Vrijdag 16 januari 2015: De scherpe, licht chemische geur van acrylverf hing nog in het atelier toen Jasper zijn keuze maakte. Zijn vinger wees naar het kleine schilderwerk van Bjarne, getiteld 'De kleine wandelaar'. Het doek toonde een eenzame figuur die doelloos dwaalde door een weids, mistig landschap. Jasper bleef er minutenlang stil voor staan. Zijn blik gleed over de matte acrylstreken en er viel een voelbare rust over zijn gezicht. "Dit ben ik," fluisterde hij bijna, alsof hij zichzelf voor het eerst in tijden echt zag. "Gewoon kunnen dwalen, zonder meteen tegen de muren van de stad op te botsen." Bjarne glimlachte, trots dat zijn werk zo diep raakte.

De glimlach vervaagde toen Jasper de ware reden van zijn fascinatie vertelde. Het schilderij was geen gewone aankoop; het was een afscheidscadeau voor zichzelf. Jasper ging emigreren naar Zweden. "Nederland is te druk, te vol," zei hij, terwijl hij naar buiten keek, waar de koplampen in de straat onrustig flitsten. De dwalende wandelaar op het doek belichaamde precies de eindeloze ruimte en de stilte die hij zocht in de Zweedse bossen. Zo bleef de avond achter met een dubbel gevoel: de vreugde van een intens begrepen kunstwerk, overschaduwd door het naderende verlies van een vriend.

Internetcontact wilde Jasper niet op zijn toekomstige bestemming, maar hij beloofde Bjarne ieder half jaar een brief te schrijven. Het afscheid was kort en zakelijk. Een snelle handdruk, de deur die in het slot viel, en de stilte die onmiddellijk terugkeerde in het atelier. Jasper was weg, op weg naar de leegte.

Later die avond kreeg Bjarne een mailbericht in de inbox van zijn computer. Het was Florian van Driesteveld. Hij schreef dat er nieuwe brieven uit de nalatenschap van Emma Petronella boven water waren gekomen. Ene Joost Knechtvader bleek een jarenlange correspondentie met de intellectuele schoonheid te hebben gehad. Er waren plannen om er een brievenboek van te maken, maar de toestemming van Bjarne was nodig, vanwege de passages waar hij in voor kwam.
Bjarne staarde naar het verlichte scherm. Terwijl Jasper koos voor de absolute stilte en het verbreken van alle digitale banden, trok het verleden via ditzelfde medium aan Bjarnes mouw. De naam van Emma Petronella riep herinneringen op die hij zorgvuldig had opgeborgen. Wat had deze Joost Knechtvader over hem geschreven? En welke fragmenten uit zijn eigen leven stonden op het punt om zwart-op-wit gepubliceerd te worden? Waar de ene vriend koos voor het onbeschreven blad van de Zweedse bossen, werd Bjarne geconfronteerd met bladzijden die al lang geschreven waren.
Als bijlage bij het mailbericht van Florian van Driesteveld zat een digitaal gescand document. Bjarne klikte erop. Het was een scan van een vergeelde brief, geschreven in een elegant, ietwat haastig handschrift dat hij meteen herkende als dat van Emma Petronella. De datum boven de brief bracht hem direct jaren terug in de tijd.

Hooggeachte Joost,

Je vraagt me in je vorige schrijven naar de jonge schilder, Bjarne. Je wilt weten of zijn talent de melancholie overstijgt die in al zijn vroege werken doorsijpelt. Ik moet je bekennen dat hij mij fascineert, al is hij soms even ongrijpbaar als de mist die hij zo graag schildert.
Laatst bezocht ik zijn atelier. Hij werkte aan een schets — slechts een paar grove lijnen in houtskool — van een eenzame figuur op een eindeloze vlakte. Er gaat een dreiging van uit, maar ook een vreemde, dwingende rust. Hij bezit de gave om de stilte tastbaar te maken op het doek, Joost. Maar ik vrees soms dat diezelfde stilte hem zal opslokken. Hij praat weinig, kijkt veel, en lijkt altijd te zoeken naar een uitgang die de rest van ons niet kan zien.
Je waarschuwing dat ik mezelf niet moet verliezen in de beslommeringen van deze 'gekwelde kunstenaar' neem ik ter harte, maar wees gerust. Ik ben slechts de toeschouwer die probeert te begrijpen wat er achter zijn ogen omgaat. Over de plannen voor de expositie vertel ik je de volgende keer meer.
Met warme groet,
Emma Petronella

Bjarne leunde achterover in zijn stoel en liet zijn adem langzaam ontsnappen. De woorden op het scherm voelden als een inbreuk op zijn privacy, maar tegelijkertijd raakten ze een snaar. Emma had hem destijds beter doorzien dan hij destijds had willen toegeven. En die beschrijving van de schets — het klonk angstaanjagend veel als de eerste opzet van De kleine wandelaar, het schilderij dat Jasper diezelfde avond nog had meegenomen naar Zweden.

bedankt zweden wandelaar

• 1
• 2
• 3
• 4
• 5

4.0 met 1 stemmen 5