Doen wat nodig is om onze rechtsstaat te beschermen
De ronkende titel is de titel van de HJ Schoo-lezing van Dilan Yeşilgöz-Zegerius. In het boek verhaalt ze van haar jeugd als vluchteling uit Turkije. Voor haar is haar eigen geschiedenis de motivatie om de poli-tiek in te gaan. Ze wil vrijheid en veiligheid beschermen en, gezien ook de titel, ze denkt dat te kunnen met de regels van de democratische rechtsstaat.
Wat ze niet vertelt in haar lezing is hoe ze als jongere lid was van de SP, als student werkte voor een GroenLinks-wethouder en vervolgens koos voor de VVD. Maar dat verhaal zou best aardig zijn in het licht van de twee gevaren die volgens haar de democratische rechtsstaat bedreigen.
Laten we eerst eerlijk zijn. Hoewel Yeşilgöz met haar handige gebabbel altijd binnen zin één van haar TV-optredens grondig op mijn irritatieknop gaat zitten: veel woorden gebruiken om een vraag niet te beant-woorden, maar wel haar eigen verhaal te vertellen, is de lezing minder fout dan i kuit de pers haalde. Uit de pers haalde ik de woedende reacties van mensen die vonden dat zij Woke, dat naast terrorisme werd gezet, als grootste bedreiging van de democratische rechtsstaat zet. Dat valt een beetje mee. Ze zet Woke naast terrorisme en drugscriminaliteit als één van de bedreigingen van de democratische rechtsstaat. Dat is, zeker vier jaar na dato, een beetje veel eer voor Woke, maar achteraf is altijd eenvoudiger praten.
Woke was wel degelijk een aanval op de rechtsstaat in die zin, dat de meer extreme aanhangers daarvan vonden dat bepaalde zaken niet mochten worden gezegd. Dat deze stroming langzaam verzoop onder het veel gevaarlijkere en hardere geweld van rechts, kon zij niet voorzien.
Ze had het kunnen voorzien, maar ze kon het niet voorzien. Ook toen was haar keuze overdreven. Woke is nu wel weg, maar vervangen voor protesten voor het klimaat en tegen Israël en daar heeft ze dan ook weer moeite mee. Zij wil de mogelijkheden voor protesteren van links verkleinen: de auto’s moeten wel door blijven rijden.
Dat is een antidemocratische gedachte. De vakbonden hebben lang gestreden om stakingen mogelijk te maken. Dat was het enige wapen dat indruk maakte op de werkgevers, omdat zelfs als de lonen tijdens een staking niet hoefden door te betalen, ze de miljoenen wel het raam uit zagen vliegen tijdens zo’n sta-king. Als je protest alleen toelaat als niemand er last van heeft, maak je het tandeloos en dan krijg je Turk-se toestanden. Dan ondermijn je de rechtsstaat.
Je kunt zeggen dat Yeşilgöz in haar Schoo lezing wel mooie dingen zegt, maar daar later geen consequen-ties uit trekt. Ze was voor de noodwetgeving die de PVV voorstelde om het parlement buitenspel te zet-ten. Het was Omtzigt die in het door haar mogelijk gemaakte kabinet de rechtsstaat verdedigde – zij deed niets. Althans, niet dat ik heb gemerkt. Ze belooft aan het eind van haar lezing om ‘compromisloos en vastberaden al onze verworvenheden te beschermen’, omdat dat ‘de enige manier is om Nederland een mooi en veilig land te laten zijn met vrijheid voor iedereen.’ Maar onder iedereen vallen niet de nieuwe vluchtelingen. Onder iedereen vallen ook niet de Groningers die nog wachten op schadeherstel aan hun huizen. Onder iedereen vallen ook niet de ouders die ten onrechte fraudeur zijn genoemd in het toesla-genschandaal. Onder iedereen vallen niet de mensen die worden achtervolgt door te hoge verkeersboetes die ze niet kunnen betalen. Onder iedereen vallen ook niet de klimaatdemonstranten die de snelweg wil-len bezetten om zo indruk te maken. Het demonstratierecht moest maar eens worden ingeperkt.
Het is zoals wel vaker gebeurt in dit soort lezingen: een prachtige lezing, maar de politicus of politica wil er niet al te vaak aan herinnert worden. De correcte titel van haar lezing was dus eigenlijk: Doen wat no-dig is om onze democratische rechtsstaat te beschermen als het mij uitkomt.
Zie ook: https://www.linkedin.com/in/jan-r-lunsing/
Schrijver: Jan R. Lønsing, 14 augustus 2026
home.nl
Biografie van deze schrijver
yesilgöz
2
Er zijn nog geen reacties op deze inzending. Schrijf de eerste reactie!