrift 'Nyt Tidsskrift', in 1885 de romans 'Constance Ring' en 'Karens jul' en in 1888 'Lucie'.

In 1889 is jullie dochter Johanne geboren. In 1889 schreef jij samen met Asbjorn de toneelkomedie 'Fjaeldmennesker'. In januari 1900 zijn Asbjorn en jij gescheiden, maar nooit officieel. Op 19 april 1907 hertrouwde Asbjorn met de actrice Caroline Kirstine Aagaard. In 1890 verscheen 'Bornefortellinger', in 1891 verschenen 'Fru Inés' en 'Kjaerlighed i Nord og Syd' (korte verhalen), in 1892 'Forraadt' en de tetralogie 'Hellemyrsfolket en in 1893 verscheen het toneelstuk 'Agnete'. Jouw algemene werkdruk en jouw radicale schrijfwerk, wat maar matig werd geaccepteerd, leidde in 1894 tot een nieuwe inzinking, waardoor jij in een psychiatrisch ziekenhuis nabij Roskilde terecht kwam. In 1895 verschenen 'Professor Hieronimus', 'Paa St. Jorgen' en 'Mellom Slagene (Brieven), over de primitieve en brute omstandigheden in de psychiatrisch ziekenhuizen. Dit leidde tot verbeteringen in deze inrichtingen.

Jij schreef over vrouwelijke seksualiteit, sociale verandering en de onderdanige status van vrouwen, wat jou bij een deel van de samenleving openlijke vijandigheid opleverde. In 1899 verscheen 'Sommer' met korte verhalen en in 1900 'Julehelg', waarin de hoofdpersoon is gebaseerd op jouw broer, de schrijver Ludvig. De hoofdpersoon is de dromer Arne Hoff. Met grote innigheid veranderde jij de dagboeknotities van jouw broer, in een klaagzang over een overleden, kleine broer, die nooit helemaal een volwassen man kon worden, omdat het hart de liefde - en het het gebrek aan liefde - die hij te bieden had, niet kon dragen. Ludvig werd 49 jaar.

Jij overleed op 15 maart 1905 in Kopenhagen en jij werd 58 jaar. Jouw ontzielde lichaam is in de Bispedjerg Begraafplaats in Kopenhagen begraven. In 1905 verscheen jouw onvoltooide roman 'Mennesker'. In de Klosterhaugen in Bergen staat een prachtig standbeeld van jou, gemaakt door Maja Refsum. Op de Bispedjerg Begraafplaats staat een bronzen buste van jou, gemaakt door Per Ung. In de Openbare Bibliotheek van Bergen staat een schitterende, marmeren buste van jou, gemaakt door de knappe, lesbische beeldhouwster Ambrosia Tonnesen.

schrijfster noors

• 1
• 2
• 3
• 4
• 5

Er is nog niet op deze inzending gestemd. 9