Hartenkreten over familie

Sursil noemde ze de wereldleider die de geschiedenis zozeer bepaald heeft. Ze was de oma die ik nooit werkelijk gekend heb. Ik herinner me haar als gekleed in ouwelijk aandoende zwarte kledij en altijd rustend op een sofa in het huis aan de Oisterwijksebaan. De dodelijke ziekte had haar toen al in zijn greep. Ze was ongetwijfeld getuige van mijn…

De lange, lange jaren die gepasseerd waren en de turbulente, dramatische gebeurtenissen die zich in ons beider levens voorgedaan hadden, schenen ons van elkaar losgekoppeld en verwijderd te hebben tot we elkaar terugvonden. Haar blikken had ze gericht op een foto, opgesteld in mijn woonkamer. Die fascineerde haar. Haar voorkeur ging daar naar uit…

We kwamen bijeen op een van de laatste zonnige dagen van het jaar. Op het erf, onder een parasol, een grandioze en feestelijk aandoende overhuiving en een geschenk ter ere van de vijfenzestigste verjaardag van mijn zozeer geliefde zuster. Nog altijd omringt mijn schaars geworden familie mij, maar het is een laat seizoen en de krachten vloeien weg,…

Het voormalige Huize Assisië in Biezenmortel, waar mijn arme, geschonden en gehavende broer sinds jaar en dag verblijft, noemt men tegenwoordig Huize Prisma. Landpark Assisië, waar in de zomer het geboomte in groene tooi welig tiert, is via de snelweg die Tilburg met Den Bosch verbindt goed bereikbaar. Het wordt gedomineerd door het indrukwekkende…

Ze is een winterkind. De tiende december van dat verre jaar heeft ons haar gebracht en zij werd onze kameraad en metgezel voor het leven. De das die ik voor haar breide uit zeegroene en witte wol, een cadeau voor haar verjaardag, rolde op de feestelijke dag als een soepele.lenige slang uit het cadeaupapier dat er omheen zat. En ook de witte beker…

Waar eens onze school was, en de kleine kerk, en de gymzaal en het patronaatsgebouw zich bevonden, lag ook een klein perceel dat mijn goede en trouwe zus ´Het land van meneer Brouwer¨ placht te noemen Het lag ergens verborgen en verscholen in een uithoek achter de genoemde bebouwing en er groeiden wat gewassen die meneer Brouwer, onze buurman en de…

In die tijd koesterde oma mijn portret van jonge vrouw op haar dressoir in de bejaardenwoning. Mijn schoonheid had me nog niet in de steek gelaten en op de foto hing mijn lange, krullerige haar elegant langs mijn hoofd. De uitdrukking op mijn gezicht, dat getekend werd door de dominante, rechte streep van de mond, was bedachtzaam maar besluitvaardig…

De zwart-wit-foto toont ons allen in vroeger jaren: de familiekring die mij omgaf, de goedgunstige personen die mijn jeugd hebben bepaald, die mij omringden als een warme mantel in de winter, tussen wie ik opgroeide. Oma, al op leeftijd, bedaard; in de ouwelijk aandoende jurk. Vader, met de eeuwige sigaret. Ikzelf, zes jaar oud, lachend. En tante…

Onze oma bewoonde een kamer op de eerste verdieping van het kapitale pand dat opa eens gehuurd had in de dertiger jaren na de economische crisis. Een naamplaatje van wit email met daarop de naam Broeckx-Schmitz in zwarte letters prijkte naast de solide houten voordeur. De dames V. waren oma's vriendinnen. Ze woonden aan de andere hoek van de straat…

Mijn dierbare oom, de jongste broer van mijn vader, die aan mijn zijde stond in mijn vroege en latere jaren, verwierf tijdens zijn leven twee echtgenotes, malverseerde met financiën, hetgeen opliep tot hoge, dramatische schulden en hij reisde de provincie af en bezocht vele scholen als vertegenwoordiger in schoolartikelen. En zo staat mij tot op…

Het is een mooie herfst die mij, laat in mijn leven, nog geschonken wordt, naar het schijnt een gouden en een fortuinlijke herfst. Een milde atmosfeer beheerst op een vroege morgen de wereld. De bushalte is niet ver weg. Bomen omringen de snelweg. Ze dragen alle een andere, kleurige tooi. Een stoere chauffeur zal me naar het dorp brengen. Hij…

Ik had dus op haar gewacht vóór het station en mijn post en positie daar bezet en ingenomen als een standvastige soldaat in een wachthuisje in oorlogstijd tot ik haar tenslotte zag verschijnen; de trouwe en langjarige kameraad van mijn jeugdjaren. En zoals tijdens onze vroegere onvergetelijke en gedenkwaardige excursies en escapades, stammend uit…

Het boekje is nog altijd in mijn bezit. Het stamt uit de vijftiger jaren van de voorgaande eeuw en op de kaft vind je een illustratie in de stijl van die jaren. We schreven negentienzesenvijftig en in Hongarije was oproer. De tantes en ooms omringden mij zorgzaam en het boekwerkje getiteld ¨Barendje en het Hongaartje¨ was een geschenk van de tante…

Twee jaar geleden, toen ik mijn kroonjaar razendsnel bereikt had na een turbulent en getormenteerd leven, ontmoetten mijn laatste verwanten elkaar voor de eerste keer en welhaast aarzelend schudde mijn hoogbejaarde tante de hand van mijn beste vriendin. Hun ontmoeting bleek een succes en het werd vanaf dat moment een traditie elkaar te ontmoeten…

Naast hem, de "Captain of her heart", mijn geliefde vader, staat ze op de foto. Ze draagt de zelf-vervaardigde bloes en rok en de elegante schoenen, die ze nog zou dragen tot deze vervangen zouden worden door het lompe, grove. orthopedische schoeisel. De foto is genomen op de Rijnboot. Mijn ouders konden aan de vooravond van aftakeling, achteruitgang…

"Vele wegen leiden naar Rome" zegt men, echter slechts één weg voert naar het huis van mijn hoogbejaarde tante in het dorp nabij onze provinciehoofdstad. Met vierennegentig jaar zegeviert zij nog altijd over de familieleden die niet meer te midden van de levenden zijn; de zussen en broers van mijn vader en moeder die in mijn jeugd goedgunstig om…

De helgele, elegante treinen suisden met zachte vaart af en aan op het station van Eindhoven. Ik was op weg naar mijn zus; de dierbaarste; de nog overgeblevene van mijn familie die in onze kindertijd naast me stond, die me verdedigde als de buurmeisjes mijn dierbare pop hadden afgepakt. In Heeze wacht zij trouw op me en haar dartele, speelse hond met…

De eerste kerstkaart lag in de brievenbus. De envelop toonde een zwart, lopend schrift, maar dan in drukletters en deze bevatte een foto van het gezinnetje van mijn lesbische nicht en van haar vriendin en hun twee kinderen, glimlachend en door de fotograaf in een harmonieuze pose afgebeeld. Men had mij weten te bereiken; men had geprobeerd een afstand…

De foto toont ons, de beide zusjes, op een schommel. Saamhorig, kwetsbaar, argeloos, onschuldig. Omringd door boomstammen in het befaamde bosgebied van Oisterwijk. Als oudere, verantwoordelijke en wijzere zus toon ik de bescherming, de zorg en de liefde die ik het jongere meisje dat mijn zus is, zozeer toewens en toebedeel. Op de lang-vergeten…

Mijn arme, liefste, zieke zus is naar Tilburg, onze geboortestad, gekomen. Ze bracht postpapier mee, bedrukt met een afbeelding van een vrolijke regenboog die een klein poëtisch landschapje, een lieflijk dorpje met huisjes met rode daken overkoepelt, een tafereeltje dat bezwaarlijk de toestand of het verloop van onze tragische levens of die van het…

De nieuwe dag, die ons nog altijd geschonken wordt, heeft zich aangekondigd met uitbundig licht en met een bleke hemel achter het geboomte aan mijn venster. De Tilburgseweg, omringd door de pontificale villa's van de welgestelden, verbindt als vanouds Tilburg en Goirle. In het dorp ben ik welkom bij de bejaarde vroegere vriendin van mijn familie…

Onze oma hadden wij een bijnaam toegekend. We noemden haar met een erenaam "oude oma". Dit in tegenstelling tot de andere, meer levenskrachtige oma die zonder slag of stoot, ziekte, zwakte of misselijkheid haar leven voortzette tot aan haar drieënnegentigste levensjaar. "Oude oma" rustte steeds in languissante berusting op de sofa, langdurig…

Ook en vooral als men sinds jaar en dag moet verblijven in een inrichting ziet men zijn familie graag. Het zijn de broer en zus naast wie men in vroege kinderjaren de eerste, wankele aanzetten van het leven meemaakte. En zo ontluiken in de vroege lente de fragiele bloesems die uitgroeien tot volle, weelderige volwassenheid. De zussen en de zwager…

Toen de hemel bedekt was en een spatje regen neerdaalde en ons verraste, zou ze me komen bezoeken en ze zou op de fiets komen vanuit het naburige dorp. De lange, lange jaren waren gepasseerd en nu zouden we elkaar weerzien. En ik herinnerde me zozeer hoe ze als het ware deel uitgemaakt had van onze familie en hoe we geconfereerd hadden bij talloze…

Een frivool citroengeel vlindertje dartelde die morgen in de door haarzelf verzorgde voortuin van mijn drieënnegentigjarige tante. Het kondigde een nieuwe zomer aan, tevens een zomer in het leven van de oude mevrouw waar we zeer op hoopten maar die wellicht nauwelijks nog in het verschiet lag. We hadden via de provinciehoofdstad het dorp bereikt…

De tante, de zus van vader, over wie ik onlangs schreef en die haar tragisch levenseinde eens vond in een verpleeghuis in Ewijk, stond in onze familie bekend om de grenzeloze lusteloosheid waarmee zij langdurig en neerslachtig op de bladzijden van een roman kon blijven staren zonder iets te lezen of de bladzijden om te slaan. De administratieve taken…

Een wit, geëmailleerd naamplaatje met daarop de naam "Broeckx-Schmitz" in zwarte letters sierde de voordeur van het oude huis aan de Gerard de Bondtstraat. Het huis waarnaar mijn voorouders gevlucht waren na de economische malaise van de twintiger jaren van de vorige eeuw. Het kapitale huis met drie verdiepingen waarin mijn ooms en tantes, de zoons…

De lange, lange jaren die gepasseerd waren en de turbulente, dramatische gebeurtenissen die zich in onze beider levens voorgedaan hadden, schenen ons van elkaar losgekoppeld en verwijderd te hebben tot we elkaar terugvonden. Haar blikken had ze gericht op een foto, opgesteld in mijn woonkamer die haar voorkeur had en die haar fascineerde van ons gezinnetje…

De broer die altijd op mij wacht, terwijl mijn leven zich ijlings voortspoedt en mijn gedachten vaak afdwalen van zijn lotsbestemming en levensomstandigheden, wachtte ook op mij op de druilerige zondagmiddag waarop ik hem opnieuw bezocht. Hij droeg een cognackleurige warme trui en was al snel druk bezig en gefascineerd door de agenda's die ik voor…

Het staat hier sinds kort te pronken op mijn oude, zwartgelakte vitrinekast: een boeket, samengesteld uit schitterende bloemen met prominent in het midden de fleurige roos die een voorbije zomer representeert. De allerliefsten zonden mij dit, nadat de woelingen van de frequente ruzies hoog opgelaaid waren, die nooit onze liefde en vriendschap vermochten…