Beschouwingen over literatuur

DE BLIKKEN TROMMEL Auteur: G. Grass; ontving in 1999 de Nobelprijs voor de Literatuur Ongeveer net zo oud als Oskar tóen, had ik er ook één: een blikken trommel. Het huis, óns huis, de straat waarin wij woonden en zeker vriendjes van toen mochten weten dat ik deze op mijn verjaardag had gekregen. Een echte blikken trommel. Prachtig vond ik …

Oplijnen Golf is oefening in verdwijnen, zich van de wereld afslaan, geconcentreerd op niets dan wat aarde, wat ruimte, op lijnen. Tussen nevelingen loopt men vooruit op het einde. Binnen wazig en onbestemd voorgeborchte tot inkeer genoopt. En als dan de kraaien het aas volgen, de uithalen van armen schril met vleugels beamen ziet…

Mijn zoon en ik samen lopen we in het licht van de ondergaande zon mijn kleine zoon en ik hij legt zijn hand in mijn hand en vraagt: 'maakt God de zon morgen wakker en schijnt hij dan weer voor iedereen?' 'voor iedereen' zeg ik en ik weet dat het eens zo geweest moet zijn voor Auschwitz 'dag zon' zingt hij: 'dag God…

Mijn vadertje Mijn vadertje, hij was rechtvaardigheid, Hij had den zwaren last op zich geladen, een eerlijk mens te zijn in woord en daad. Dat is het schone, dwaze kwaad waar, na ons Here Jezus Christus, de sterkste man aan ondergaat. Zijn oog was rustigblauw; een verre zee, Zijn woord van blijheid soms een plotse fusee in stalen nacht.…

In al mijn kamers breekt de duur aan als een dooi. De dagen krimpen. Terwijl het orgel van de wind - een leien licht in vergezichten en op het uiterste moment. Soms komt een droom mij overstelpen: een lichaam als een huis van zilver. Klimop tooit er de stilte, de blauwte van een dood seizoen. Dan treedt nu in. Ik keer mijn stem binnenste…

'Mocht het ooit gebeuren dat je snoeren van kwetsbaarheid breken dan wil ik - kruipend op de grond - je parels nog beminnen' (fragment uit haar gedicht 'Bitterkoekjes') Lucrèce van Hecke is geboren in 1956 te Gent, de stad waar ze altijd bleef wonen, studeren en werken. Ze groeide op in een welgestelde, roomse familie. Haar vader was…

De boerin Met beest wordt in haar taal koe bedoeld warm woord dat zij het rund toefluistert wanneer zij haar gespierde handen om de tepels legt. Bij melken heeft zij als kind geleerd telt de relatie met het dier dat geeft meer geeft wanneer je het met eerbied en genegenheid benadert. Zo zat zij dagelijks op haar kruk half onder een…

Reigersdans Soms waait het laken ons een rotstuin bloot en staan de ribben zo gekant, dat slechts de hand die streelt dons legt op de plaatsen leeg van zand. Dan stuift het bed zo hevig in zijn veren, dat wij grijpend naar elkaar een dans van reigers hebben ingezet. Wij wentelen rondom en als de voeten al te rood een plas verlaten, blijven…

Spleen van de dichter bij volle maan verschalkt hij konijnen bergt vrouwmensen in zijn hoed op hij murmelt droesem en koffiedik droomt zich rattenvanger en dracula hij rookt maar het walmt venijn hij fulmineert over de dictatuur van de zwartrok en de witjas hij trekt door heel het land met gaten voor de ogen en de mond gedenkt de bloedmooie…

Wildernis waar gehakt wordt blijft slechts spaanhout staan daar gelden oerwoudwetten wildernis en klaagt men stenen uit de grond hier bouwen we een nieuwe stad van krijt voor verjaagden uit de wanhoop op de resten bouwen we blauwe bomen en ook witte als volledigheid al iets is is volledigheid misschien het bier dat we samen dronken…

Een minnebrief Een juffrouw met de voornaam Loes, vond in het stadsarchief van Goes een brief, die door de aanvangswoorden 'Mijn lieve Loes' haar rust verstoorde. Met rozenkleurtjes op haar wangen las zij welk smartelijk verlangen des schrijvers ziel, met name Joop, bij Loesjes oogopslag bekroop. Door wederliefde zeer verward, sloot…

Ik zie de TV uitzending nog voor me. De ontluistering in de ogen van de schrijver toen de AKO Literatuurrijs naar Marente de Moor ging. De troostende arm van zijn mevrouw die licht werd afgeweerd. Bonita Avenue van Peter Buwalda, breed bewierookt in de recensies, op DWDD door o.a. Freek de Jonge als Internationale Roman geplugd, prijswinnaar in mindere…

Achterblijvers Ik fiets maar door het Westland. Ik maal de trappers rond. Ik ben altijd zo treurig. Maar fietsen is gezond. Van koeien en van eendjes zie ik nog niet de helft. Maar ik zie elk dood vogeltje van Vlaardingen tot Delft. Achter mij in mijn mandje jankt mijn kleine hond. Die loopt, in plaats van fietsen, veel liever op de…

Montmartre: Piaf Zij heeft zich dood gezongen in haar lied. Zij kon niet staan, niet ademen, niet leven, Als niet haar hart zich in het lied mocht geven Uit afgrond van verrukking en verdriet. Zij zong de liefde en zij zong de pijn, De eenzaamheid der namenloze velen. Haar rauwe stem kon smeken, schreien, strelen: 'Je ne regrette rien..…

Boshut het gecapitonneerde leven met vrienden die van je houden in de vorm van poes en kater en vogels die 's ochtends op je wachten maar ook al die zwijgende bijstand van uitlopende twijgen glanzende knoppen - gedachten - nuancen uit hun voegen gebarsten zo vol is mijn nabijheid - veel rijker en voller dan in de steden waar de emoties…

Zeventien Passages het sneeuwt en sneeuwt het pad waarlangs ik kwam lijkt onbetreden niets bewijst mijn komst de slee onder de buitentrap wordt zelf een trede en ik weet nu niet eens meer zeker waar ik geen uur geleden stond het sneeuwt maar door dit is de tweede laag de eerste was gevallen voor ik kwam en welke voorzorg ik ook nam het leek…

Porno, pulp & prestige Ik beweeg mij in het midden van het tafereel Tussen voluptueuze lichamen Terwijl zij vreten zonder zich te schamen Zorgen wij mede door wellust voor een decadent geheel Kreunend kronkelend in extase Het vlees dat schrijnend scheurt over tapijten Aan de zompige zaligheid te verwijten Und das hübsche Mädchen soll mir…

Kwijt Kijk ik dacht dat je nooit zou gaan wat ik ook zou doen je gaf me de indruk dat het voor altijd was dat ik het was maar ik was het niet want toen ik langzaamaan mezelf werd ging je weg nu weet ik niet meer wie ik ben en jij en wat ik zonder en met mijzelf aan moet. Dronkenmanspraat Ik wil lezen over liefde ik wil schrijven…

Ik wil je broer niet zijn midden in de nacht hoor ik de bel slaperig maar nieuwsgierig doe ik open, daar sta je weer met je plastic zak je zegt: 'ik wilde naar mijn broer toe lopen,' maar ik ben je broer niet, stomme trut! wel lekker hier komen slapen en ondertussen effe lekker... ja... ik wil je broer niet zijn zie je dat dan niet ik…

Gent Vanmiddag zag ik het Lam Gods. Dat was niet mijn idee, maar dat van regen, met bakken, en pal daarna weer volop zon. Als toerist was ik de enige die in de kerker bleef. Ik keek naar het paneel der musicerende engelen, maar zag veel meer, evenveel jou tenminste. Daarna, in een flits van eeuwen, zag ik ook mezelf, in mijn geheel: van hout…

Dystopia Deze stoet van altijd weer wij, wij, wij, met onze uit begeerte bijeengesnaaide lichamen nonchalant om de genen geslagen, dit ontembare circus ooit halt te houden al was het maar een halve hartslag dit vel niet zo veelkoppig voort te slepen, geslacht aan geslacht, schedel aan schedel, huig aan huig hengelend naar de wansmakelijke…

Eten met Theo Sontrop Waar, Theo, bleef de tijd dat we elke week een slokje gingen drinken, een hapje eten bij Berkhoff soms, maar meestal in De Tap, om drie uur moesten we allebei weer terugwezen. Jij vier deuren verder, ik op 't Instituut. We hebben wat afgeboomd en afgelachen. 'k Verslikte me soms bijna in mijn pils, terwijl jij gniffelend…

Afscheid O, dat uw jeugd zo toomloos mij moest haten, dat gij niet meer een vriendenwoord verstond! Wat mocht bij dit hooghartig neen nog baten tegen de bittre wrok van uwe mond? Zo heb ik u met smart alleen gelaten en losgelaten wat ons in vriendschap bond, maar vraag niet, dat ook ìk u nu zal haten, die weet: wij staan geworteld in dezelfde…

Vannacht Ik had een mooi gesprek vannacht Zijn woorden lagen in mijn armen De klank bleef liggen op mijn huid Het begrijpen was zo zacht En al die zware last van binnen Veranderde in blijheid Mijn antwoord zag ik in zijn lach Een glimlach, zonder geluid Een glimlach die zijn gezicht verlichtte En alle woorden gingen zingen Het was alsof…

Een rebétiko voor Frans van Hasselt vanmorgen stond ik in de lege keuken en ruimde alles op voor ik vertrok er was nog een halve fles olijfolie en 1 citroen dat is teveel citroen yorgos de kat sprong op het kozijn en keek me aan met amberkleurige ogen een geurende vissenkop is de liefste de kleuren van de hemel zijn de kleuren van de zee…

Juli Het water wiegelt in de grachten, de hemel blinkt met blauwe schijn tot in de paarse middernachten die vol verholen klaarte zijn. Een boereman, een bedelpater, een knaap die uit de boomgaard vlucht; traag varen vogels door het water grondeloos helder als de lucht. Wij noemen nutteloos de namen, water van mijn herinnering, in 't…

Om u verloopt bij nacht de waak, dien ik bij dag verbeid, als ik de verre grens genaak rondom uw eenzaamheid. Gesloten rijk, waar ik u weet, waar ik geen weg in vind, land, dat uw naaktheid hult in 't kleed, dat u geen hand ontbindt. O poort, waartoe mijn voet zich wringt, o hand, die aan u slaat, o hart, dat om een aalmoes dwingt, o…

In het meervoud Wij waren vrienden in een ver verleden van nachtfilms, zangersfeesten, parken, dromen. Wij waren minnaars op de hoge treden van lustpaleizen tussen bonte bomen. De maan bescheen de vijvers van Granada, de zon bescheen de zuilen van ons Thebe. Je arm was broedplaats voor de vogels van Messina, mijn dieren trokken jou per winterslede…

Paradise lost buiten stond het palmend groen stil langs de startbaan in rafels te zwaaien toen ik moest gaan eilandskind de wind draaide zich de zee verbleekte liep kolkend leeg lucht wolkte vormeloos uiteen de pop op mijn arm huilde tranen van steen warmte hield haar adem in de zon ging uit ik verdween kind van zes het vliegtuig…

Toen toen wij nog vol met armen in onze omhelzing geen katers en kabouters in onze dromen we de degens nog niet kruisten enkel paden er nog geen honger in mijn bodem huisde toen onze huiden nog aan elkaar gestikt een tentdoek vormde waar de zomer woonde het nog smeulde in mijn kut dat jaar eeuw we een suikerklontjeskasteel bouwden…