EEN VEELVRAGEND INTERVIEW

Ik opende na de vertrouwde tune met:
'Welkom, meneer Wissarionowitzj in ons radioprogramma interviews met bijzondere gasten.'

Hij knikte stug en met een emotieloos gezicht.

'U verschijnt hier met een uiterlijk waar ik gelukkig niet angstig van word. Begrijpt u dat dit mij geruststelt? U bent nog klein van stuk, maar niet meer zo pokdalig, u bent anders dan voorheen.'

Hij zei dat hij het zich kon voorstellen en dat ik hem Koba mocht noemen.

'Koba, U groeide op in armoede, en later dreef u vele anderen daar ook toe, kunt u dat verklaren? Je zou verwachten dat u mensen daar juist voor wilde behoeden!'

'De boeren waren arm. Ik wilde een sterke industrialisatiemacht maken van ons land. Ja en de boeren waren al heel lang arm. Toen de tsaren in mijn land het voor het zeggen hadden, werkte 82% van de bevolking op het land en was lijfeigene.'

'U werd zelf naar de gevangenis gestuurd toen u nogal revolutionair werd en hebt geproefd van de wreedheden daar, maar toen u uiteindelijk aan de macht kwam, had u er geen enkele moeite mee uw tegenstanders naar diezelfde srrafinrichting te sturen, heeft u zich daarbij nooit afgevraagd hoe dat voor hen was?'

'Nou eerlijk gezegd kwam dat niet in mij op. Ik weet alleen dat toen mijn eerste vrouw, die mijn stenen hart zachter maakte stierf, dat mijn laatste restje warm gevoel voor het mensdom totaal verdween.

'Misschien omdat inlevingsvermogen u toch al vreemd was?'

Ik zei dat hij heden ten dage vermoedelijk zou worden behandeld voor paranoïde neigingen en nog wel meer stoornissen, als hij in de 21e eeuw dictator zou zijn geweest en kin worden afgezet.

'U zei ooit dat één dode een tragedie was, en miljoenen doden een statistiek. Dat is een nogal boute uitspraak.'

'Vindt u? Het is nu eenmaal zo dat ik een nieuwe soort mensen wilde creëren, volgzaam, naar boven toe likkend, naar beneden toe trappend.'

'Dat grimmige deel van uw karakter bent u nog niet helemaal kwijt geloof ik. U vermoordde 20 miljoen mensen en 28 miljoen mensen deponeerde u naar de kampen van de Goelag. Hoe kijkt u daarop terug?'

'Daarover mag ik niets zeggen van de Meerdere bij Wie ik nu vertoef en inzicht verwerf en Die ik was vergeten.

Ik vroeg hem hoe het kon gebeuren dat hij aanvankelijk diep gelovig was en voor een priesteropleiding koos, waarin hij de eerste twee jaar hoge cijfers haalde, maar uiteindelijk het revolutionaire verkoos.

Hij antwoordde dat hij en zijn medestudenten uit Georgië werden veracht door de Russische priesters. Deze vonden de jongens boers en provenciaal en de Georgische taal minderwaardig.

'U ging Marx en Engels en verboden boeken lezen met een groep op het seminarie en toen kwam revolutie bovenaan te staan nietwaar, met alle gevolgen vandien.'

'Ja ik was fel en had veel kritiek op de leiding toen, met name als bolsjewiek op de mensjewieken. Veel te sociaal democratisch die lui. Ik kwam zes keer in ballingschap terecht, waaruit ik steeds wist te ontsnappen.'

Ik herinnerde hem eraan dat hij roofde en doodde om zijn activiteiten te kunnen financieren en het hem daardoor lukte om voor Lenin te gaan werken en politiek verder op te klimmen.

Hij knikte instemmend.

'Dat u de Holodomor instelde, wordt ook als genocide gezien door sommige landen. Oekraïne was tegen het collectiviseren dat u voorstond en moest al zijn voedsel afstaan. Het werd door u uitgehongerd. Miljoenen mensen stierven van honger. Die periode stond later bekend als de Oekraïense Holocaust. Uw landbouwbeleid was genadeloos.'

'Ja, straf was de enige manier om de Oekraïners eronder te krijgen.'

De tijd was om. Het interview zat erop. Ik bedankte de 'Man van Staal' opgelucht voor zijn komst.
Hij ging razendsnel op in een verre wereld waaraan ik nog lang niet toe was.

In de studio kwam een geur op van steenkoolwasem, goedkope, machinale tabak, zweet, rotte vis en allerlei industriële dampen. Van ongewassen lichamen, ondeugdelijke latrines, stookplaatsen van turf, houtvuur en stank van half bedorven soep eb de nare adem van een Pellagrapatiënt.
Mijn volgende gast zal Varlam Sjalamov zijn.

Anneke Vrolijk Haasnoot

Schrijver: Anneke Haasnoot
21 augustus 2026

annekehaasnoothotmail.com

genocide

• 1
• 2
• 3
• 4
• 5

Er is nog niet op deze inzending gestemd. 5