Beschouwingen over literatuur

(voor Mark Rothko (1903 - 1970)) Je bent geboren als Marcus Rothkowitz in het Russische Dvinsk, waar je vader Jacob een secure apotheker was, die intellectueel zeer onderlegd was, terwijl je moeder Kate zorgde voor cosher eten en een gezellige sfeer. Op je vijfde ging je als enige van de kinderen naar een Joodse school, waar je Jiddisch en Hebreeuws…

Een kus op de Kouter Zoals een blad valt, zo viel jouw naam. Jij lieflijk Jiddisch meisje, verrast door een kus, verast door een kus op de Kouter. Gas verzandt in je mond. Je liep hem nog na, je tong proefde gulzig het slib van zijn lippen. Jij Judith, hij Judas. Je as dwarrelt neer, je witte bloed zindert en zoekt zich een vrijplaats…

Brief van een geoloog Gisteren goede schisten gevonden vandaag in een groeve geweest voor graniet heet is het hier, de aarde is droog en gesloten overdag rij ik rond in de bergen, ik monster de bodem in velden. langs wegen waar vrouwen in zwart loeren vanachter hun leren gezichten zie ik de eenzame hitte en hemels vol sterren van zwart…

Over de gewone man Het gaat in deze uitzending, op Jord zijn SAAB na, over de gewone man, hoe we met tranen in de ogen midden in een crisis hartstochtelijk het alledaagse willen omarmen, hoe we eindelijk net als Amerikanen onze buurman als premier willen hebben, ja, ik heb het over Emil Roemer, onze toekomstige premier, die op zaterdagochtend met…

13 juni 2009 (voor Anne Frank) Vandaag werd ik dus tachtig alle dromen van de wereld waargemaakt meer dan mezelf deelachtig ik wist niet eens dat ik belangrijk was of worden zou alleen dit schreef ik meisje onderweg naar vrouw een kikker zal vermeerderen tot prinses gevierde schrijver later heks misschien ik was het ideale kind net iets…

'Scheef is de poorte van oudheid geweken' Guido Gezelle Back in town Weer flaneer ik in de Steenstraat en met enige zwier begroet ik een grijnzende koetsier en ik lach naar een jonge Japanse vrouw (is zij echt in kimono of ben ik hier de bonobo?) Zij wuift naar mij vanuit haar koets en bij Simon Stevin sta ik even stil en denk aan die…

Mondriaan onder vuur op de kop van het dorp waar planken de bestrating vervangen café-restaurant 'de zeebries' vlaggenmast frisdrankvlag in het dorp achter het duin oefent een brassband over het binnenterras waart de geur van frites en koffie op tafel staat een televisie zonder geluid een middag in september een speelboot op zee 'al…

Naakt Steeds verleidelijker de velden vlees tegen een herfstbruine muur. Alsof de dag trager dan verwacht verstrijkt boven bed en sprei, zij zonder lakens van de nacht geen houvast vindt dan een ontwaken eerder niet gedurfd. Zo snel schikt men zijn zinnen niet, men kijkt dankbaar mee hoe het soest over borsten en het been, de slaap…

Omstandigheden door omstandigheden laat ik zo die oorlog maar noemen - te vroeg opgetild uit de tuin van mijn kindertijd misschien niet zo'n fraaie tuin maar een tuin die ik kende geheime plekken kon ik de mijne noemen zelf had ik er bloemen gezaaid en nu moest ik weg we mochten meenemen wat we dragen konden mijn rugzak was klein…

Om de beurt En het geschiedde in de vrije jaren zeventig dat de Buwalda's helemaal uit Groningen ten behoeve van partnerruil met doosje en apparaat voor onze Gelderse deur verschenen. Nadat mevrouw zich weldra bloot als een vis op ons vloerkleed had uitgestrekt, begon meneer een preekbeurt over het hoe en het wat van het wad dat hij tegen…

George Sand Zij hoort ze altijd dreigen, zingen, als aan 't onzegbare verwant: Majorca's sombere mineurwinden, de majeurmerels van Nohant. Zij slentert neuriënd door Versailles als schijnbaar acht'loze gamin: Bourgogne, landwijn en champagne met Amors pijl dooreengemengd. Zij ontstelt de roze en de mauve salons, als lendenslanke man…

Petrarca reist ongewapend door de Ardennen In nevel knarsen wielen door de wouden. De paarden houden bijna voor bevel al halt. Ze liepen reeds op duizend heuvels en langs duizend beken. Rust nu, tussen vreemde bomen. Herkent de dichter van de buizerd en de sperwer het verschil in klank? Hij krabt zich in het haar, stapt wat rond vanwege stijve…

Laat ons zingen Neem een herinnering, snijd haar in stukken van een zomer lengte, zet ze op met water waaraan wat onwaarheid is toegevoegd. Roer om met een garde het ongeduld tot een gladde substantie; laten inkoken. Tik ondertussen met een houten lepel op een deksel, draai een lege roerzeef om en om. Hoor de paarden in de straat, het…

Schoonheid schoonheid is een reden tot treurnis angst dat alles wat buiten is buiten moet blijven dat we kussen kunnen maar niet inlijven dat we blijven die we geweest zijn toeschouwers, betasters, bezoekers. Maar strelen is meer dan tasten zoals spelen van toetsen is meer dan het botsen van speeltuig en huid Strelen is een uitweg voor…

Op den zoom Scheldeoever, schootsveld, baarmoederzoom - tussen havenmond en afgekard heuvelland, schorren en slikken en stuifzandgrond ligt onneembaar het verleden, het verdwenen vestingwerk, dat staande bleef tot het bij Koninklijk Besluit werd opgeheven, op dit ene ravelijn na en deze nog altijd natte gracht de bastions droegen namen…

Moeder: toen je mij uitstiet... Moeder: toen je mij uitstiet En ik je lichaam aangreep als de zee, Stak mij de voorspelde ster reeds, werd luchtledig Alle water, drong vuur in mijn schedel Dat ik in geen vrouw meer doof. Gevallen uit je vlees, Bevrijd uit je koud en brandend gebeente, Houdt dit mij bezig. In de seconde dat ik koning werd…

Hij kan niet spreken tegen Hij kan niet spreken tegen wie hij op een dag was, hij stuurt hem vooruit, met de anderen. Hij vraagt hem zijn schoenen en sokken uit te doen, bekijkt zijn voetzolen, zijn tenen; hij kan verder. Hij kan hem niet dagen geven alsof hij een geliefde kan vinden en met haar die dagen ergens kan wonen, zonder ogen…

De lucht van de dagen Ik schud de tijd niet, noch de kaarten Ik eet de lucht van de dagen, de goede Dagen, de slechte, soms de mateloze Ik loop voort over het tapijt van woorden Steel en brandschat het vluchtige. Vooral De gruwel van de vredig geschminkte dagen Het masker van de droom bewaar ik in flessen Ik drink de velden leeg zonder…

De droom van Leopold Kroonprins Leopold de Tweede had een droom Napoleons veto hield hem in toom Stel dat de keizer groen licht had gegeven Dan zouden we nu in Groot Belgica leven Vlamingen en Nederlanders in één land Samen sterk en imposant Bruisend Brussel als hoofdstad Met allure, speels en gevat Welvarende havensteden Op concurrentie…

De herenstoel langzaam leunt het leven aan een lift tilt hem naar boven, dan zit hij in zijn stoel bij 't raam vanaf vandaag is dit een thuis waar uitgaan wordt gebonden de vrijheid buiten blijft hij ziet zichzelf in spiegelbeeld en weegt de waarheid in het licht van schemer een smalle man in herenstoel de franje is er al van af,…

Die andere en dan een jij daar op dat andere perron die andere straat dat andere zelf wie ben jij dat je voelt en hoe die zelfs misschien eens lachte neukte een berg beklom en tussendoor misschien een vrouw iets echts te zeggen had de wereld grijpt en vloekt en schreeuwt en ik en jij maar doodgezwegen naar ook een onbevredigend einde…

Rondeel Het is mij alreeds om het even In 't wrede spel van mijn en dijn, Dat alle ogen elders zijn En geen mij inspint in zijn leven. Straks wordt ik ruchteloos weggeheven Uit deze wisselende schijn. Het is mij alreeds om het even, Dat alle ogen elders zijn. Dat niemand zich voelt heengedreven Naar het beperkt en schraal domein, Waar…

Roeselbergkapel Een eeuwigheid geleden, het groen was nog groener, kwamen de mensen en de dieren stil hun pijn en koorts verbijten op het topje van de berg. Tot op een dag Maria werd geroepen en zij, tussen wijngaarden en in een cirkel van linden, haar sjaal beschermend had omgelegd. De kapel is groter dan weleer, de heuvel iets minder…

Septembersuite 5 hij weet zich in haar woorden geborgen en op een zonnige septembermorgen smeert hij boter en honing op haar brood in het najaarslicht rijst haar albasten hals boven het ochtendvlakke tafelblad en 's avonds schieten haar ogen in vleermuisvlucht van kamer tot kamer dan drijven liederen van Wolf voorbij en doorheen Spaanse…

'Prospekt Park (Memorial Day)': Herinnering valt een beloofde dag. Alles is er, zacht grazen de machines en neuriën de auto's ingezeept onder de handen der geknipte mannen. Geen post maar het eenmalig wandelen brengt liefgebarend nieuws en aandacht voor zo'n onderbroekje bij het tennissen, geilheid als een klooiende vrouw iets raapt…

Quinta das Esmoutadas (voor Emma) Aan zee oversteken is identiek Aan de eer van jouw familie, De wasmachine en de ezel En de musculatuur van wolken. Precies zoals de wasknijper niet Identiek is aan de vraag gesteld Door een teruggekeerde kosmonaut, Zo is het ook met nerf en staart. Voor de goede orde dient gezegd Dat een twijgje van…

Waarom glimlach je als zij die niet liefhebben? Waarom glimlach je als zij die niet liefhebben? Ik ben de blaren van de bomen en het is nog lente. Ik dien om je ogen je gedachten te strelen, Maar jij hebt jezelf ingebouwd Buiten de muren van je liefde. De muren laten mijn verhaal niet door En je leven blijft in lente als in zomer koud, je…

Worstelen met de plooien van de tent Geen sardines geen korenaren, om het einde te vieren van de winter hadden we eerder die avond een haring begraven. Maar de lucht kraakte nog en er lag sneeuw in de schaduwpartijen. Bont gezelschap, groot inloopfeest lampionnen, maskers en een optocht met een staart die groeide. Een draak van een verhaal…

O, Gij goddelijke tronende nachten, Wilt mij arme nu steunen met uw heerlijke krachten. Ach, de wrede, onzegbre pijnen, Dat mijn ziele moet langzame henen kwijnen, Dervend uw zaligend licht. Wee, ik eenzame in de sombere nacht, Wie heeft dan 't hemelse vuur in mij ommegebracht! Hoor overal slechts klagend gesteen, Ach, niet langer bergt…

Israël Gij kent de diepte niet der donkre dalen, Waardoor ik huiverend ben heengegaan, Had ik één taal, meer dan der mensen talen, Nog zou mijn Lied het u niet doen verstaan. Maar ook gij kent de bonte bergen niet, Waar Gods wil mij machtig heeft heengeleid, Waar het hunkerend oog de verten ziet, Van 't Heilig Land tot de open zee gespreid…