Gelukkig uitgeschakeld
dagcolumn
3.5 met 2 stemmen 
21 Ik kan niet tegen voetbal. Als ik naar een voetbalwedstrijd op televisie kijk, kan ik er niets aan doen, maar ik word steeds meer gespannen en leef helemaal mee.
En dat vind ik vreselijk. Aan het eind van de wedstrijd heb je, als er al geen verlenging en al helemaal geen penalty's zijn, al gauw twee uur voor de buis gehangen met het angstzweet dat er toch nog een tegendoelpunt valt of de angst dat het bevrijdende doelpunt nooit komt. Het laatste fluitsignaal wordt zo een bevrijding uit de…
Vogelen
column
4.0 met 3 stemmen 121 We hadden een rondje door de Betuwe gelopen en streken neer op een terras in Eck en Wiel. Het gesprek kwam op de vogelapp en sprong van vogels naar duiven.
“Duiven, getver,” zei een vriendin. “Duiven poepen op mijn terras, het zijn een soort ratten. Mensen die ze broodkruimels voeren: stop ermee, anders zit de hele familie duif daar te schijten.”
“Ze zijn ook zo dom,” reageerde een andere. “Zitten ze op een takje met zijn tweeën, de dikzakken. Krak, ja hoor. Kijken: wat is het…
Het Modderbos
beschouwing
Er is nog niet op deze inzending gestemd. 12 In het Modderbos ademt de aarde zwaar. Elke stap zakt een fractie dieper weg, alsof de grond je wil vasthouden, je wil herinneren aan iets wat je ooit hebt achtergelaten. Het bos is doorweekt tot in zijn wortels; de bomen staan als donkere wachters in een wereld die zacht is geworden, poreus en ontvankelijk voor alles wat druppelt en wegvloeit.
De lucht hangt laag, een vochtige sluier die het licht breekt in matte glinsteringen. Hier glijdt de dag niet voorbij - hij druipt. Van tak naar tak,…
Een klusje in huis
hartenkreet
4.0 met 1 stemmen 7 Woont u hier al lang, mevrouw vroegen de beide heren elektriciens. Het - onterechte - medelijden en de meewarigheid dropen van hun gezichten. Ze torsten een zware, zwarte koffer, gevuld met schroevendraaiers en ander materiaal, ruimschoots voldoende om een hersenoperatie te volvoeren. Ik antwoordde zonder in details te treden, hoewel ik zeer had willen benadrukken dat ik niet zielig ben. Die morgen was een felle vonk, wellicht vergelijkbaar met de liefdesvonk die tussen twee mensen kan…
autobiografie
5.0 met 2 stemmen 70 Een brief van zijn ex-man Jaap deed Bjarne schrikken in maart 1995. Vier jaar geleden was het inmiddels dat hij zichzelf verloor in de armen van een dominante schurk die probeerde zijn identiteit te veranderen. Bjarne las de brief nogmaals voorzichtig over.
Bjarne,
Ik zag toevallig dat je onlangs een nieuwe publicatie en stap in je carrière hebt gemaakt. Gefeliciteerd. Maar eerlijk gezegd zag ik aan je blik dat de stress je zwaar valt. Het herinnerde me eraan hoe snel je de grip verliest als…
Blowen en de rookmelder
verhaal
2.5 met 2 stemmen 15 Je woont in een appartement en tja, als daar dan iets aan de hand is dan moeten de hulptroepen eraan te pas komen om de problemen op te lossen, zo ook hier want wat wil het geval?
Als ik in de kelder loop zie ik een plas water liggen, meld dat bij de beheerder en de loodgieter moet eraan te pas komen.
Als dan de telefoon gaat vraagt men me of ik de volgende dag thuis ben? Ja hoor dan zorg ik dat ik thuis ben, want wateroverlast is heel lastig tenslotte.
Er komt een aardige man die in eerste…
Kabinetsexcuses
bewering
5.0 met 1 stemmen 15 Het huidige kabinet bood donderdag - terecht - excuses aan aan vrouwen die in de jaren tussen 1955 en 1985 hun kind moesten afstaan.
Namens toekomstige kabinetten bied ik nu al excuses aan voor:
- het achter Israël blijven staan dat massaal Palestijnen het leven onmogelijk maakt: letterlijk en figuurlijk
- het dralen met besluiten nemen en uitvoeren rondom de stikstofcrisis waardoor het land op slot zit…
Laatste nieuws:
2021: JAAR VAN DE TAAL
Wethouder Judith Bokhove van Rotterdam heeft 2021 uitgeroepen tot Jaar van de Taal. Ze wil gedurende dit jaar laaggeletterdheid permanent onder de aandacht brengen. Wat staat ons dit jaar te wachten? Aldus dit nieuws op de site van de gemeente Rotterdam.
‘Wie goed kan lezen en schrijven en de Nederlandse taal goed kan begrijpen en spreken, is beter in staat om werk te vinden, de eigen financiën op orde te hebben, de kinderen op te voeden en gezond te blijven. In Rotterdam hebben 90.000 inwoners moeite met lezen en schrijven, rekenen of digitale vaardigheden. En daardoor komen ze op het gebied van werk, geld, opvoeding en gezondheid vaker in de problemen’, zo meldt de gemeente.
Commentaar Karel Jong:
Taal is de sleutel tot vele gebieden. Bij laaggeletterdheid- een onderschat probleem als we even niet opletten- gaat het onder meer over basisvaardigheden op taalgebied. Nog niet direct over het schrijven van verhalen, columns of artikelen. Dat is weer flinke stappen verder. Mogelijk dat de leveranciers van teksten op deze site zeker geen probleem als laaggeletterdheid kennen. Dan blijft de tijdloze vraag of schrijven als ambacht of hobby wel te leren is.
Even op Google zwerven levert massa’s cursussen op. De honderden schrijftips willen ons allen behoeden voor domme fouten of minder fraaie vormen van taalgebruik. Veel van dit aanbod van opleidingen is tegen betaling. Ook zijn er bij nader zoeken schrijftips te vinden voor de vele ‘amateurs’ die schrijven vooral zien als hobby ofwel tijdverdrijf. Niks mis mee, maar deze invalshoek kent minder- of helemaal niet- de innerlijke motivatie van de literatuurschrijvers en de betaalde journalistiek. Of toch wel?
Hoe dan ook, het bestrijden van laaggeletterdheid mogen wij toejuichen. Ook in de dagelijkse praktijk van het gewone leven is het opnemen van informatie, het begrijpen van de inhoud ervan, en de invloed van taal op welzijn en welvaart, niet te onderschatten belangrijk. Het zou zomaar kunnen, dat betere taalvaardigheid in bepaalde situaties tot minder misverstanden, onbegrip of redeloze boosheid leidt.Karel Jong, 29-01-2021
Betere gesprekken voeren:
SOCRATES OP SNEAKERS
Ergernissen over hopeloze gesprekken waarin één persoon vooral praat en praat en toetert en alles kaapt wat de gesprekspartner wil inbrengen? Wie kent deze borrelende frustratie niet als op gruwelijke verjaardagen oom Koos of tante Mina eindeloze monologen houdt en na afloop beweren dat zij met jou een goed gesprek hadden? Wie heeft nooit met een mentale bijl klaar gestaan als buurman Arie in details ging uitleggen waarom zijn nieuwe heggenschaar zo’n topproduct is? Hoor en wederhoor, dat zou mooi zijn. Maar heel vaak kletsen wij zinloos langs elkaar heen. Vertellen, preken, in eindeloze stromen, dat doen wij graag, en het leidt zeker niet altijd tot vreugde of resultaten. En vragen stellen om meer te weten van de ander, dat is helemaal een soort taboe.
De kunst om echte gesprekken te voeren is ook te vinden in het dit jaar gepubliceerde boek: ‘Socrates op sneakers’, uitgeverij Ambo/Anthos. Dit boek is een handige gids om na te denken over je eigen gesprekstechniek en of jij voldoende in staat bent om vragen te stellen, welke communicatie bevordert in plaats van luisteren naar woordenstromen van anderen. Hoewel dat luisteren ook zeker een vaardigheid is, dat overigens in de Nederlandse cultuur matig ontwikkeld lijkt. Mogelijk door de in het onderwijs aangeleerde assertiviteit geldt, dat het op de eigen trom slaan sterk overheerst. Wie aandachtig luistert en af en toe een vraag stelt, is een witte raaf. Op verjaardagen, borrels, bruiloften en partijen kom je deze instelling nauwelijks meer tegen. En zo ja, dan geraak ik redelijk van slag. Ik ga enigszins stotteren of klap dicht. Zo ver is het al gekomen.
In ‘Socrates op sneakers’ geeft auteur Elke Wiss zeer praktische tips om betere gesprekken te voeren. En- zoals eerder betoogd- dat is ook in de Nederlandse cultuur geen overbodige luxe. We toeteren ons ongans, maar luisteren en vragen stellen, is in deze moderne, jachtige en nu door Corona geteisterde samenleving zeer matig ontwikkeld. Uiteraard maak ook ik mij schuldig aan te haastig komen met een advies, of een eigen ervaring, naar aanleiding van een verhaal. Ik oefen veel aan de hand van de suggesties van Elke Wiss. Het is struikelen geblazen. Toch bemerk ik, dat ik steeds vaker goede vragen stellen gemakkelijker vind, in plaats van de ander te besproeien met louter mijn eigen verhaal. ‘Socrates op sneakers’ is wat mij betreft een aanrader om onze gruwelijke wijze van non-communiceren eens kritisch onder de loep te nemen.
Karel Jong, 26-12-2020
Recensent NRC nu wél lovend
Nieuwste boek Rijneveld: ‘Mijn lieve gunsteling’
‘Dit is het boek waarmee Marieke Lucas Rijveld de International Booker Prize had moeten winnen. Mijn lieve gunsteling is rijper, gelaagder en geslaagder dan het zo bejubelde debuut De avond is ongemak. In de opvolger komt een kunstenaarschap geheel tot zijn recht, hier wordt een verhaal op eigenzinnige en overtuigende wijze verteld en met een volstrekt authentiek geluid in de wereldliteratuur ingebed. Hier klinkt een stem van internationale allure.’
Dat schrijft recensent Thomas de Veen in NRC Handelsblad van 5 november 2020.
Verderop in zijn uitvoerige lofzang op het nieuwe boek van Rijneveld noemt hij de sterke punten van de nieuwe roman: de vertelstem, de poëtische taal en de intrige. Rijneveld heeft zich volgens de criticus ‘als romancier enorm ontwikkeld’. Haar boek gaat over een Nederlandse boerderij. Er is sprake van verlies. De zoon van de veehouder werd ooit aangereden. Daarop verliet de moeder het getraumatiseerde gezin. Waaronder de dochter ‘met een wilde, verontrustende fantasie.’
Het komt niet elke dag voor dat een boekrecensent een internationale prijswinnaar als Marieke Lucas Rijneveld behoorlijk kritisch onder de loep neemt. De wending van zuinig naar nu jubelend over haar nieuwste werk trekt wel de aandacht. De lovende beoordeling van Mijn lieve gunsteling is uitvoerig genoteerd met analyses van de taal, het verhaal en de symboliek. De recensent: ‘Dat is wat mij betreft de sterkste zet van de roman: de intertekstuele verwijzingen trekken de buitenwereld de romanwereld binnen- in het Rijneveld universum, dat voorheen ook iets had van een gesloten circuit’.
Kortom, voor lezers en liefhebbers van analyses is deze recensie de moeite waard om kennis van te nemen. De ware zoekers lezen wellicht de beide boeken van Marieke Lucas Rijneveld en vormen zo hun eigen oordeel.
Bron: NRC Handelsblad 5 november 2020
Karel Jong, 10-11-2020
Na Lubach opnieuw Begrijpend Lezen ter discussie
Klachten over minder lezen en achteruit hollend taalbegrip bij jongeren bestaan al jaren. Zo ook dat verplicht boeken lezen op de middelbare school door jongeren vaak als ondraaglijk saai wordt beleefd. Overigens is ook de schrijfvaardigheid een probleem bij jong volwassenen, beweren deskundigen. Nog los van het knellende probleem van laag geletterdheid. Op nationaal niveau een forse groep van ruw geschat zo'n 1,7 miljoen mensen.
Zondag met Lubach van afgelopen zondag besteedde aan het Begrijpend Lezen een tamelijk scherpe satire. Al met al was het item een functionele mix van humor en realisme. Het dagelijks geploeter om kinderen en jongeren de structuur van een tekst te leren, werd op beeldende wijze zwaar gerelativeerd. Tekst vragen die tot doel hebben om proza te analyseren en in hapklare brokken te doorgronden, zijn volgens Lubach zinloos en niet motiverend om lezen als lol en lering te zien. Hij (Lubach) kreeg na de uitzending in diverse media bijval van taalgeleerden.
Op dit punt lijkt het Nederlandse onderwijs achter feiten aan te hobbelen, zo luidde de strekking van de satirische show van Lubach. In diverse commentaren werd de dreiging van toekomstige ontlezers geschetst naar aanleiding van de uitzending. Straks kan een aanzienlijke groep landgenoten slecht formulieren begrijpen en invullen, worden instructies onvoldoende begrepen, en kunnen ook in conversaties eerder misverstanden optreden. Immers met voldoende taalschat is de kans op korte lontjes bij uitspraken of discussies waarschijnlijk minder. Hoewel dat laatste wellicht geen wetenschappelijk bewijs kent. Hoe dan ook, Lubach raakte met de afgelopen uitzending een actueel probleem aan, dat door alle sectoren van de samenleving nu en straks aandacht behoeft.Karel Jong, 02-10-2020
Bezig met laden
Meer laden...
