Niets doen
dagcolumn
4.5 met 4 stemmen 
51 In de bostuin van ons vakantiehuis krijgen we dagelijks reeën op bezoek. Een groot genot natuurlijk. Meestal zijn ze met ze tweeën en meestal komen ze halverwege de ochtend. Mijn vrouw en ik zijn er een beetje op gaan rekenen en we zijn gaan vermoeden dat ze een vaste route rond een bepaald tijdstip hebben. Afgelopen zaterdag waren we dus een beetje verbaasd toen ze maar liefst drie keer op visite kwamen. Gewoonlijk blijven ze een minuut of tien waarin ze wat verse blaadjes van struiken en…
Niemand heeft het in de gaten
column
3.7 met 3 stemmen 38 In de tram luister ik naar een interview met kunstenaar Piet Paris. Ik heb de naam weleens gehoord en weet dat hij mode tekent, maar verder? Paris heeft een aarzelende, kwetsbare stem en klinkt eigenzinnig. Met een lichte hapering formuleert hij eindeloos zijn zinnen.
Dan wijdt hij lyrisch uit over de borstplaat van de vrouw, en oh, de tepelhof, ook al zo’n prachtig woord. De interviewer valt hem bij. Een lofzang op de vrouwenborst, och jongens toch. Ik moest lachen, maar de ernst waarmee hij…
Op de vlucht voor een tirannieke echtgenoot
beschouwing
Er is nog niet op deze inzending gestemd. 24 (voor Hortense Mancini (1646 - 1699))
Jij bent geboren als Ortensia op 6 juni 1646 in Rome. Jouw moeder was Girolama Mazzarini en jouw vader Baron Lorenzo Mancini. Jouw zussen waren Laura (1636 - 1657), Olympe (1638 - 1708), Marie (1639 - 1715) en Marie Anne (1649 - 1714). Jouw oom was kardinaal Giulio Raimondo Mazzarino. Jouw vader overleed in 1650 en daarna gingen jullie naar Parijs. Jouw moeder hoopte via Giulio geschikte huwelijken voor haar dochters te krijgen. Laura trouwde op 4 februari…
Verloren vriendschap
hartenkreet
3.0 met 1 stemmen 14 En zo zaten we vaak bij je venster in je stoelen met flessengroene bekleding en met planten tussen ons in op een tafeltje die je altijd zorgvuldig koesterde en verzorgde.
Vanuit de verte daalden bundels licht op ons neer. Werden deze ons gezonden om onze geest te verlichten bij de min of meer filosofische gesprekken die we voerden?
Je doorstond mijn fervente en langdurige verering die je niet kon of wilde beantwoorden geduldig en ondanks alles met veel mededogen. In het verre land zul je niet…
autobiografie
4.7 met 3 stemmen 49 Terwijl ik rond schuif achter een veel te grote kar in een drukke supermarkt, word ik overvallen door een bekend gevoel. Ik vind het vermakelijk om te zien hoe mensen zich gedragen in een overvolle ruimte. Alsof ze allemaal de enigen zijn.
Het is zaterdagmiddag. Ik laat iedereen de ruimte die hij nodig heeft en zit lekker in mijn vel. Sinds de eenzame periode rondom corona voorbij is, heb ik deze vertederende gevoelens voor mensen. Ze zijn zo grappig!
Als ik een blik werp op de vooruitgang bij…
De vijfde trede
verhaal
Er is nog niet op deze inzending gestemd. 26 Ze liggen op het tapijt in Nicks kamer. De muziek staat zacht, een baslijn die onder hun woorden doorloopt.
Zijn moeder roept beneden dat het bijna tien uur is.
Hij roept terug dat hij het heeft gehoord, zonder zijn ogen van Lena af te halen.
Zijn hand glijdt onder haar haar en hij schuift dichterbij, tot zijn mond bijna de hare raakt, terwijl haar vingers aan de rand van haar coltrui plukken, keer op keer, en ze haar blik langs zijn schouder laat glijden.…
Driemaal een plak voor ús Femke?
bewering
4.0 met 1 stemmen 19 Ik zit vanmiddag om 16.30 uur op het puntje van mijn stoel voor de nationale juichbuis om te kijken of ús Femke in de eerste rit op de 1500 meter zonder concurrent (ze kan dus niet omver gereden worden!) haar tweede gouden medaille gaat behalen met een Olympisch record! Met een tijd waarop de andere rijdsters hun schaatsen bot gaan rijden.
Natuurlijk kan Marijke Groenewoud uit haar slof schieten in rit 7 (maar van haar verwacht ik veel meer bij de massastart) en kan een goed gemotiveerde…
Laatste nieuws:
De taalomgeving thuis is voor leerlingen het allerbelangrijkst.
OUDERS LEGGEN DE TAALBASIS, DUS LOK ZE UIT HUN SCHULP
Laagopgeleide ouders praten minder met hun kinderen en gebruiken minder woorden. Het inlopen van een taalachterstand is onbegonnen werk als een leerkracht niet begrijpt dat de taalomgeving thuis het allerbelangrijkst is.
Martine van der Pluijm kreeg er soms buikpijn van, als ze de penibele situaties zag waarin ouders verzeild raakten als de juf of meester hen in de klas had uitgenodigd om samen met hun kind een ‘activiteit’ te doen. Samen iets knutselen bijvoorbeeld. “Het was een schok om te zien dat sommige ouders gewoon niet met hun kind spraken. Ze zaten stil naast elkaar.”
Van der Pluijm promoveerde in december 2020 aan de Open Universiteit op een onderzoek naar de manier waarop ouders en leerkrachten beter samenwerken om de taalontwikkeling van jonge kinderen te bevorderen. Als projectleider laaggeletterdheid van de gemeente Rotterdam zag ze tien jaar geleden dat leerkrachten het moeilijk hadden om kinderen met een achterstand te helpen. “Ik bewonder die leerkrachten. Tegelijkertijd zag ik dat ze zich onvoldoende bewust waren van de taalbasis die wordt gelegd op jonge leeftijd en van de cruciale rol die ouders daarin spelen.”
Heftig
Het is, zegt Van der Pluijm, onbegonnen werk als een leerkracht op school de taalontwikkeling van kinderen stimuleert, maar niet begrijpt dat de taalomgeving thuis het allerbelangrijkst is. “Robuust wetenschappelijk onderzoek laat zien dat de kwaliteit van de taalstimulering van veel ouders met een lage opleiding lager is”, zegt ze. “Ze praten minder met elkaar en gebruiken minder woorden. Als je erop gaat letten zie je het overal gebeuren. Op school, maar ook als je in de stad op straat loopt, zie je grote verschillen in de gesprekken die ouders en kinderen met elkaar voeren.” (...)
Bron: Tekst Michiel van Nieuwstadt www.aob.nl, 23 februari 2021
Karel Jong:
Later columns schrijven voor nederlands.nl of je goed kunnen redden in het soms Kafka Nederland van formulieren, bureaucratie en complexe regelgeving. Meer dan ooit, zo toont het soms falende overheidsbeleid volgens mij ook aan, is taalvaardigheid in de basis onmisbaar. Het is vaak gezegd, en iedereen knikt heftig bij stellingen, die de ontwikkeling van taal vanaf de vroegste levensjaren als belangrijk aandachtspunt beschouwen. Maar dan blijkt de praktijk toch hardnekkig. Dus berichten die de noodzaak onderstrepen van taal in de vroegste jaren blijven actueel. Het belang daarvan gaat verder dan lezen als lollig tijdverdrijf. Hoewel een boek of artikel veel plezier kan verschaffen. Nog los van allerlei wijsheden die deze bronnen bieden.
Karel Jong, 26-02-2021
VERKIEZINGSKRANT IN GEWONE TAAL
Stemmen is extra lastig als je niet zo goed kunt lezen. Daarom is er de Verkiezingskrant in gewone taal.
Heldere informatie in eenvoudige taal
Alle Nederlanders van 18 jaar of ouder mogen stemmen. Maar wat betekent dat voor de 2,5 miljoen mensen in Nederland die moeite hebben met lezen, schrijven of rekenen? Stemmen is extra lastig als je niet zo goed kunt lezen. Dan is het bijvoorbeeld moeilijk om op internet op te zoeken waar politieke partijen nu precies voor staan. Of om een stembiljet te begrijpen.
Daarom ontwikkelden we samen met ProDemos de Verkiezingskrant in gewone taal. De krant heeft het Keurmerk Gewone Taal dat is toegekend door?Stichting Makkelijk Lezen. Dit betekent dat de informatieve krant begrijpelijk is voor veel mensen.
Wat staat er in de krant?
Deze editie over de Tweede Kamerverkiezing gaat over:
Wat doet de Tweede Kamer?
Wie bestuurt Nederland?
Op wie ga ik stemmen?
Stemmen: hoe doe je dat?
Stemmen: wat mag wel en wat mag niet?
Ook vertellen Taalambassadeurs waarom zij wel of niet stemmen. Yvonne Geers: “Door te stemmen kun je meepraten. Van: “Hé regering, luister even!”
Bron: www.lezenenschrijven.nl
Karel Jong:
Ongeveer 2,5 miljoen mensen in Nederland hebben moeite met lezen, schrijven en/of rekenen. Een behoorlijk getal, dat te midden van de talloze discussies in de media over Corona en politiek vaak vergeten wordt. Het betekent dat een flink deel van de bevolking zowel inhoud als tempo van het geschreven woord en de verbale discussies niet goed kan volgen. Ofwel bestaat er kans dat wij ongewild mensen als minder slim beoordelen, omdat zij technisch onvoldoende in staat zijn inhoud en nuances te begrijpen. Voor de schrijvers op deze mooie site zal dit knellende probleem niet opgaan. Hoewel het mogelijk is dat ook schrijvers hier in hun jeugd flink moeite hadden met spelling, woordherkenning en ontleden. Maar daar lezen wij tot op heden hier nog niets over. Voor de verkiezingen in maart 2021- mits deze doorgaan vanwege Corona- is de actie om een begrijpelijke verkiezingskrant te maken van groot belang. De democratie is er bij gebaat. In feite is de strijd tegen laaggeletterdheid ook een onderstreping van onze motivatie om de democratie te dienen.
Karel Jong, 13-02-2021
2021: JAAR VAN DE TAAL
Wethouder Judith Bokhove van Rotterdam heeft 2021 uitgeroepen tot Jaar van de Taal. Ze wil gedurende dit jaar laaggeletterdheid permanent onder de aandacht brengen. Wat staat ons dit jaar te wachten? Aldus dit nieuws op de site van de gemeente Rotterdam.
‘Wie goed kan lezen en schrijven en de Nederlandse taal goed kan begrijpen en spreken, is beter in staat om werk te vinden, de eigen financiën op orde te hebben, de kinderen op te voeden en gezond te blijven. In Rotterdam hebben 90.000 inwoners moeite met lezen en schrijven, rekenen of digitale vaardigheden. En daardoor komen ze op het gebied van werk, geld, opvoeding en gezondheid vaker in de problemen’, zo meldt de gemeente.
Commentaar Karel Jong:
Taal is de sleutel tot vele gebieden. Bij laaggeletterdheid- een onderschat probleem als we even niet opletten- gaat het onder meer over basisvaardigheden op taalgebied. Nog niet direct over het schrijven van verhalen, columns of artikelen. Dat is weer flinke stappen verder. Mogelijk dat de leveranciers van teksten op deze site zeker geen probleem als laaggeletterdheid kennen. Dan blijft de tijdloze vraag of schrijven als ambacht of hobby wel te leren is.
Even op Google zwerven levert massa’s cursussen op. De honderden schrijftips willen ons allen behoeden voor domme fouten of minder fraaie vormen van taalgebruik. Veel van dit aanbod van opleidingen is tegen betaling. Ook zijn er bij nader zoeken schrijftips te vinden voor de vele ‘amateurs’ die schrijven vooral zien als hobby ofwel tijdverdrijf. Niks mis mee, maar deze invalshoek kent minder- of helemaal niet- de innerlijke motivatie van de literatuurschrijvers en de betaalde journalistiek. Of toch wel?
Hoe dan ook, het bestrijden van laaggeletterdheid mogen wij toejuichen. Ook in de dagelijkse praktijk van het gewone leven is het opnemen van informatie, het begrijpen van de inhoud ervan, en de invloed van taal op welzijn en welvaart, niet te onderschatten belangrijk. Het zou zomaar kunnen, dat betere taalvaardigheid in bepaalde situaties tot minder misverstanden, onbegrip of redeloze boosheid leidt.Karel Jong, 29-01-2021
Betere gesprekken voeren:
SOCRATES OP SNEAKERS
Ergernissen over hopeloze gesprekken waarin één persoon vooral praat en praat en toetert en alles kaapt wat de gesprekspartner wil inbrengen? Wie kent deze borrelende frustratie niet als op gruwelijke verjaardagen oom Koos of tante Mina eindeloze monologen houdt en na afloop beweren dat zij met jou een goed gesprek hadden? Wie heeft nooit met een mentale bijl klaar gestaan als buurman Arie in details ging uitleggen waarom zijn nieuwe heggenschaar zo’n topproduct is? Hoor en wederhoor, dat zou mooi zijn. Maar heel vaak kletsen wij zinloos langs elkaar heen. Vertellen, preken, in eindeloze stromen, dat doen wij graag, en het leidt zeker niet altijd tot vreugde of resultaten. En vragen stellen om meer te weten van de ander, dat is helemaal een soort taboe.
De kunst om echte gesprekken te voeren is ook te vinden in het dit jaar gepubliceerde boek: ‘Socrates op sneakers’, uitgeverij Ambo/Anthos. Dit boek is een handige gids om na te denken over je eigen gesprekstechniek en of jij voldoende in staat bent om vragen te stellen, welke communicatie bevordert in plaats van luisteren naar woordenstromen van anderen. Hoewel dat luisteren ook zeker een vaardigheid is, dat overigens in de Nederlandse cultuur matig ontwikkeld lijkt. Mogelijk door de in het onderwijs aangeleerde assertiviteit geldt, dat het op de eigen trom slaan sterk overheerst. Wie aandachtig luistert en af en toe een vraag stelt, is een witte raaf. Op verjaardagen, borrels, bruiloften en partijen kom je deze instelling nauwelijks meer tegen. En zo ja, dan geraak ik redelijk van slag. Ik ga enigszins stotteren of klap dicht. Zo ver is het al gekomen.
In ‘Socrates op sneakers’ geeft auteur Elke Wiss zeer praktische tips om betere gesprekken te voeren. En- zoals eerder betoogd- dat is ook in de Nederlandse cultuur geen overbodige luxe. We toeteren ons ongans, maar luisteren en vragen stellen, is in deze moderne, jachtige en nu door Corona geteisterde samenleving zeer matig ontwikkeld. Uiteraard maak ook ik mij schuldig aan te haastig komen met een advies, of een eigen ervaring, naar aanleiding van een verhaal. Ik oefen veel aan de hand van de suggesties van Elke Wiss. Het is struikelen geblazen. Toch bemerk ik, dat ik steeds vaker goede vragen stellen gemakkelijker vind, in plaats van de ander te besproeien met louter mijn eigen verhaal. ‘Socrates op sneakers’ is wat mij betreft een aanrader om onze gruwelijke wijze van non-communiceren eens kritisch onder de loep te nemen.
Karel Jong, 26-12-2020
Bezig met laden
Meer laden...
