Beschouwingen

....en Kingsnakes in Rossum, zou eigenlijk de subtitel van deze beschouwing/recensie moeten zijn. Het Kingsnakesfestival in deze Gelderse plaats bood afgelopen zaterdagavond een keur aan klasse nummers uit de blues. Wispelturige muziek die tegelijk heel plooi- en wendbaar is. Muzikanten die weten van wanten en de ene na de andere veelzijdige en verdiepende…

van Jan Wolkers (boekbespreking) Boekenweekgeschenk 2005 met de titel van een keukenroman. De naam van de schrijver overwint de argwaan en het boekje begint ook heel charmant. Een eiland in de zomer met een rustieke, wat broeierige sfeer, een subtiel beschreven natuur (tot en met “de zandkorreltjes op haar billen”) en bijzondere gasten, ieder met…

'Hoe langer ik terugkijk, hoe strakker de knoop in de tijd' (blz. 9). Deze tijdloze bundel is mooi en zinvol, zonder zwaar opgemaakte pretenties, puur de naakte woorden plaatsend die gevoelsmatig opkomen, vanuit de mysteriën van de goddelijke vrouw, althans die indruk krijg ik. Regressief, maar zonder onnodige tierelantijntjes, gewoon recht voor z…

Zij zal nu al over de tachtig zijn, maar hoe ziet zij eruit? Waar duikt zij onder? In welk achterafhuisje of in welk bejaardentehuis? Waarom geen vrede gevonden? Arm, onderkoeld geraakt kind in jou! Wat een geluk, ik dacht dat de grote dichteressen reeds bekend waren of uitgestorven, maar Frida Vogels verdient te worden bijgevoegd. Zet haar woorden…

'Ik zag nergens een zo onafhanklijke geest, Zulk een onwil, voor dwang te buigen.' (uit: Groninger symfonie) Wat een bikkelman, die Hendrik, de schitterende tegenpool van een brave Hendrik en een waarachtig groot dichter, die helaas te weinig herinnerd wordt in ons literair collecieve geheugen. De Vries (1896 - 1889, begraven te Haren) mag…

De hoofdpersoon, Bravito, weeskind vanaf zijn derde, keert na achttien jaren terug naar zijn geboortegrond in het oerwoud van Darién. Hij trok in bij zijn oom. Na verloop vantijd leert hij zich voldoende aanpassen binnen de gemeenschap. Hij werd verliefd op Nina, maar zijn oom waarschuwde hem voor haar, want mogelijk handelden ze in witte poeder, zo…

(Generatie X in Japan) van Karl Taro Greenfeld (boekbespreking) Het moderne Tokyo, een metropool met alleen al twaalf miljoen inwoners zonder de voorsteden, staat algemeen model voor het japanse succes. Druk druk druk!!, een eindeloze stroom van verkeer en mensen, eenieder op weg naar zijn of haar succes. En dat is precies het beeld dat Japan de…

Als scholier las ik 'Een plek om te blijven' als de woorden van een moderne tovenaar, die zodanig goochelde met woorden, dat de lezer er geen touw meer aan vast kon knopen, of je moest van zeer goede huize komen en bij die laatste opmerking wensten wij ons graag te scharen. In brieven aan elkaar citeerden we vaak een van zijn toverformule's, waarvan…

Rutgers maakt een biografische schets van Rimbaud in vijftien fictieve brieven. Ze zijn gericht aan zijn goede vriend Delahaye, dichter George Izambard, zijn leraar, zijn "Lieve, Allerliefste/Liefste...vader", aan Paul Verlaine, die hem voor schietschijf nam, aan de "Lieve, supergeile Astrid" ergens in Stockholm en aan de vrienden van het laatste…

van Leon de Winter (boekbespreking) De liefde tussen de katholieke Eileen en de protestantse Kevin in Noord-Ierland. Verteller is een londense boekhandelaar van nederlandse afkomst, maar het boek is alternerend in de eerste én in de derde persoon geschreven. Te pas en te onpas wisselt de schrijver van vorm. In de ik-vorm vertelt de boekhandelaar…

Een staande ovatie graag, zoals dat zou moeten voor een meester in de schrijfkunst, die niet onderdoet voor Socrates, 'Ex-drummer' behoort tot de toppers der wereldliteratuur. Met souplesse en doordringend observatievermogen beweegt (de stier) Herman zich door zijn eigen verhaal, dat ongetwijfeld bol staat van de autobiografische gegevens en thuis hoort…

De vertaling is van ene Arjaan van Nimwegen. Dat zeg ik even, omdat vertalers vaak onderbelicht worden. Verlaine's boezemvriend Rimbaud was vijftien toen deze dichtbundel op de markt verscheen. Dus hij heeft deze gedichten zeker gelezen. Hij is er misschien een beetje door geïnspireerd en gestimuleerd, op een spoor gezet, vooruit geduwd. Toch vermoed…

Dat Anna Enquist, pseudoniem van Christa Widlund-Broer, een redelijk prozaïst is, ontken ik niet, maar dat zij zich als dichteres ook hard wil maken, zie ik als verspilde moeite. Ondanks het feit dat zij mij ooit wist te imponeren, kwam dat voornamelijk door haar natuurlijke charisme, niet door het eentonige Satie-achtige gepingel van haar aan elkaar…

Over 'Gedichten 1948 - 1993' van Hugo Claus heb ik het volgende te zeggen. Zo in dat immense bos van zijn merkwaardige verzen, kan ik er niet aan ontkomen en lijd ik acuut aan Claus(tro)fobie, maar aangenaam, zeer aangenaam is de benauwenis van zijn doolhofvisioenen. Hugo was verbonden met heel de wereld in al haar facetten, met paranormale facetogen…

Dresden, DDR, 1956. De stad is in de Tweede Wereldoorlog plat gebombardeerd door de geallieerden, maar ruim tien jaar later is van herstel en wederopbouw nog nauwelijks enige sprake. De amerikaan Norman Corinth bezoekt de stad voor een congres. In de wandelgangen trekt hij op met een gezelschap dat in de oorlog vriend danwel vijand is geweest in…

Gregor Keuschnig droomt dat hij een moord pleegt. Als hij wakker wordt, blijft de droom hem achtervolgen met het karakter van een werkelijkheid en de angst bekruipt hem te worden ontmaskerd als de moordenaar. Er zit voor hem dan ook maar één ding op: heel bewust vooral normaal blijven doen. En dat valt nog behoorlijk tegen. Om zich normaal te gedragen…

Een eerste bundel is veelzeggend en betekenisvol, dat heeft Frans Berkelmans goed verstaan. In zijn voorwoord legt hij vooral de nadruk op de heelheid van deze bundel, 'zoals er in een horloge geen radertje gemist kan worden.'. Frans Berkelmans, een benedictijnse monnik, is zeer deskundig te werk gegaan, hij spit werkelijk zo diep hij kan en met halve…

Deze matte/sombere/sobere dichtbundel is verdeeld in vier thema's, is dus keurig of wreed gevierendeeld en of er sprake is van een eenheid, men moet bij gelegenheid de besnorde dichter er maar op aanspreken, in ieder geval zie ik een kosmische ruimte voor me, waar de woorden als gevallen sterren in verschijnen, als regendruppels en windvlagen uit het…

(zelfportret met ouders) van Nicolaas Matsier (boekbespreking) “Onze ouders zijn de muur tussen onszelf en de dood. Als zij wegvallen voelen wij ons kwetsbaarder, omdat we dan zelf voorop lopen”. In een autobiografische roman schetst Nicolaas Matsier (Tjit Reinsma, 1945) het ontruimen van het ouderlijk huis na het overlijden van zijn moeder. Daarbij…

Misschien een vreemde titel zult u denken, maar pesten kan soms tot de dood leiden. Mensen die jaren lang worden gepest of vernederd plegen in enkele gevallen zelfmoord. Maar ook al loopt het meestal beter af, het beschadigt mensen vaak wel in geestelijke of emotionele zin. Om te laten zien hoe dat gebeurt, zal ik de verschillende vormen en de gevolgen…

(en andere verhalen) van Fouad Laroui (boekbespreking) Drie jongens van tien jaar, klasgenootjes en gezworen kameraden, krijgen in de gaten dat hun religieuze achtergrond hun een bijzondere status verleent op de kostschool in Frankrijk. Afkomstig uit de joodse, de islamitische en de christelijke gemeenschap behoren ze eigenlijk tot de outcast op…

Een zeer leerzaam boekje over diverse drugs van Hans Plomp en Gerben Hellinga, beiden succesvolle schrijvers, zij het wat minder bekend, wellicht vanwege hun vele high-zijn, wat bij velen toch nog taboe is en veelal terecht. Het is overigens heerlijk om uit je bol te gaan, dat moet gezegd. Een slimme titel en zeer aanlokkelijk tezamen met de Marilyn…

van Connie Palmen (boekbespreking) Kit is een bakvis van tien jaar. Een intelligente tante, spring-in-’t-veld en een open boek. Ara is wat ouder, maar heeft een achterstand door een laat onderkende woordblindheid. Een mastodont naast de tengere Kit en een stug meisje, dat bovendien zeer gesloten is. In alle opzichten zijn ze elkanders tegenpolen,…

van John Wyndham (boekbespreking) Begin jaren vijftig hebben de Russen een plant ontwikkeld die bijzonder rijk is aan olie. In het westen krijgt men er weet van en men aast op deze alternatieve brandstof. Een kist met zaden wordt gestolen van russische bodem, maar het vliegtuig wordt toch onderschept en hoog in de lucht aan flarden geschoten. De…

De eerste herinnering, het begin van mijn geheugen, onderstreept slechts de vergeten jaren die daaraan vooraf zijn gegaan. Woorden van gelijke strekking las ik onlangs in het katern Letter&Geest van dagblad Trouw van zaterdag 4 september 2010. Net als iedereen heb ook ik niet één, maar méér eerste herinneringen. Dé Eerste Herinnering is volgens…

van Dostojewski (boekbespreking) Al jaren ligt het op de plank. Een heel klein en onooglijk boekje, met harde kaft, grauw van kleur, dapper, maar nog nimmer aangeroerd. Elke boekenkast kent wel zo’n lelijk eendje en alleen al vanwege de titel trek je je hand terug. De extra informatie geeft uitsluitend nog de naam van de uitgever en waar het ooit…

van Marek van der Jagt (boekbespreking) François vertelt zijn levensverhaal. Hij is enig kind van een kamermeisje, dat als alleenstaande moeder zonder enige ambitie door het leven gaat. En zonder ook maar de neiging om haar leven bij te sturen, laat staan een wending te geven, drijft zij mee met toevalligheden op haar pad. Goed en kwaad, normaal…

van JM Coetzee (boekbespreking) Een afgelegen grensplaatsje van Het Rijk wordt bestuurd door een magistraat die rustig naar zijn pensioen toewerkt. De kleine gemeenschap aldaar kan bovendien goed overweg met de nomaden in de omgeving, beter bekend als “de Barbaren”. Alles is pais en vree, totdat de regering het decreet uitvaardigt dat de Barbaren…

Frederik van Eeden had een hekel aan de tevredenen, terwijl hij toch zijn beroemde gedicht 'De waterlelie' had geschreven met de laatste vier woorden 'en wenst niet meer', wat duidelijk op tevredenheid duidt. Heb ik hem hier op een feit van hypocrisie betrapt, vermoedelijk. Het zit me namelijk een beetje dwars, dat tevredenheid door sommigen als…

van Gabriel García Márquez (boekbespreking) Een man viert zijn negentigste verjaardag. Aangezien hij zijn hele leven nooit anders heeft gekend dan de betaalde liefde en die vrouwen dus altijd al een keertje waren gebruikt, wil hij zichzelf eens trakteren op een nacht met een originele maagd. Een hoerenmadam aan het eind van haar carrière regelt voor…