Nou zat ik laatst weer te piekeren over wat ik hier eigenlijk doe op dit aardklootje. Dat overkomt me de laatste tijd steeds vaker. Het zal wel aan de leeftijd liggen. Hoe bewuster het einde in zicht komt hoe meer er gepiekerd wordt. Uiteindelijk kom ik dan weer uit bij het grote dilemma. Is er een grote gangmaker of gaat het gewoon zoals het gaat…

Men kan ook zeggen de gevangenis of de begrenzing. Welke naam we het ook geven: we zitten gevangen en we kunnen er niet uit. Althans niet zolang we leven. Over wat er daarna mogelijk is, kan ik geen zinnige uitspraken doen. We kunnen theorieën ontwikkelen over buitentijdse en buitenruimtelijke mogelijkheden maar als mens van vlees en bloed zijn we onlosmakelijk…

De evolutie wordt, denk ik, in belangrijke mate “aangestuurd” door vier actoren (als ik ze zo mag noemen), te weten beweging, causaliteit, natuurlijke selectie en synergie. Van synergie is, zoals gezegd, sprake als samenwerking resulteert in een geheel dat meer is dan de som van de delen. Het zelfbewustzijn van de individuele mens (het ik-besef) is…

Ik wissel mijn beschouwing over mogelijke verdere ontplooiing van het menselijk bewustzijn af met enkele fragmenten (met een hoog poëtisch gehalte) van "De geest", geschreven door de dichter-psychiater Allen Wheelis. Deed aflevering 1 en doet straks ook aflevering 3 vooral een beroep op uw hoofd, hier wordt uw hart aangesproken. Lees en verwonder…

“In ’t verleden ligt het heden, in het nu wat worden zal,” schreef Bilderdijk. Met andere woorden: alles voltrekt zich in oorzakelijk verband. Zoals uit een zaadje een plant groeit, zo ontwikkelt de toekomst zich uit verleden en heden. De vraag waar we naartoe gaan is niet minder klemmend dan de vraag waar we vandaan komen. Zowel de vragen als de antwoorden…

Van 12 t/m 26 januari wordt ‘de maand van de spiritualiteit’ gevierd. Op zich is het al vreemd om een periode van twee weken een ‘maand’ te noemen, maar vooruit. Op spiritueel gebied, waar gestoeid wordt met dimensies, is nu eenmaal alles mogelijk. Zo’n kleine tijdsverdichting schijnt gewoon bij dit metier te horen. Erger vind ik het dat een begrip…

Wat telkens weer opvalt bij het lezen van de argumenten die aan de kwantumfysica ontleend worden voor het afwijzen van strikte causaliteit, is het door elkaar halen van oorzakelijkheid en voorspelbaarheid. De spraakverwarring blijkt alleen al uit het feit dat Heisenbergs theorie aanvankelijk zowel met "onzekerheidsprincipe" als met "onbepaaldheidsprincipe…

Over intelligentie zouden we snel uitgepraat kunnen zijn. Het is het verstandelijk vermogen dat iemand bezit. De een heeft er meer van dan de ander. Bij de laatste zin ga ik al de mist in. Intelligentie is geen vast gegeven, je kunt je verstandelijk vermogen beïnvloeden. Dan is het misschien zo dat er bij geboorte een potentiële intelligentie aanwezig…

Weinig mensen zullen willen bestrijden dat iets wat gebeurt altijd een oorzaak heeft gehad. Ook als we niet precies weten waardoor en hoe een gebeurtenis werd veroorzaakt, we zijn er niettemin van overtuigd dat er niets gebeurt zonder dat er iets aan vooraf gaat waardóór het gebeurt. Als dat niet zo was zou de wereld een onberekenbaar gekkenhuis zijn…

Creativiteit is voor veel mensen een woord met een aureooltje. Je hebt het of je hebt het niet – en maar betrekkelijk weinig mensen hebben het, denkt men dan. Het leidt tot het fnuikend misverstand als zou er maar een klein aantal creatieve beroepen bestaan; een misverstand dat beoefenaars van die beroepen wellicht zelf graag laten voortbestaan tot…

Wat me in publicaties over holisme opvalt, is dat ze nogal eens aan de essentie ervan voorbij gaan. Die essentie is namelijk niet dat het geheel meer is dan de som van de delen (synergie), maar is “de neiging van de natuur” om van op elkaar betrokken delen zulke meerwaardige gehelen te vormen. Juist die onderlinge aantrekkingskracht is m.i. essentieel…

Deel 1 van deze beschouwing eindigde met de vraag of we ons enige voorstelling kunnen maken van een evolutie van het individuele zelfbewustzijn van de mens naar een collectief menselijk zelfbewustzijn. Mijn conclusie was: niet concreet voorstelbaar maar wel enigszins beredeneerbaar. Ziehier een poging. Een hoog ontwikkeld bewustzijn vooronderstelt…

Evolutie kenmerkt zich niet door óntwikkeling (letterlijk: afrolling, dus vereenvoudiging van wat ingewikkeld was), maar juist door ínwikkeling (letterlijk: oprolling, dus complexer worden van wat relatief eenvoudig begon). De natuur neigt ertoe gehelen te vormen die meer zijn dan de som van hun samenstellende delen. Anders gezegd: de evolutie heeft…

Intelligentie ligt verankerd in onze genetische constitutie. Deels veranderd door de evolutie, deels door introductie van getransformeerd DNA materiaal, mogelijk van buitenaardse origine. Het is geen zelfstandig fenomeen maar staat in nauwe verbinding met onze fysieke aanwezigheid, waarbij geestelijke en lichamelijke gezondheid een van de dragende pijlers…

Een waarschuwing vooraf. Dit wordt een nogal controversiële beschouwing over een controversieel onderwerp. Als u uzelf het risico van ergernis wilt besparen, kunt u deze gedachte-exercitie misschien maar beter ongelezen laten. Recent verschenen boeken (zoals Swaab - Wij zijn ons brein en Lamme – De vrije wil bestaat niet) hebben ook de discussie…

Een citaat om mee te beginnen. Arthur Koestler schrijft in zijn boek “De wortels van het toeval”: “Een soort mensen zonder ogen – zoals de burgers van Wells’ ‘Country of the Blind’ – zou stellig onze bewering dat wij in staat zijn verre voorwerpen waar te nemen zonder contact door aanraking, als occulte nonsens verwerpen – of wel verklaren dat een…

Wat een vreemde, onverklaarde en m.i. onverklaarbare stellingname is dat eigenlijk: ”ik heb een vrije wil”. Wat wordt daar nu precies mee bedoeld? Vrij van wat, vrij van wie? De uitspraak suggereert dat de wil een zelfstandig bestaan heeft. Maar als IK een wil bezit, is die wil dus per definitie niet vrij. En als mijn wil wel vrij is, heb IK er per…

We worden geboren, we leven, we sterven. Sommigen van ons hebben een rijk en gelukkig leven. Anderen hebben een leven vol zorgen, moeite en verdriet. Wat is de zin van ons bestaan? Dat is een moeilijke vraag. Zelfs hooggestemde antwoorden zoals “voor mijn kinderen” of “voor mijn medemensen” verschuiven het probleem alleen maar naar de toekomst. Want…

U zit op een avond thuis op uw comfortabele bank naar een tv-programma te kijken. Direct na afloop komt er reclame voor knabbelnootjes op het scherm. Ach ja, denkt u bij uzelf, een handje nootjes, dat is nou precies waar ik trek in heb. Maar ja, toen u vanmorgen voor de spiegel stond, had u zich nog ernstig voorgenomen om vandaag nog te beginnen met…

In zijn beschouwing “Hier en nu, met het oog op morgen” vertelt Winkelman dat hij afstand heeft genomen van de christelijke leer van de lichamelijke wederopstanding. Die zou de mens te veel richten op zijn persoonlijke heil in het hiernamaals en te weinig op het gemeenschappelijke welzijn in het hier en nu. Verder merkt hij daarin op dat die leer niet…