5 mei
dagcolumn
4.0 met 4 stemmen 
55 Dit weekend las ik in de Volkskrant een sterk essay van cabaretier-filosoof Tim Fransen over het spanningsveld tussen individuele vrijheid en democratie. Het begon met een anekdote waarin hij vertelt hoe hij ooit voor het eerst werd geconfronteerd met het fenomeen van automobilisten die naar elkaar met hun lichten knipperen om te seinen dat er in de directe omgeving op snelheid wordt gecontroleerd. Hij was licht verbijsterd door de paradox die hierin schuilt omdat diezelfde mensen democratisch…
Met de trein 2
column
Er is nog niet op deze inzending gestemd. 18 Ik had op een vierpersoons bank een plekje bij het raam gekozen, in de rijrichting.
Dat is een optimistische positie. Je kunt zien wat er aankomt en je blik is voortdurend op de toekomst gericht.
Het valt me op dat mensen die tegen de rijrichting in zitten een wat droefgeestige indruk maken. Waarschijnlijk omdat ze alles in een flits aan zich voorbij zien trekken.
Ieder weiland, elke boerenhoeve of viaduct, komt even langs, wordt snel kleiner en verdwijnt in de verte.…
Einsteins Spirituele Filosofie.
beschouwing
3.7 met 3 stemmen 25 "Science without religion is lame, religion without science is blind."
Albert Einstein
In de geest van Einstein ontvouwt zich een zwijgende harmonie, een onzichtbare dans der wetten, een fluistering van het universum dat zich niet laat vangen in dogma's of heilige boeken, maar in de adem van het bestaan zelf. Zijn denken beweegt als licht door de ruimte: vrij, nieuwsgierig, zonder behoefte aan een troon voor een persoonlijke God. Voor hem was het goddelijke geen wezen dat ingrijpt, maar een…
¨Listen to the ocean¨
hartenkreet
4.0 met 1 stemmen 42 Ik vaar op het ondeugdelijke en onbetrouwbare kompas van mijn wankele geheugen als ik mij vaag het lied uit dat verre jaar herinner en zachtjes, voor mij uit, in het luchtledige, de melodie herhaal en als een welhaast ongrijpbare vluchtige melodie probeer te zingen;
¨Listen to the ocean. Echos of a million seashells¨
Wanneer is het geweest?
autobiografie
4.0 met 2 stemmen 74 Fietsend op een viaduct zweef ik over de daken van bedrijvige vrachtwagens die onder mij door razen. Lang geleden stond ik hier met mijn engeltje. Blonde ragfijne krulhaartjes had ie. Stevig in moeders greep stond hij in het zitje met zijn buikje tegen de reling te zwaaien, onder de indruk van het lawaai van al die toeters. Zijn moeder mocht er ook wel wezen.
Ik denk aan onze vrachtwagens. 'Onze'. Officieel hoor ik er bij. Ik weet waar ze heen gaan en terug komen. Ik ken de stemming als de reis…
Geschil
verhaal
Er is nog niet op deze inzending gestemd. 16 Toen de buren het schot hoorden, dachten ze eerst aan vuurwerk. Pas toen de hond bleef blaffen, belden ze aan.
Niemand deed open.
Door het keukenraam zagen ze hem liggen. Op zijn zij, half onder de tafel. Eén schoen nog aan.
Mevrouw Doré zat met haar rug naar hen toe aan tafel. Ze reageerde niet op hun geklop.…
Poetin niet gecorrigeerd door Trump
bewering
4.0 met 1 stemmen 31 De Russische luchtaanvallen op de Oekraïense gebouwen en bewoners (gisteren meer dan 25 dodelijke slachtoffers) lijken geen redelijk doel te dienen. Ze lijken op wanhoopsdaden die het echec van deze waardeloze oorlog moeten verbloemen.
Helaas laat Trump weinig of niets van zich horen om deze barbaarse bombardementen te veroordelen. Integendeel: hij blijft telefonische gezellig in gesprek met autocraat Poetin, waarna hij deze week Merz bestrafte met een maatregel die de VS zeer zou kunnen…
Laatste nieuws:
2021: JAAR VAN DE TAAL
Wethouder Judith Bokhove van Rotterdam heeft 2021 uitgeroepen tot Jaar van de Taal. Ze wil gedurende dit jaar laaggeletterdheid permanent onder de aandacht brengen. Wat staat ons dit jaar te wachten? Aldus dit nieuws op de site van de gemeente Rotterdam.
‘Wie goed kan lezen en schrijven en de Nederlandse taal goed kan begrijpen en spreken, is beter in staat om werk te vinden, de eigen financiën op orde te hebben, de kinderen op te voeden en gezond te blijven. In Rotterdam hebben 90.000 inwoners moeite met lezen en schrijven, rekenen of digitale vaardigheden. En daardoor komen ze op het gebied van werk, geld, opvoeding en gezondheid vaker in de problemen’, zo meldt de gemeente.
Commentaar Karel Jong:
Taal is de sleutel tot vele gebieden. Bij laaggeletterdheid- een onderschat probleem als we even niet opletten- gaat het onder meer over basisvaardigheden op taalgebied. Nog niet direct over het schrijven van verhalen, columns of artikelen. Dat is weer flinke stappen verder. Mogelijk dat de leveranciers van teksten op deze site zeker geen probleem als laaggeletterdheid kennen. Dan blijft de tijdloze vraag of schrijven als ambacht of hobby wel te leren is.
Even op Google zwerven levert massa’s cursussen op. De honderden schrijftips willen ons allen behoeden voor domme fouten of minder fraaie vormen van taalgebruik. Veel van dit aanbod van opleidingen is tegen betaling. Ook zijn er bij nader zoeken schrijftips te vinden voor de vele ‘amateurs’ die schrijven vooral zien als hobby ofwel tijdverdrijf. Niks mis mee, maar deze invalshoek kent minder- of helemaal niet- de innerlijke motivatie van de literatuurschrijvers en de betaalde journalistiek. Of toch wel?
Hoe dan ook, het bestrijden van laaggeletterdheid mogen wij toejuichen. Ook in de dagelijkse praktijk van het gewone leven is het opnemen van informatie, het begrijpen van de inhoud ervan, en de invloed van taal op welzijn en welvaart, niet te onderschatten belangrijk. Het zou zomaar kunnen, dat betere taalvaardigheid in bepaalde situaties tot minder misverstanden, onbegrip of redeloze boosheid leidt.Karel Jong, 29-01-2021
Betere gesprekken voeren:
SOCRATES OP SNEAKERS
Ergernissen over hopeloze gesprekken waarin één persoon vooral praat en praat en toetert en alles kaapt wat de gesprekspartner wil inbrengen? Wie kent deze borrelende frustratie niet als op gruwelijke verjaardagen oom Koos of tante Mina eindeloze monologen houdt en na afloop beweren dat zij met jou een goed gesprek hadden? Wie heeft nooit met een mentale bijl klaar gestaan als buurman Arie in details ging uitleggen waarom zijn nieuwe heggenschaar zo’n topproduct is? Hoor en wederhoor, dat zou mooi zijn. Maar heel vaak kletsen wij zinloos langs elkaar heen. Vertellen, preken, in eindeloze stromen, dat doen wij graag, en het leidt zeker niet altijd tot vreugde of resultaten. En vragen stellen om meer te weten van de ander, dat is helemaal een soort taboe.
De kunst om echte gesprekken te voeren is ook te vinden in het dit jaar gepubliceerde boek: ‘Socrates op sneakers’, uitgeverij Ambo/Anthos. Dit boek is een handige gids om na te denken over je eigen gesprekstechniek en of jij voldoende in staat bent om vragen te stellen, welke communicatie bevordert in plaats van luisteren naar woordenstromen van anderen. Hoewel dat luisteren ook zeker een vaardigheid is, dat overigens in de Nederlandse cultuur matig ontwikkeld lijkt. Mogelijk door de in het onderwijs aangeleerde assertiviteit geldt, dat het op de eigen trom slaan sterk overheerst. Wie aandachtig luistert en af en toe een vraag stelt, is een witte raaf. Op verjaardagen, borrels, bruiloften en partijen kom je deze instelling nauwelijks meer tegen. En zo ja, dan geraak ik redelijk van slag. Ik ga enigszins stotteren of klap dicht. Zo ver is het al gekomen.
In ‘Socrates op sneakers’ geeft auteur Elke Wiss zeer praktische tips om betere gesprekken te voeren. En- zoals eerder betoogd- dat is ook in de Nederlandse cultuur geen overbodige luxe. We toeteren ons ongans, maar luisteren en vragen stellen, is in deze moderne, jachtige en nu door Corona geteisterde samenleving zeer matig ontwikkeld. Uiteraard maak ook ik mij schuldig aan te haastig komen met een advies, of een eigen ervaring, naar aanleiding van een verhaal. Ik oefen veel aan de hand van de suggesties van Elke Wiss. Het is struikelen geblazen. Toch bemerk ik, dat ik steeds vaker goede vragen stellen gemakkelijker vind, in plaats van de ander te besproeien met louter mijn eigen verhaal. ‘Socrates op sneakers’ is wat mij betreft een aanrader om onze gruwelijke wijze van non-communiceren eens kritisch onder de loep te nemen.
Karel Jong, 26-12-2020
Recensent NRC nu wél lovend
Nieuwste boek Rijneveld: ‘Mijn lieve gunsteling’
‘Dit is het boek waarmee Marieke Lucas Rijveld de International Booker Prize had moeten winnen. Mijn lieve gunsteling is rijper, gelaagder en geslaagder dan het zo bejubelde debuut De avond is ongemak. In de opvolger komt een kunstenaarschap geheel tot zijn recht, hier wordt een verhaal op eigenzinnige en overtuigende wijze verteld en met een volstrekt authentiek geluid in de wereldliteratuur ingebed. Hier klinkt een stem van internationale allure.’
Dat schrijft recensent Thomas de Veen in NRC Handelsblad van 5 november 2020.
Verderop in zijn uitvoerige lofzang op het nieuwe boek van Rijneveld noemt hij de sterke punten van de nieuwe roman: de vertelstem, de poëtische taal en de intrige. Rijneveld heeft zich volgens de criticus ‘als romancier enorm ontwikkeld’. Haar boek gaat over een Nederlandse boerderij. Er is sprake van verlies. De zoon van de veehouder werd ooit aangereden. Daarop verliet de moeder het getraumatiseerde gezin. Waaronder de dochter ‘met een wilde, verontrustende fantasie.’
Het komt niet elke dag voor dat een boekrecensent een internationale prijswinnaar als Marieke Lucas Rijneveld behoorlijk kritisch onder de loep neemt. De wending van zuinig naar nu jubelend over haar nieuwste werk trekt wel de aandacht. De lovende beoordeling van Mijn lieve gunsteling is uitvoerig genoteerd met analyses van de taal, het verhaal en de symboliek. De recensent: ‘Dat is wat mij betreft de sterkste zet van de roman: de intertekstuele verwijzingen trekken de buitenwereld de romanwereld binnen- in het Rijneveld universum, dat voorheen ook iets had van een gesloten circuit’.
Kortom, voor lezers en liefhebbers van analyses is deze recensie de moeite waard om kennis van te nemen. De ware zoekers lezen wellicht de beide boeken van Marieke Lucas Rijneveld en vormen zo hun eigen oordeel.
Bron: NRC Handelsblad 5 november 2020
Karel Jong, 10-11-2020
Na Lubach opnieuw Begrijpend Lezen ter discussie
Klachten over minder lezen en achteruit hollend taalbegrip bij jongeren bestaan al jaren. Zo ook dat verplicht boeken lezen op de middelbare school door jongeren vaak als ondraaglijk saai wordt beleefd. Overigens is ook de schrijfvaardigheid een probleem bij jong volwassenen, beweren deskundigen. Nog los van het knellende probleem van laag geletterdheid. Op nationaal niveau een forse groep van ruw geschat zo'n 1,7 miljoen mensen.
Zondag met Lubach van afgelopen zondag besteedde aan het Begrijpend Lezen een tamelijk scherpe satire. Al met al was het item een functionele mix van humor en realisme. Het dagelijks geploeter om kinderen en jongeren de structuur van een tekst te leren, werd op beeldende wijze zwaar gerelativeerd. Tekst vragen die tot doel hebben om proza te analyseren en in hapklare brokken te doorgronden, zijn volgens Lubach zinloos en niet motiverend om lezen als lol en lering te zien. Hij (Lubach) kreeg na de uitzending in diverse media bijval van taalgeleerden.
Op dit punt lijkt het Nederlandse onderwijs achter feiten aan te hobbelen, zo luidde de strekking van de satirische show van Lubach. In diverse commentaren werd de dreiging van toekomstige ontlezers geschetst naar aanleiding van de uitzending. Straks kan een aanzienlijke groep landgenoten slecht formulieren begrijpen en invullen, worden instructies onvoldoende begrepen, en kunnen ook in conversaties eerder misverstanden optreden. Immers met voldoende taalschat is de kans op korte lontjes bij uitspraken of discussies waarschijnlijk minder. Hoewel dat laatste wellicht geen wetenschappelijk bewijs kent. Hoe dan ook, Lubach raakte met de afgelopen uitzending een actueel probleem aan, dat door alle sectoren van de samenleving nu en straks aandacht behoeft.Karel Jong, 02-10-2020
Bezig met laden
Meer laden...
