Alle inzendingen over filosofie

Wat is de geheimzinnige “kracht” achter de evolutie van eenvoudige naar complexere vormen van leven en bewustzijn? Dat is, denk ik, de holistische neiging in de natuur tot vorming van gehelen die meer zijn dan de som van hun samenstellende delen. De evolutie is een geschiedenis van vallen en opstaan, maar de hoofdstroom heeft een duidelijke richting…

De blindheid van een mens zit niet per definitie in zijn ogen.…

En weer was een dag voorbij. Talloze keren had hij nagedacht over de vraag waartoe wij hier op aarde zijn. Eindeloos had hij in gepeins verzonken de maandag over zien gaan in de dinsdag, steeds het glas binnen handbereik. Soms droomde hij dat hij zwevend boven de aarde de mensheid bezag. Een nijvere mierenhoop, de 1 gaat van A naar B, dan weer…

Als “ik” nadenk over “mijn” hersenen, wie of wat is dan dat “ik” dat “zijn hersenen” kan inschakelen om over diezelfde hersenen na te denken. Voor de neurowetenschapper Dick Swaab is dat geen vraag: wij ZIJN ons brein! Anderen zijn het daarmee geheel of ten dele oneens: wij zijn méér dan ons brein! Ziehier een kleine bijdrage aan de gedachtewisseling…

Toen ik 7 jaar oud was vond men het nodig om mijn amandelen te knippen. In die tijd was dat heel gewoon, het was een routine-ingreep waarvoor je een dag in het ziekenhuis moest worden opgenomen. Na uren wachten werd ik door een verpleegster naar een kamertje gebracht waarin een soort tandartsstoel stond. Twee mannen in witte jassen gebaarden me dat…

Elke ochtend stap ik in de auto om naar mijn werk te rijden. Het hoort bij de doordeweekse rituelen die volgen na het wassen, tandenpoetsen, aankleden en ontbijten. Sinds een maand of drie is daar een nieuw ritueel bijgekomen. Een bijna dagelijkse ontmoeting met mijn spiegelspin. Gemakshalve heb ik hem maar Kareltje genoemd. Zodra ik de sleutel in…

Het schimmige gebied van het paranormale is een uitgezocht werkterrein voor bedriegers en charlatans. Maar dat is nog geen reden om vooralsnog onverklaarbare verschijnselen meteen maar als bedrog of zinsbegoocheling te bestempelen. Maar ook een “medium” dat te goeder trouw is, kan zich natuurlijk wel vergissen in de hérkomst van door hem of haar opgevangen…

Reïncarnatie, de persoonlijke terugkeer van een overledene door hergeboorte, is dat denkbaar? In de beschouwing “Over reïncarnatie” in deze reeks, heb ik daar de nodige vraagtekens bij geplaatst. Maar, zal menigeen gedacht hebben, hoe verklaar je dan rapportages over "herinneringen aan een vorig bestaan", waarvan allerlei details (gebeurtenissen,…

Als je de diagnose niet wilt stellen kan je de patiënt niet genezen...…

“Kleine oorzaken hebben vaak grote gevolgen!” zegt een volkse wijsheid. Een bekend voorbeeld ervan is het zgn. vlindereffect, een term die is ontleend aan een metafoor die in 1961 werd gebruikt door Edward Lorenz om aan te geven dat de vleugelslag van een vlinder in Brazilië maanden later een tornado in Texas zou kunnen veroorzaken. Het vlindereffect…

wie achteruit door een tunnel loopt ziet het licht alleen maar minder worden maar wie vóóruit loopt ziet het licht alleen maar meer worden…

Bezwaren die worden aangevoerd tegen de stelling dat toeval niet bestaat, zijn o.m.: 1. Oorzakelijkheid sluit toeval niet uit. 2. De aanname van strikte causaliteit leidt tot fatalisme. 3. Strikte causaliteit laat geen ruimte voor de vrije wil en dus evenmin voor menselijke verantwoordelijkheid. Ad 1. Sluit strikte causaliteit toeval uit? Ja.…

Schopenhauer definieerde coïncidentie als "het gelijktijdig plaatsvinden van causaal niet met elkaar verbonden gebeurtenissen". In de letterlijke betekenis van het woord (samenvallen) klopt dat natuurlijk wel. Maar doorgaans spreken we pas van coïncidentie en vaker nog van toeval als we ópmerken dat twee niet rechtstreeks causaal met elkaar verbonden…

je verjaardag vieren is vieren dat je leeft.....ik ben graag op mijn eigen verjaardag…

Het is in wezen zo lachwekkend, die Biedermeier-ophef over een lelijke, maar rebellerende smurf, die met zijn na jaren sparen aangeschafte buks eindelijk denkt wat zinvols te doen door milieuvervuilers af te schrikken en hun luchtvervuiling stop te zetten. De politie staat voor aap en ja hoor, er is al een grijze auto gesignaleerd, die vermoedelijk…

Als er iets is wat de afgelopen weken de aandacht opeiste, dan is het wel lucht. Inktzwarte lucht op Pukkelpop. Groene lucht boven Brabant, onweer boven Arnhem. Prachtige wolkenformaties langs de kust. Waterhozen bij Katwijk en Vlieland. Maar ook: vreugdesalvo’s in de lucht in Libië. Wie het nieuws gevolgd heeft, kon er niet omheen. Wie goed omhoog…

In mijn denken speelt de overtuiging dat de natuur (inclusief de mens) onderworpen is aan strikte causaliteitswetten een belangrijke rol. Als de mens integraal deel uitmaakt van de natuur, is hij immers logischerwijze ook onderworpen aan de natuurlijke wetmatigheden (waaronder strikte causaliteit). Als die uitgangsstelling juist is, sluit ze uit dat…

Soms moet je een gevecht opgeven om jezelf niet te verliezen.…

Ik ben mijn brein, maar wil het niet zijn.…

De veronderstelling dat de individuele menselijke ziel (wat men zich daarbij ook voorstelt) na de dood terugkeert in een ander lichaam, wortelt waarschijnlijk in dezelfde behoefte als die waaruit in verschillende religies het geloof in een individueel voortbestaan in een hiernamaals, is voortgekomen: overleven! In wat hier volgt, gebruik ik het woord…

In de godsdienstfilosofie is wel onderscheid gemaakt tussen natuurlijk en moreel kwaad. Het natuurlijke kwaad (bijvoorbeeld een natuurramp) zou dan samenhangen met de natuurlijke orde, met het proces van de wereld in wording. Het morele kwaad zou door de mens worden aangericht. Is dat een zuiver onderscheid? Met betrekking tot het natuurlijke kwaad…

Wie wil schrijven, moet eerst leren denken.…

Een man houdt met zijn gezin vakantie ergens in het buitenland. Op een zondagmiddag maakt hij met zijn zoontje Daan van een jaar of tien, elf een wandeling langs een riviertje even buiten hun vakantieverblijf. Ze praten over van alles en nog wat. Dan vraagt Daan ineens: “Pappa, wat is eigenlijk een paradox?” “Een paradox?” vraagt zijn vader. “Hoe…

Kinderen zijn juridisch niet verantwoordelijk voor de zaden van hun ouders.…

Mijn genetische codes zitten te diep in de biomassa om de verschillen tussen u en mij te verklaren, maar u mag voor uw religieus gemak ervan uitgaan dat u door de Heer in elkaar bent gezet en ik door de Zuivel.…

Voor de religieuze fundamentalist is het socialistisch geloof een gruwel. Sinterklaas bestaat niet.…

Even een kleine gedachte-exercitie. Stel: iemand zit dringend om geld verlegen. Op een nacht droomt hij heel levendig dat hij in de sigarenwinkel bij hem op de hoek een staatslot koopt en dat daarop een paar dagen later de hoofdprijs valt. Aangezien hij vaker voorspellende dromen heeft gehad en omdat die áltijd uitkwamen, is hij er voor zichzelf absoluut…

Over zelfdoding praat je niet.…

Hoe lager het mathematisch-logisch IQ hoe hoger het sociaal-emotionele bewustzijn.…

De zaken zijn zoals ze zijn en daarom gaan de zaken niet zoals ze moeten gaan.…