85 resultaten.
OVER EEN BREINENCOLLECTIEF
beschouwing
4.5 met 2 stemmen
331 Reïncarnatie, de persoonlijke terugkeer van een overledene door hergeboorte, is dat denkbaar? In de beschouwing “Over reïncarnatie” in deze reeks, heb ik daar de nodige vraagtekens bij geplaatst. Maar, zal menigeen gedacht hebben, hoe verklaar je dan rapportages over "herinneringen aan een vo...
OVER OORZAKEN EN GEVOLGEN
beschouwing
2.7 met 6 stemmen
343 “Kleine oorzaken hebben vaak grote gevolgen!” zegt een volkse wijsheid. Een bekend voorbeeld ervan is het zgn. vlindereffect, een term die is ontleend aan een metafoor die in 1961 werd gebruikt door Edward Lorenz om aan te geven dat de vleugelslag van een vlinder in Brazilië maanden later een t...
OVER TOEVAL EN VRIJE WIL
beschouwing
3.6 met 10 stemmen
489 Bezwaren die worden aangevoerd tegen de stelling dat toeval niet bestaat, zijn o.m.:
1. Oorzakelijkheid sluit toeval niet uit.
2. De aanname van strikte causaliteit leidt tot fatalisme.
3. Strikte causaliteit laat geen ruimte voor de vrije wil en dus evenmin voor menselijke verantwoordelijkheid....
OVER COÏNCIDENTIE
beschouwing
3.9 met 7 stemmen
657 Schopenhauer definieerde coïncidentie als "het gelijktijdig plaatsvinden van causaal niet met elkaar verbonden gebeurtenissen". In de letterlijke betekenis van het woord (samenvallen) klopt dat natuurlijk wel. Maar doorgaans spreken we pas van coïncidentie en vaker nog van toeval als we ópmerke...
OVER HET WARE GELOOF (slot)
beschouwing
1.8 met 5 stemmen
228 “God wil het.”
“God wil het niet.”
De meest voor de hand liggende vraag aan mensen die pretenderen zo precies te weten wat God wel of niet wil, is natuurlijk: “hoe weet u dat?” En bij doorvragen blijkt het antwoord dan vrijwel altijd weer te verzanden in een niet al te schrandere cir...
OVER HET WARE GELOOF
beschouwing
4.5 met 2 stemmen
226 OVER EEN FUNCTIONELE ILLUSIE
beschouwing
2.4 met 9 stemmen
272 In mijn denken speelt de overtuiging dat de natuur (inclusief de mens) onderworpen is aan strikte causaliteitswetten een belangrijke rol. Als de mens integraal deel uitmaakt van de natuur, is hij immers logischerwijze ook onderworpen aan de natuurlijke wetmatigheden (waaronder strikte causaliteit). ...
OVER DE KLEREN VAN DE KEIZER
column
2.2 met 16 stemmen
528 Bij het horen of zien van iets waar je echt met je verstand niet bij kunt, vraagt je je wel eens af: ben ík nou gek, of…?
Dat overkwam mij bij het lezen van het volgende gedicht:
“Het huis leeghalen? Geen pink
kan ik optillen tot de eindeloze formule.
Door elkaar te omhelzen worden ...
OVER HET VOORDEEL VAN DE TWIJFEL
beschouwing
2.7 met 6 stemmen
295 Indertijd las ik ergens dat de Vaticaanse staatssecretaris Tarcisio Bertone van mening was dat de wereldwijde financiële crisis bewees dat de politiek “behoefte heeft aan een ethiek die geïnspireerd is door een ‘rationele godsdienst’ die het christendom is”. Daar moest ik wel om lachen. H...
OVER REÏNCARNATIE
beschouwing
3.0 met 4 stemmen
350 De veronderstelling dat de individuele menselijke ziel (wat men zich daarbij ook voorstelt) na de dood terugkeert in een ander lichaam, wortelt waarschijnlijk in dezelfde behoefte als die waaruit in verschillende religies het geloof in een individueel voortbestaan in een hiernamaals, is voortgekomen...
OVER DE AARD VAN HET KWAAD
beschouwing
2.7 met 7 stemmen
458 In de godsdienstfilosofie is wel onderscheid gemaakt tussen natuurlijk en moreel kwaad. Het natuurlijke kwaad (bijvoorbeeld een natuurramp) zou dan samenhangen met de natuurlijke orde, met het proces van de wereld in wording. Het morele kwaad zou door de mens worden aangericht. Is dat een zuiver ond...
DE PARADOX
verhaal
3.2 met 4 stemmen
552 Een man houdt met zijn gezin vakantie ergens in het buitenland. Op een zondagmiddag maakt hij met zijn zoontje Daan van een jaar of tien, elf een wandeling langs een riviertje even buiten hun vakantieverblijf. Ze praten over van alles en nog wat. Dan vraagt Daan ineens: “Pappa, wat is eigenlijk ee...
OVER KOSMISCHE COMMUNICATIE (vervolg)
beschouwing
3.2 met 6 stemmen
305 De vorige aflevering over dit onderwerp ging over de vraag: áls er intelligent leven elders in het heelal bestaat, hoe (on)waarschijnlijk is het dan dat we daarmee ooit boodschappen zullen kunnen uitwisselen? De daaraan voorafgaande vraag is natuurlijk: hoe (on)waarschijnlijk is het dat er buitenaa...
OVER KOSMISCHE COMMUNICATIE
beschouwing
2.3 met 3 stemmen
338 Als het, zoals sommigen menen, op grond van kansberekening niet uitgesloten is dat elders in het heelal intelligent leven bestaat, hoe groot is dan de kans dat wij daar ooit mee in contact zullen komen? Al vele jaren wordt met radiotelescopen het heelal afgetast om eventuele boodschappen van elders ...
GODSBEELDEN (5)
beschouwing
0.8 met 4 stemmen
349 Moeten (en kunnen) we ons God voorstellen als een persoon of in elk geval als een Wezen met persoonlijke eigenschappen? En is zo’n antropomorf, zo’n naar de mens gemodelleerd godsbeeld in onze tijd nog redelijk aanvaardbaar? Typisch voor deze godsvoorstelling en de daarmee samenhangende opvattin...
GODSBEELDEN (4)
beschouwing
3.5 met 4 stemmen
237 Eén lepel tuinaarde, las ik ergens, bevat minstens honderd miljard bacteriën. Het totale aantal bacteriën aan de oppervlakte van de aarde is volstrekt onvoorstelbaar en zonder die deken van micro-organismen zou er niets op kunnen leven.
Het menselijk lichaam bestaat uit circa tien biljoen (10...
GODSBEELDEN (3)
beschouwing
2.5 met 6 stemmen
267 God wordt in de christelijke belijdenisgeschriften aangeduid als Vader, als Zoon en als Heilige Geest. Bij de woorden "vader" en "zoon" kunnen we ons wel iets voorstellen. Bij "heilige geest" wordt dat moeilijk, zo niet onmogelijk. Voor velen betekent "heiligheid" zoiets als zondeloos, bove...
GODSBEELDEN (2)
beschouwing
2.8 met 6 stemmen
246 In het religieuze denken van veel mensen is in onze tijd sprake van een ontwikkeling die steeds minder ruimte laat voor geloof in een persóónlijke God, maar waarin het woord "God" een aanduiding is voor het transcendente, dus het denken overstijgende Geheel van alle delen dat veel meer is dan ee...
GODSBEELDEN (1)
beschouwing
2.0 met 4 stemmen
290 Geloofsopvattingen komen voort uit het denken van mensen over hun oorsprong en bestemming en over de zin van hun bestaan. Achter de zintuiglijk waarneembare schepping werd een niet zintuiglijk waarneembare schepper geprojecteerd. Meningsverschillen ontstonden bij de invulling van het begrip Schepper...
OVER DETERMINISME
beschouwing
2.9 met 8 stemmen
319 Even een kleine gedachte-exercitie. Stel: iemand zit dringend om geld verlegen. Op een nacht droomt hij heel levendig dat hij in de sigarenwinkel bij hem op de hoek een staatslot koopt en dat daarop een paar dagen later de hoofdprijs valt. Aangezien hij vaker voorspellende dromen heeft gehad en omda...
QUOD ERAT DEMONSTRANDUM
verhaal
2.5 met 6 stemmen
410 “Hoe ouder, hoe gekker”, wordt wel eens gezegd. Ik geef toe: voor sommige mensen gaat dat op. Niet voor iedereen.
Er is ook nog een spreekwoord dat zegt: “Het verstand komt met de jaren”. En daar zit ook wat in, al geldt dat nu ook weer niet voor iedereen. Geldt het voor mijzelf? Ik put in...
WIE ZIJN DE VALSE PROFETEN?
beschouwing
3.3 met 3 stemmen
3.203 De Duitse oud-minister van buitenlandse zaken Fischer en de zijnen, zo las ik onlangs in mijn krant, doen een dringende oproep aan de leidende krachten in Europa, niet alleen in de politiek, maar ook in de wereld van de cultuur, de media en het onderwijs, op te staan tegen de valse profeten die mass...
IK DENK, DUS IK BEN! MAAR WIE BEN IK?
beschouwing
3.7 met 3 stemmen
242 Er is iets merkwaardigs aan de hand met de manier waarop wij mensen doorgaans onszelf beschouwen. Dat blijkt uit de manier waarop wij over onszelf plegen te denken en te spreken. Het zal u wel net zo gaan als mij: ik heb het bijvoorbeeld over “mijn ledematen, mijn organen, mijn lichaam, mijn herse...
WAT IS GODSDIENST?
beschouwing
2.4 met 5 stemmen
338 Het bij wet verbieden van onverdoofd ritueel slachten riep protesten op van Joodse en Moslimorganisaties. Deze beroepen zich op de in de grondwet verankerde vrijheid van godsdienst. Enkele fracties in de Tweede Kamer ondersteunden de bezwaren. Maar is de vrijheid van godsdienst hier eigenlijk wel in...
BRAVE NEW WORLD
beschouwing
2.7 met 3 stemmen
207 “Nou, daar word je weer niet vrolijk van!” zegt mijn vrouw wel eens als we naar het nieuws kijken. En ik heb dan vaak de neiging om dat te beamen. Tegelijk realiseer ik me dan weer, dat “nieuws” doorgaans in hoge mate selectief is en wel in negatieve zin. Goed nieuws is geen nieuws, is het a...