Inloggen

Een spannend boek over taal

dagcolumn
3.0 met 1 stemmen aantal keer bekeken 81
Soms is een boek niet spannend, omdat je de afloop niet kent, maar omdat je een theorie hebt en bang bent dat een nieuw boek dat onderuit haalt. Dat had ik met “The Origin of Language – how we learned to speak and why” van Madeleine Beekman.
Mijn theorie is te vinden in “Het Kleine Verschil Dat Alles Verandert”. Daar leg ik het kleine verschil tussen mens en mensaap uit aan de hand van het begrip vertrouwen. Vertrouwen maakte taal mogelijk. Taal maakt de vooruitgang of, zoals ik…

Kijken is niet altijd zien

column
3.5 met 2 stemmen aantal keer bekeken 48
De voetbalwedstrijd Egypte-Argentinië keek ik alsof het een spannende aflevering van 'Vera' was, vol plotwendingen. Die gedachte schoot me vanochtend te binnen. Snel typte ik de zin op mijn telefoon.
Ik zocht de namen van de Egyptische spelers op en las dat een sportredacteur de wedstrijd met een thriller vergeleek.
Ik had weer eens te laat een originele gedachte.
Haissem Hassan gaf de assist bij een aanval die even een doelpunt leek op te leveren, maar de treffer werd afgekeurd. Kort daarna…

De verlichting van een Russische pianist

beschouwing
Er is nog niet op deze inzending gestemd.aantal keer bekeken 23
(voor Aleksandr Skrjabin (1872 - 1915))
Jij bent geboren als Aleksandr Nikolajevitsj Skrjabin op 6 januari 1892 in Moskou, in een adellijke familie. Jouw vader was Nikolai Aleksandrovitsj Skrjabin, toen een student aan de Staatsuniversiteit van Moskou en later diplomaat in het buitenland. Jouw moeder Lyubov Petrovna Scriabina Schetinina was een concertpianiste, die bij de pianist/componist Theodor Leschetizky in de leer was geweest. Toen jij 1 jaar was overleed zij door tuberculose. Vanaf jouw…

Hulp verlenen.

hartenkreet
5.0 met 1 stemmen aantal keer bekeken 6
De reacties zijn genadeloos. Ze zijn van de ouders van kinderen die uit huis werden geplaatst door Jeugdzorg. Verdrietige, goede en terecht boze moeders die achterbleven met lege handen. Het priemt door mijn merg en al mijn beenderen. Ik kan deze verhalen niet verdragen omdat ik wel gekregen heb wat zij moesten missen en ik kan er evenmin afstand van nemen. Maar Jeugdzorg steekt heden de hand in eigen boezem en hoopt in deze discussie op Instagram op steun van de gedupeerden. Ik sluit me aan…
Susan10 juli 2026Lees meer >
autobiografie
4.0 met 2 stemmen aantal keer bekeken 41
Er hing een lichte, verfrissende motregen boven de Oosterparkbuurt toen Thomas de deur van Bjarnes appartement achter zich dichttrok. Het was drie weken na die overweldigende avond waarop hij voor het eerst Bjarnes territorium had betreden. De boekenkasten, de geur van de muren en de schaduw van Gerard Vroeg voelden nu minder als een bedreiging en meer als een vertrouwde achtergrond.
Vandaag was de dynamiek anders. De verlammende minderwaardigheid die Thomas begin augustus voelde, was getemd…

Alle soorten vriendschap

verhaal
3.5 met 6 stemmen aantal keer bekeken 86
In soorten en maten is het er. In gradaties en groottes eveneens, vriendschappen! Er zijn van die verbintenissen die een soort van gouden randje hebben en er zijn vriendschappen op afstand! Zit er verschil in? Welnee, natuurlijk niet.
Een vriendschap op afstand kun je bijvoorbeeld intensiever noemen en waarom? Wel: er gaat meer tijd zitten in het feit dat je elkaar op de hoogte brengt van wat er speelt, dus ben je best wel even bezig om de persoon aan de andere kant via een appje of mailtje te…

Rutte rekt zijn vleierij wel heel erg op

bewering
4.5 met 2 stemmen aantal keer bekeken 25
Het lijkt erop dat Donald Trump de tegen internationale rechtsregels indruisende oorlog tegen Iran aan het hervatten is.
Maar heeft hij daar het fiat van het Congres niet voor nodig?
En is het de taak van de Secretaris Generaal van de NAVO deze onzinnige actie van de nogal corrupte Trump te bewieroken?
Ik heb het gevoel dat Rutte zijn vleierij zo ver aan het oprekken is, dat meerdere landen daar moeite mee moeten krijgen. Ze zullen Rutte ter verantwoording gaan roepen: terecht!

Laatste nieuws:

LITERATUURPRIJS GOUDEN GANZEVEER 2023 NAAR AUTEUR JAN BROKKEN

Jan Brokken ontvangt dit jaar de literatuurprijs De Gouden Ganzenveer. De 73-jarige auteur krijgt de prijs vanwege "zijn ontzagwekkend brede en omvangrijke oeuvre", aldus de Academie De Gouden Ganzenveer, die de prijs uitreikt.

Brokkens oeuvre bestaat uit literaire non-fictie, reisverslagen, romans en autobiografisch werk, zoals Mijn kleine waanzin, De tuinen van Buitenzorg en In het huis van de dichter. In 2020 publiceerde hij De Rechtvaardigen, over consul Jan Zwartendijk die tijdens de Tweede Wereldoorlog duizenden Joden redde. Brokkens werk is in twintig talen vertaald.

Jet Bussemaker, oud-minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en voorzitter van de Academie, maakte de winnaar bekend in het programma De Taalstaat op NPO Radio 1. "Wat ik heel mooi vind, is dat hij bij de moeilijke en minder toegankelijke onderwerpen het persoonlijke, beschouwende en literaire bij elkaar weet te brengen. Daardoor hangen veel mensen aan zijn lippen."

Brokken reageerde verheugd op de toekenning van de Gouden Ganzenveer. "Het is een prijs waarbij de taal centraal staat. In beschouwingen over mijn werk gaat het vaak over de onderwerpen, de al dan niet verborgen geschiedenis die ik blootleg of de mens die ik beschrijf, maar eigenlijk nooit waar het ook om draait: de taal", zei Brokken in De Taalstaat.

Taal onder de aandacht

De Gouden Ganzenveer wordt jaarlijks uitgereikt. Met de onderscheiding wil de Academie het geschreven en gedrukte woord in het Nederlandse taalgebied onder de aandacht brengen. Op 18 september krijgt Brokken de prijs uitgereikt in Amsterdam.

Vorig jaar werd de prijs toegekend aan Nelleke Noordervliet. Daarvoor ging De Gouden Ganzenveer naar onder anderen Margot Dijkgraaf, Abdelkader Benali en Arnon Grunberg.

Bron: NOS Nieuws
Karel Jong, 15-05-2023
Anjet Daanje wint Libris Literatuur Prijs

Kort nadat Anjet Daanje in 2022 de Literatuurprijs ontving heeft voor haar roman 'Het lied van ooievaar en dromedaris' is haar boek opnieuw bekroond. In het tv-programma Nieuwsuur werd bekendgemaakt dat zij de winnares van de prestigieuze Libris Literatuur Prijs 2023 is.
De jury, onder voorzitterschap van historica Beatrice de Graaf, kwam loftuitingen tekort om het belang van Daanjes prestatie te beschrijven.
„Slechts één keer in de zoveel tijd komt er een Nederlandstalige roman voorbij die alle kwalificaties in zich heeft om uitzonderlijk te zijn”. Unaniem koos de jury daarom voor een roman van internationale allure die grens- én genre-overschrijdend is. “Een boek dat, zoals Kafka ooit zei, ’als een bijl het bewustzijn splijt’. Dat ernstig en speels is, analytisch en toch romantisch, dat antwoorden zoekt op levensvragen én een ode aan de verbeelding is”.
Uit handen van bestuursvoorzitter Alexander Rinnooy Kan van de Libris Literatuur Prijs ontving Daanje een cheque. Staatssecretaris van Cultuur Gunay Uslu reikte haar een door Irma Boom ontworpen bronzen penning uit.
De schrijfster uit Groningen, die bij voorkeur op de achtergrond blijft, was voor deze gelegenheid wel naar het voorafgaande diner in Felix Meritis gekomen.

De Groningse Anjet Daanje (1965) - pseudoniem voor Anjet de Boer – studeerde wiskunde aan de Universiteit van Utrecht. Na haar studie koos ze voor een (uitermate succesvolle) loopbaan als schrijfster.
Redactie, 09-05-2023
LAKS TAALGIDS

Een taalgids!? Waarom?

Het LAKS (Landelijk Aktie Komitee Scholieren) bestuur van ’22-’23 is begonnen met het maken van een taalgids. Met deze gids vragen we aandacht voor taalgebruik in het onderwijs en wat voor gevolgen taal kan hebben. Taal heeft de macht om mensen buiten te sluiten en om stereotypen en vooroordelen te versterken. Hoe we praten over bepaalde onderwerpen en welke woorden we daarvoor gebruiken, is erg belangrijk, omdat het bepaalt hoe wij de wereld zien en daarover praten.

De taalgids bestaat uit twee verschillende onderdelen. Bij het ene onderdeel focussen we ons op taalgebruik in beleid. Zo worden er woorden als “hoog- en laag opgeleiden”, “op- en af stromen” en “achterstandsleerling” wel eens gebruikt in beleidsdocumenten, zoals rapporten. Het LAKS vindt dat deze woorden anders moeten. De term “hoog- en laag opgeleiden” roept bijvoorbeeld op dat de ene opleiding beter is dan de andere, terwijl het LAKS vindt dat opleidingen gelijkwaardig gewaardeerd moeten worden. Benoem daarom zoveel mogelijk wat je precies bedoelt – gaat het over mensen met een wo, hbo of mbo opleidingsachtergrond? Om dezelfde reden spreken wij liever van “onderwijsrichtingen” dan van “onderwijsniveaus”.

Het andere onderdeel gaat over taalgebruik in de klas. Hoe zorg je er bijvoorbeeld voor dat er gendersensitief taalgebruik in de klas wordt gebruikt? Wordt er bijvoorbeeld wel eens naar voornaamwoorden gevraagd of wordt de klas opgedeeld in “jongens en meisjes”? Wordt het koloniale- en slavernijverleden van Nederland behandeld in de de klas? En welke woorden gebruiken docenten en leerlingen om daarover te praten? De klas moet een veilige plek zijn voor alle leerlingen. Met dit onderdeel van de taalgids willen we daar aandacht voor vragen.

Bron: www.laks.nl

Dit bericht heeft ook het Journaal van vandaag gehaald. Gaan de jongeren hiermee te ver? Of zijn zij juist bezig om met goed gevoel voor de moderniteit achteloos en soms kwetsend taalgebruik aan de orde te stellen? Op zich verheugend dat jongeren in deze fase van hun leven kritisch kijken naar de huidige taal. Op relatief jonge leeftijd het bewust maken van de kracht en macht van de taal kan zeker geen kwaad. Integendeel, zo kunnen volgens mij jongeren bijdragen aan een meer tolerante samenleving. De taal is hierin een belangrijke factor. (Karel Jong)
Karel Jong, 12-04-2023
INFORMATIE OVER ENERGIE IN EENVOUDIGE TAAL

'Gas en stroom zijn steeds duurder geworden. Veel mensen moeten nu meer betalen. Veel mensen krijgen daardoor problemen met hun geld. De overheid heeft regelingen gemaakt om te helpen. Wij vinden het belangrijk dat iedereen die regelingen kent. En dat iedereen weet wat je zelf kunt doen om energie te besparen. Daarom vind je bij ons informatie over energie in eenvoudige taal.'

Aldus de Stichting Lezen en Schrijven, welke in februari 2023 een lesbrief heeft gepubliceerd voor docenten en coaches om mensen die meer moeite hebben met lezen en schrijven, wel eens aangeduid met de categorie 'laaggeletterden', te helpen met de vele en soms ingewikkelde informatie over de stijgende en ook wel wisselende energiekosten. In de praktijk blijkt dat deze groep de soms moeilijk te volgen informatie over de huidige energiemarkt slecht of helemaal niet voldoende begrijpt.

Karel Jong: Naast de dichtkunst en literair proza is de kunst van begrijpelijk schrijven een niet te onderschatten vaardigheid. In veel gebruiksaanwijzingen en teksten over wetten en maatregelen is het taalgebruik regelmatig te ingewikkeld of leidt de toelichting af van de kern van de zaak. Overigens: ook voor columnschrijvers en schrijvers op schrijfsites kan het geen kwaad om de vaardigheid om zo helder mogelijk te schrijven te blijven oefenen. Al is een gebruiksaanwijzing of een toelichting op een maatregel wellicht wel van een andere orde dan een column over politiek, gesignaleerd onrecht of opwinding over een nieuwe roman.

Op de site van de stichting is meer informatie te vinden en kan de lesbrief worden gedownload.

Bron: www.lezenenschrijven.nl

Karel Jong, 01-03-2023
Meer laden...