Inloggen
voeg je beschouwing toe

tabblad: beschouwingen

< vorige | alles | volgende >

beschouwing (nr. 3951):

De passie tussen de schilderes en het naaktmodel

(voor Lotte Laserstein (1898 - 1993))

Je bent geboren op 28 november 1898 in Preissisch Holland (Paslek), Noord-Polen, toen behorend tot het Duitse Rijk. Je was van Zweedse en Joodse afkomst. Jouw vader, de apotheker Hugo, overleed in 1902. Jij groeide op met veel vrouwen, jouw moeder Meta, een pianiste, pianolerares en porseleinschilderes, jouw zus Käte, jouw tante en jouw oma. Je studeerde van 1921 tot 1927 aan de Berlijnse Kunstacademie. Hier tekende je mannelijke naaktmodellen na. Je kreeg les van de Joodse schilder/graficus/hoogleraar etskunst Erich Wolfsfeld (1884 - 29 maart 1956), die jou wees op het realisme van Adolph Menzel en Wilhelm Leibl. Erich was een leerling van de hoogleraar anatomische tekening Konrad Böse en Jules-Joseph Lefebvre. Hij trouwde met de danseres Ilse Fackenheim en jij was zijn meesterleerlinge. Je werd ook door de hofportretten van Hans Holbein beïnvloed. Johannes Vermeer was van grote invloed op jou en dat is in jouw stijlaspecten te zien.

In 1925 won je de Gouden Medaille van de Academie en na 1927 begon je in jouw eigen atelier in Berlijn te werken. Je exposeerde in de Pruisische Academie van Kunst, de Glaspalast, in München en bij de Berlin Women Artist Association. In 1931 was jouw eerste solo-expositie in Gurlitt's, Berlijn. Jouw favoriete model was jouw geliefde vriendin en minnares Gertrud Rose (Traute), die voor 90% van jouw naakten poseerde. Zij belichaamde het androgyne type met kortgeknipt haar. Er was wel degelijk sprake van een lesbische relatie met Gertrud, die voor de rest overigens gelukkig getrouwd was. Voor het geoefende oog zie je dat de passie tussen jullie er vanaf springt. Jouw zus Käte had een open, lesbische liefdesrelatie. Je schilderde ook veel zelfportretten en op andere schilderijen ben jij op de achtergrond te zien, meestal in jouw schilderkleding.

In 1927 schilderde jij 'Zwei Mädchen'. Op 'In meinem Atelier' uit 1928 ligt Gertrud als een klassieke Venus op de voorgrond, met de besneeuwde daken van Wilmersdorf in de verte, terwijl jij achter jouw schildersezel werkt. In 1930 schilderde jij jouw meesterwerk 'Abend über Potsdam', wat 8 meter breed en 7 meter hoog is. Het verwijst naar 'Het Laatste Avondmaal' van Leonardo da Vinci en 'Het Melkmeisje' van Johannes Vermeer. Je studeerde aan de Preussische Akademie der Künste op Unter den Linden. De Joodse Max Liebermann was de directeur. Max maakte in 1902 'Simson und Delilah' en hij was met Martha Marckwald getrouwd, die in 1896 door Anders Zorn is geportretteerd. Martha overleed op 10 maart 1943 in het Jüdisches Krankenhaus Berlin aam de Iranischen Strasse 2. Ze nam een overdosis Veronal om haar deportatie naar Theresienstadt te voorkomen. Ze werd 85 jaar. De schilderijen, die jij tussen 1927 en 1933 maakte, worden als jouw beste schilderijen beschouwd. Zo'n 300 schilderijen en 100 tekeningen. Jouw totale oeuvre bestaat uit ongeveer 10.000 werken.

Op 'Selbstporträt mit einem Katze' uit 1928 is duidelijk jouw androgyne uitstraling te zien. Je belichaamde de Nieuwe Vrouw, een feministisch ideaal. Deze term werd in 1894 door de Ierse schrijfster Sarah Grand bedacht. De excentrieke, Engelse schrijfster/salonnière Maria Louise Ramé nam deze term over. In het Langham Hotel in Londen ontving Ramé o.a. Oscar Wilde, Algernon Swinburne, Robert Browning, John Millais en William Wilkie Collins. Haar verhalen en personages waren vaak op haar gasten gebaseerd. Een beetje de vrouwelijke Marcel Proust. In 1929 schilderde je 'Die Tennisspielerin', waar de bloedmooie Traute ook model voor stond. In datzelfde jaar schilderde je 'Ich und mein Modell', waarop duidelijk te zien is hoeveel jullie van elkaar houden. De erotische spanning spat er vanaf.

Je emigreerde in 1937 naar Zweden, wat een vlucht voor de nazi's was. Je had een schijnhuwelijk met een Zweedse zakenman om een verblijfsvergunning te verkrijgen. In Zweden maakte je vooral portretten in opdracht. Je probeerde jouw moeder Meta en jouw zus Käte ook naar Zweden te laten emigreren om ze van de nazi's te redden, maar dat mislukte. Jouw moeder werd in 1943 in het concentratiekamp Ravensbrück vermoord. De kampcommandant was de SS-Sturmbannführer Fritz Suhren, die de gevangenen extreem hard liet werken en hen nauwelijks te eten gaf als moordmethode. Hij werd op 12 juni 1950 opgehangen. Hij werd 42 jaar. Käte is ondergedoken en zij overleefde de nazi-terreur. Ze was diep getraumatiseerd en ze overleed in 1965.

In Zweden woonde jij in Stockholm en in Kalmar, met het schitterende renaissancekasteel Kasteel Kalmar. In 1972 werd er een wegbrug van 6 kilometer van Kalmar naar het eiland Öland geopend. De Kalmar Kathedraal is ontworpen door Nicodemus Tessin de Oudere, die ook het Drottningholm Paleis op het eiland Lovön ontwierp, wat van de Zweedse, koninklijke familie is.

Jij overleed op 21 januari 1993 in Kalmar. Je werd 94 jaar.

Illustratie: Lotte Laserstein (1898 - 1993)
Schrijver: Joanan Rutgers
13 jun. 2020


Geplaatst in de categorie: idool

Er is nog niet op deze inzending gestemd. 42



Er zijn nog geen reacties op deze inzending.


Geef je reactie op deze inzending:

( vink aan als je niet wilt dat je emailadres voor anderen in beeld verschijnt)