Dagcolumns over literatuur

Soms lees je een boek, dat je nooit zou lezen als niet iemand je zou overhalen om het te lezen. Soms leidt dat tot een positieve verrassing en soms niet. Bij het boek Cilento van Monique Brans weet ik niet of het een positieve verrassing is of juist niet. Het is het verhaal van een vrouw, Marí, die met een man, Andreas, tijdens corona naar Italië…

Ik heb samen met Priscilla Zetstra een goed boek geschreven. Althans, als ik de reacties die we op het boek kregen. Spannend. Een enkeling herbeleefde de spannende tijd en moest huilen. We kregen complimenten van zowel tegenstanders als voorstanders. Mensen die verstand hebben van politiek en mensen die geen verstand hebben van politieke vonden het…

Het thema van de 86e Boekenweek, dit jaar van 6 tot en met 14 maart, is ‘Tweestrijd’. Waar kun je zoal over twijfelen? En wat heeft dat met de tien geboden te maken? Je kunt over veel dingen twijfelen: arbeid en kapitaal, waarheid en propaganda, geloof en realiteit, gevoel en verstand – en over je identiteit. ‘Wie ben ik?’ is de oeroudste vraag…

Mijn zoon had een gereedschapskist van zolder gehaald en zei: ‘er liggen twee stapels van je boeken bij het trapgat, had je er plannen mee?’. Helemaal vergeten dat ik ze zeker een jaar geleden ‘even’ had geparkeerd. Ik: ‘wees zo vriendelijk om ze op m’n bureau te leggen’. Zodoende werd ik de afgelopen dagen in beslag genomen door de maniakale aandacht…

Columnisten in overvloed. Dagbladen, weekbladen, maandbladen, TV-magazines, gespecialiseerde bladen, internetsites: het houdt niet op. In één blad tref je meerdere columnisten aan. Sommigen schrijven dagelijks, anderen wekelijks, maandelijks of onregelmatig. Het is onmogelijk op alle bladen geabonneerd te zijn. Hierdoor gaat veel interessant leesvoer…

De afgelopen week las ik het tweede gedicht waarmee de Dichter des Vaderlands ons cultuurgoed heeft verrijkt, “Dartel als een vlinder steek als een bij”*, en maakte ik een begin met het lezen van het boekenweekgeschenk 2019 “De jas van belofte”*. Wat moet ik erover zeggen? De zinnen botsen en buitelen over elkaar. Beide werken zijn doolhoven van woorden…

Toen het verhaal “The Pickwick Papers” van Charles Dickens in 1836 het licht zag, was dat in de vorm van een serie, of feuilleton, in een maandblad. Het verhaal ontvouwde zich gedurende een periode van twintig maanden, en werd al gaande steeds populairder. Dat kwam mede door het feit dat Dickens de reacties van lezers verwerkte in het verhaal. Hij dankte…

Vandaag een fel stukje; ik waarschuw maar alvast. Het is niet mijn schuld, het komt door die titel. Die is ongrammaticaal, twee zelfstandige naamwoorden achter elkaar zonder komma, werkwoord of verbindingswoord. Het kan niet anders of zo’n titel lokt extremen uit: Het voert ofwel tot een kunstwerk, ofwel tot kabaal. Het sonnet “De moeder de vrouw” van…

Een boek is een kijk op de werkelijkheid. Een kijk op de werkelijkheid is een beeld. Het is niet de werkelijkheid zelf. Daarom is een boek nooit waar of onwaar, maar overtuigend of niet overtuigend. En als het overtuigend is, kan het een beeld veranderen. Zo las ik Totalitarisme van Hannah Arendt. Een boek dat best nog een keer gelezen mag worden…

PERSBERICHT Proza in plaats van prozac: talentontwikkeling voor tachtigplussers in Het Verhalenhuis In Eindhoven, Utrecht en in de regio Arnhem/Nijmegen is deze maand een nieuw en bijzonder project van start gegaan: Het Verhalenhuis, waarin professionele, jonge schrijvers de oudere bewoners van zorginstellingen begeleiden bij het oproepen en…

Seks brengt je in het hier en vooral nu. Het moment erna misschien nog wel meer. Je bewustzijn - bewust zijn - keert letterlijk terug, maar het verstand doet het rustig aan. Er koert ergens een duif. Een peuter schreeuwt. Een auto start. Ik moet nodig tanken, bedenk ik me. So what? Alles is goed. Het verstand speelt even tweede viool. Daar draait het…

Ineens bevond ik mij in het huis van de Vlaamse schrijver en kunstenaar Felix Timmermans. Hoewel hij al in 1947 overleed was het nog steeds zijn huis. Lange tijd bewoond door zijn dochter en onlangs verkocht aan een kunstenaarsduo, dat ik tot mijn vriendenkring mag rekenen. Zij een even charmante als ongetwijfeld briljante natuurkundige met een oogopslag…

Herman Pleij doet een uitdrukkelijke, omslachtige en met bijvoeglijke naamwoorden gelardeerde poging om duidelijk te maken dat je in gelul kunt wonen, maar slaagt daar niet in. De oorzaak is deze. Hij beschrijft de Nederlandse cultuur net zoals iemand een hond zou beschrijven door te schrijven over een kop, een staart, poten, geblaf, gejank en een tong…

Het thema van de komende boekenweek is waanzin. In de Volkskrant las ik een uitgebreid artikel over schrijvers en geestelijk ongemak. De vraag was of narigheden als depressie, bipolariteit en schizofrenie vaker voor komen bij gerenommeerde kunstenaars. En of dat de voedingsbodem is voor hun genialiteit. Achterberg, Van Deyssel, Kafka, Meijsing,…

Voor het zevende jaar op rij verzorgen de dichters Ko de Laat en Coenraedt van Meerenburgh op 31 december een oudejaarsconference in dichtvorm. In hun programma ‘Het jaar rond in 52 snelsonnetten’ brengen zij een compilatie van de actuele gedichten die ze afgelopen jaar publiceerden op gedichten.nl. Het programma van De Laat en Van Meerenburgh is…

Nederland Leest. Althans, dat hoopt het CPNB. Dat is de promotor van het Nederlandse boek. En om dit zo spectaculair mogelijk kracht bij te zetten, vliegt niemand minder dan Maarten 't Hart van bibliotheek naar bibliotheek. Per helikopter. Verder wordt op deze dag gratis een roman uitgedeeld. En niet zomaar een roman! 'Een vlucht regenwulpen…

Na de ontspanning die ik vorig weekend had opgedaan tijdens het Pinksterweekend, kreeg ik al gauw weer spanningen vanwege een nieuwsbericht. Ik las het in de krant. Een echte, van papier. De Tweede Kamer was het voor de eerste keer sinds ik het me kan heugen unaniem eens met elkaar. Het klinkt zelfs een beetje eng als ik het hardop uitspreek. 'De…

Het jonge schrijftalent vulde benzinetanks tussen veertig werkstudenten. Op de Kriterionpomp bij de Schellingwouderbrug. Shellpomp, toen drukste van Amsterdam. We deden daar getweeën zondagavonddienst. Boeiende gesprekken. W.F. Hermans was altijd hot bij de pomp door hem. Peter vond Fellini ook verplichte kost tegen alle calvinistische rechtlijnigheid…

'Ik ben op aarde gekomen om het er niet mee eens te zijn.' Maxim Gorki Laat je vooral niet afschrikken door de dertien onuitsprekelijke namen waarmee de ik-persoon in dit levensverhaal wordt aangesproken. 'Jeugdherinneringen' van Maxim (Alekséj, Maksímovítsj, Pésjkov, Lekséj, Lekséjka, Oljócha, Oljósja, Oljóska, Aljósjenka, Lónja, Lónka, Maksímytsj…

Weet je al waarover je volgende stukje gaat, wordt mij weleens gevraagd. Het antwoord wisselt. Soms verdringen de onderwerpen zich in mijn hoofd naar een plek vooraan in de rij. Soms dient zich weinig aan. Met beide houd ik rekening. Ik houd een boekje bij voor de onderwerpen die me te binnen schieten. Het schrijven gebeurt volgens een min of meer…

Dichters zijn er in alle maten en soorten maar vandaag heb ik een mistroostig tastende in de aanbieding. Met klassieke thema’s vergankelijkheid, dood, afscheid, liefde en zingeving. Genaamd Robin Veen, geboren te Monster maar aangegeven in Den Haag. Meteen extra kronkelig op aarde geworpen - naar Sartre. Debuterend thans met ‘Ga hier aan land’. Maar…

Luttele stappen is het van Oudemanhuispoort naar de Walletjes. Met plaatsen voor naast lichtzinnig vanouds ook meer regulier vertier. Niet vreemd dus dat een drietal redelijk deftige heren van de senaatskamer aan “de Poort” die richting opgaan. Een toevallig aanzittende door de wol geverfde advocaat tipte ze met een leuk adresje. Ze zaten wat verwaten…

Toen mijn jongste broer botkanker kreeg, bad ik me een ongeluk om zijn genezing. Hij was 15 jaar en een goede jongen. Beurde de mensen op met zijn grapjes. Ik geloofde toen nog sterk in een alziende God die kon ingrijpen in persoonlijke levens. Zouden al die duizenden mensen op het Sint Pietersplein dat ook nog steeds geloven? De band met een dierbare…

Zo waar als mijn voorvaderen sinds lang allen tezamen klonteren in één zeepziedersprofiel, waarin zij met hartstocht en liefde voor hun stiel hun zegging in zeep gelijkmatig ziedden, sprak van morgen in mij een stem Toon de mensheid hoe dat en waarom schrijver van het Boekenweek geschenk Kees van Kooten en de eertijds beroemde Paroolcolumnist…

De avond van de dag van het einde van de wereld betaalde ik nog gewoon mijn rekening. We aten bij ALTA Turfmarkt 20 Haarlem, aan het Spaarne. Uitstekende bediening formidabel eten. Wij zaten op verhaalstoelen. Over o.m. Paradiso waar een beetje kerstsfeer heerste. De kleine uitgevers daar waren lief voor ons en elkaar. Bijna iedereen deed gewoon een…

Je houdt van A. Zielsveel. Maar dan ontmoet je B. op wie je verliefd wordt. Je weet dat als je dat zou opbiechten je A. diep zal kwetsen. Wat is liefde? A. niet kwetsen en de verliefdheid op B. verzwijgen? Of openheid en waarheid altijd voorop stellen en A. zo snel mogelijk vertellen over je gevoelens voor B.? Wat is waarheid waard? Evenveel als…

Drukke tijden in boekenland. Eerst de sluiting van het Pintohuis. Jij liep zo uit de AH binnen. Je keek even omhoog naar het hemelsblauwe plafond voor je historisch gevoel en je spiritualiteit, begluurt krantenkoppen en zoekt een boek. Even later mieterde je je Zadie Smith of Grunberg in je boodschappentas. Randverschijnsel? Je mag de toeleveringsmodus…

Ik gaf een kusje op het okselplekje dat openviel toen ze haar arm op haar kussen uitstrekte. Daarna beet ik er zacht in. Ik vroeg: wat heb je liever op die plek, een kusje of een licht erotische beet? Een kusje, zei ze. En als je zou moeten kiezen tussen altijd een kusje daar of twee keer een kusje en de derde keer een licht erotische beet? Dan…

Collectioneur maar onder andere zegt hij zelf. Meer dan drieduizend titels waaronder zeldzame curiosa tot antieke pareltjes. Zijn Bibliotheca Jürgiana. Opmerkelijke omslagen die hij toont. Ik zag ‘Gedichten en Redevoeringen’ van Pieter Nieuwland 1824, Selected Poems 1956-1968 Leonard Cohen, ‘Bij den dood van Marsman’ 1940 door W.L.M.E. van Leeuwen…

Dit was de week van de schrijfster Rosita Steenbeek(1959, Utrecht) die het als jongedame heeft aangelegd met Fellini(1920-1993). Namens ons ben ik geneigd hoopvol erbij te zeggen. Want waar zijn Nederlandse lijntjes naar die filmgigant? Helaas echter gaf zij ons geen signalen in die richting. Dat zou nog enige troost bieden. Slechts Joop Admiraal…