Als een gemeente problemen heeft

Als onderzoeker van rekenkamers van gemeenten zie ik soms regelmatigheden. Ik begon in 2005 en binnen enkele jaren was ik zo ver, dat ik dacht van wat je ook onderzoekt en bij welke gemeente ook, uiteindelijk ligt het aan de communicatie. Je kunt bij elk onderzoek dus meteen al opschrijven, dat de communicatie beter kan.

Maar naarmate de tijd vordert, denk je van ja, het klopt wel een beetje, maar de conclusie is te eenvoudig en te algemeen. Het kostte weer een paar jaren onderzoek, maar meer en meer werd duidelijk dat het bij die communicatie ging om duidelijke kaders die gemeenteraden moesten opstellen. Dus na ongeveer tien jaar dacht ik met zekerheid te weten dat ik bij elk onderzoek meteen al kon opschrijven dat de gemeenteraad scherpere kaders moest opstellen. Zo wisten wethouders en burgemeester en vooral ambtenaren beter wat ze moesten doen.

Maar ook dit bleek te eenvoudig, weet ik ondertussen. Als er problemen zijn bij een gemeente beginnen die vaak bij verbonden partijen – organisaties die op afstand staan en waar meerdere gemeenten iets over te zeggen hebben en dus geen enkele gemeente er echt iets over te zeggen heeft. Dit zie je keer op keer terugkeren bij de GGD, jeugdzorg, bij afvalophaalbedrijven, bij regionale energie strategieën die moeten helpen bij de verduurzaming van onze energievoorziening en ga zo maar door. Goede communicatie is dan niet alleen nodig, maar je moet ook weten met wie, wanneer en gemeenteraden moeten met andere gemeenteraden samenwerken als ze echt iets willen bereiken.

Dus, na twintig jaar onderzoeker te zijn geweest wist ik het zeker. De communicatie moet door scherpere kaderstelling die samen met andere gemeenten moest worden opgesteld beter. Dat kon je meteen opschrijven en tegelijk wist je: dit kan niemand. Dit kan geen enkele gemeenteraad. Eigenlijk doe je onderzoek en weet je bij het begin dat je met een oplossing moet aankomen, waarvan je weet dat die niet werkt. In mijn wanhoop kwam ik zelfs met aanbevelingen aan het college dat die samen met andere colleges in Den Haag moesten gaan lobbyen om hiervoor oplossingen aan te dragen.

Een hopeloze opdracht, weet ik. Maar ik wist niet beter. Want dat is toch uiteindelijk mijn nieuwste conclusie: als een gemeente problemen heeft, dan beginnen die in Den Haag. Of het nu gaat over asielzoekerscentra, tekorten op de jeugdzorg, aansturing van Thuiszorg, inzetten van agenten, bij alles heeft ons Rijk de zaak complex gemaakt en het geld te krap bemeten.

Treurig maar waar. Vrees ik.

Schrijver: Jan R. Lønsing, 13 februari 2026

janrlunsinghome.nl

Biografie van deze schrijver

gemeente rijk rekenkamer

• 1
• 2
• 3
• 4
• 5

5.0 met 1 stemmen 14