Doen wat nodig is om onze rechtsstaat te beschermen
dagcolumn
4.3 met 3 stemmen 
55 De ronkende titel is de titel van de HJ Schoo-lezing van Dilan Yeşilgöz-Zegerius. In het boek verhaalt ze van haar jeugd als vluchteling uit Turkije. Voor haar is haar eigen geschiedenis de motivatie om de politiek in te gaan. Ze wil vrijheid en veiligheid beschermen en, gezien ook de titel, ze denkt dat te kunnen met de regels van de democratische rechtsstaat.
Wat ze niet vertelt in haar lezing is hoe ze als jongere lid was van de SP, als student werkte voor een GroenLinks-wethouder en…
Uit koers
column
Er is nog niet op deze inzending gestemd. 5 De angst die zij niet lijken te voelen, geven ze aan mij. Vooral op de fiets.
Ik zie steeds vaker jonge mensen al fietsend op hun telefoon kijken. Niet rustig onderweg, met één hand aan het stuur en af en toe een blik op het scherm. Nee, ze fietsen alsof ze onderweg zijn naar een afspraak met de zwaartekracht.
Laatst zag ik twee jongens op een fatbike, samen goed voor een snelheid waar mijn fiets niet eens van durft te dromen. Ze keken allebei op hun schermpje. Ik hield mijn adem in. Ze…
Depressiepest in Boedapest
beschouwing
Er is nog niet op deze inzending gestemd. 23 (voor Margit Jolán Simon (1885 - 1938))
Jij bent geboren op 31 mei 1885 in Boedapest. Jouw ouders waren András Simon en Margit Hazafi. Jij was nog jong, toen jouw vader overleed. Jij hielp de moeder van een weduwe en naaister. Daarna werkte jij als dienstbode voor een graaf. Op 23 november 1902, op jouw 17-de, trouwde jij in Újpest met János Pál Nagy, geboren in 1876 en een assistent van een meubelmaker. Jullie kregen samen 3 kinderen; Etel, Rudolf en Piroska. Etel (1907 - 1939) trouwde in…
In het alternatieve kantoorpand
hartenkreet
Er is nog niet op deze inzending gestemd. 3 Bij Tandartsen Zuid, gevestigd in een alternatief kantoorpand op een industrieterrein, verwelkomt een fraai boeket, samengesteld uit houterige takken en feeërieke zomerbloemen, opgesteld in een grijze glanzende vaas op een tafel in de hal van dit pand, al de patiënten.
In één van de behandelkamers zul je je uit moeten strekken op de chaise longue van de tandarts met vier mintgroene lampen boven je hoofd.
Nu laat mevrouw de tandarts al snel de zware drilboor uit haar instrumentarium op je…
autobiografie
Er is nog niet op deze inzending gestemd. 1 Zaterdag 17 januari 2015: Het weinige winterlicht dat door de kleine ramen van het atelier naar binnen sijpelde, maakte de leegte op de muur pijnlijk zichtbaar. Waar gisteren 'De kleine wandelaar' had gehangen, restte nu slechts een schone, stofvrije rechthoek op de wand. Bjarne stond er met een mok zwarte koffie naar te kijken. Zijn ogen warm van de korte, onrustige nacht waarin de zinnen van Emma Petronella door zijn hoofd waren blijven spoken.
Zijn computer stond nog aan op het grote bureau.…
De ‘bijna‘ aanval der ganzen
verhaal
3.7 met 7 stemmen 104 Ik ga vroeg de deur uit, niet alleen omdat het heel erg warm wordt maar ook omdat er weer even bloed geprikt moet worden en zo stap ik in de vroegte op de scoot! Het is zelfs fris te noemen maar een klein ritje moet kunnen. Het is zelfs redelijk rustig op de weg totdat ik op het fietspad een enorme groep ganzen zie staan… Zachtjes rij ik erheen, druk op m’n claxon maar het enige wat ik daarmee bereik is: er komen een paar van die nare beesten op me af, met wijde vleugels en sissend en…
Gaat Broeders-Bol voor goud?
bewering
3.2 met 8 stemmen 38 De kans dat Femke Broeders-Bol vanavond op de 800 meter goud gaat halen, schat ik op 80%.
Laatste nieuws:
De taalomgeving thuis is voor leerlingen het allerbelangrijkst.
OUDERS LEGGEN DE TAALBASIS, DUS LOK ZE UIT HUN SCHULP
Laagopgeleide ouders praten minder met hun kinderen en gebruiken minder woorden. Het inlopen van een taalachterstand is onbegonnen werk als een leerkracht niet begrijpt dat de taalomgeving thuis het allerbelangrijkst is.
Martine van der Pluijm kreeg er soms buikpijn van, als ze de penibele situaties zag waarin ouders verzeild raakten als de juf of meester hen in de klas had uitgenodigd om samen met hun kind een ‘activiteit’ te doen. Samen iets knutselen bijvoorbeeld. “Het was een schok om te zien dat sommige ouders gewoon niet met hun kind spraken. Ze zaten stil naast elkaar.”
Van der Pluijm promoveerde in december 2020 aan de Open Universiteit op een onderzoek naar de manier waarop ouders en leerkrachten beter samenwerken om de taalontwikkeling van jonge kinderen te bevorderen. Als projectleider laaggeletterdheid van de gemeente Rotterdam zag ze tien jaar geleden dat leerkrachten het moeilijk hadden om kinderen met een achterstand te helpen. “Ik bewonder die leerkrachten. Tegelijkertijd zag ik dat ze zich onvoldoende bewust waren van de taalbasis die wordt gelegd op jonge leeftijd en van de cruciale rol die ouders daarin spelen.”
Heftig
Het is, zegt Van der Pluijm, onbegonnen werk als een leerkracht op school de taalontwikkeling van kinderen stimuleert, maar niet begrijpt dat de taalomgeving thuis het allerbelangrijkst is. “Robuust wetenschappelijk onderzoek laat zien dat de kwaliteit van de taalstimulering van veel ouders met een lage opleiding lager is”, zegt ze. “Ze praten minder met elkaar en gebruiken minder woorden. Als je erop gaat letten zie je het overal gebeuren. Op school, maar ook als je in de stad op straat loopt, zie je grote verschillen in de gesprekken die ouders en kinderen met elkaar voeren.” (...)
Bron: Tekst Michiel van Nieuwstadt www.aob.nl, 23 februari 2021
Karel Jong:
Later columns schrijven voor nederlands.nl of je goed kunnen redden in het soms Kafka Nederland van formulieren, bureaucratie en complexe regelgeving. Meer dan ooit, zo toont het soms falende overheidsbeleid volgens mij ook aan, is taalvaardigheid in de basis onmisbaar. Het is vaak gezegd, en iedereen knikt heftig bij stellingen, die de ontwikkeling van taal vanaf de vroegste levensjaren als belangrijk aandachtspunt beschouwen. Maar dan blijkt de praktijk toch hardnekkig. Dus berichten die de noodzaak onderstrepen van taal in de vroegste jaren blijven actueel. Het belang daarvan gaat verder dan lezen als lollig tijdverdrijf. Hoewel een boek of artikel veel plezier kan verschaffen. Nog los van allerlei wijsheden die deze bronnen bieden.
Karel Jong, 26-02-2021
VERKIEZINGSKRANT IN GEWONE TAAL
Stemmen is extra lastig als je niet zo goed kunt lezen. Daarom is er de Verkiezingskrant in gewone taal.
Heldere informatie in eenvoudige taal
Alle Nederlanders van 18 jaar of ouder mogen stemmen. Maar wat betekent dat voor de 2,5 miljoen mensen in Nederland die moeite hebben met lezen, schrijven of rekenen? Stemmen is extra lastig als je niet zo goed kunt lezen. Dan is het bijvoorbeeld moeilijk om op internet op te zoeken waar politieke partijen nu precies voor staan. Of om een stembiljet te begrijpen.
Daarom ontwikkelden we samen met ProDemos de Verkiezingskrant in gewone taal. De krant heeft het Keurmerk Gewone Taal dat is toegekend door?Stichting Makkelijk Lezen. Dit betekent dat de informatieve krant begrijpelijk is voor veel mensen.
Wat staat er in de krant?
Deze editie over de Tweede Kamerverkiezing gaat over:
Wat doet de Tweede Kamer?
Wie bestuurt Nederland?
Op wie ga ik stemmen?
Stemmen: hoe doe je dat?
Stemmen: wat mag wel en wat mag niet?
Ook vertellen Taalambassadeurs waarom zij wel of niet stemmen. Yvonne Geers: “Door te stemmen kun je meepraten. Van: “Hé regering, luister even!”
Bron: www.lezenenschrijven.nl
Karel Jong:
Ongeveer 2,5 miljoen mensen in Nederland hebben moeite met lezen, schrijven en/of rekenen. Een behoorlijk getal, dat te midden van de talloze discussies in de media over Corona en politiek vaak vergeten wordt. Het betekent dat een flink deel van de bevolking zowel inhoud als tempo van het geschreven woord en de verbale discussies niet goed kan volgen. Ofwel bestaat er kans dat wij ongewild mensen als minder slim beoordelen, omdat zij technisch onvoldoende in staat zijn inhoud en nuances te begrijpen. Voor de schrijvers op deze mooie site zal dit knellende probleem niet opgaan. Hoewel het mogelijk is dat ook schrijvers hier in hun jeugd flink moeite hadden met spelling, woordherkenning en ontleden. Maar daar lezen wij tot op heden hier nog niets over. Voor de verkiezingen in maart 2021- mits deze doorgaan vanwege Corona- is de actie om een begrijpelijke verkiezingskrant te maken van groot belang. De democratie is er bij gebaat. In feite is de strijd tegen laaggeletterdheid ook een onderstreping van onze motivatie om de democratie te dienen.
Karel Jong, 13-02-2021
2021: JAAR VAN DE TAAL
Wethouder Judith Bokhove van Rotterdam heeft 2021 uitgeroepen tot Jaar van de Taal. Ze wil gedurende dit jaar laaggeletterdheid permanent onder de aandacht brengen. Wat staat ons dit jaar te wachten? Aldus dit nieuws op de site van de gemeente Rotterdam.
‘Wie goed kan lezen en schrijven en de Nederlandse taal goed kan begrijpen en spreken, is beter in staat om werk te vinden, de eigen financiën op orde te hebben, de kinderen op te voeden en gezond te blijven. In Rotterdam hebben 90.000 inwoners moeite met lezen en schrijven, rekenen of digitale vaardigheden. En daardoor komen ze op het gebied van werk, geld, opvoeding en gezondheid vaker in de problemen’, zo meldt de gemeente.
Commentaar Karel Jong:
Taal is de sleutel tot vele gebieden. Bij laaggeletterdheid- een onderschat probleem als we even niet opletten- gaat het onder meer over basisvaardigheden op taalgebied. Nog niet direct over het schrijven van verhalen, columns of artikelen. Dat is weer flinke stappen verder. Mogelijk dat de leveranciers van teksten op deze site zeker geen probleem als laaggeletterdheid kennen. Dan blijft de tijdloze vraag of schrijven als ambacht of hobby wel te leren is.
Even op Google zwerven levert massa’s cursussen op. De honderden schrijftips willen ons allen behoeden voor domme fouten of minder fraaie vormen van taalgebruik. Veel van dit aanbod van opleidingen is tegen betaling. Ook zijn er bij nader zoeken schrijftips te vinden voor de vele ‘amateurs’ die schrijven vooral zien als hobby ofwel tijdverdrijf. Niks mis mee, maar deze invalshoek kent minder- of helemaal niet- de innerlijke motivatie van de literatuurschrijvers en de betaalde journalistiek. Of toch wel?
Hoe dan ook, het bestrijden van laaggeletterdheid mogen wij toejuichen. Ook in de dagelijkse praktijk van het gewone leven is het opnemen van informatie, het begrijpen van de inhoud ervan, en de invloed van taal op welzijn en welvaart, niet te onderschatten belangrijk. Het zou zomaar kunnen, dat betere taalvaardigheid in bepaalde situaties tot minder misverstanden, onbegrip of redeloze boosheid leidt.Karel Jong, 29-01-2021
Betere gesprekken voeren:
SOCRATES OP SNEAKERS
Ergernissen over hopeloze gesprekken waarin één persoon vooral praat en praat en toetert en alles kaapt wat de gesprekspartner wil inbrengen? Wie kent deze borrelende frustratie niet als op gruwelijke verjaardagen oom Koos of tante Mina eindeloze monologen houdt en na afloop beweren dat zij met jou een goed gesprek hadden? Wie heeft nooit met een mentale bijl klaar gestaan als buurman Arie in details ging uitleggen waarom zijn nieuwe heggenschaar zo’n topproduct is? Hoor en wederhoor, dat zou mooi zijn. Maar heel vaak kletsen wij zinloos langs elkaar heen. Vertellen, preken, in eindeloze stromen, dat doen wij graag, en het leidt zeker niet altijd tot vreugde of resultaten. En vragen stellen om meer te weten van de ander, dat is helemaal een soort taboe.
De kunst om echte gesprekken te voeren is ook te vinden in het dit jaar gepubliceerde boek: ‘Socrates op sneakers’, uitgeverij Ambo/Anthos. Dit boek is een handige gids om na te denken over je eigen gesprekstechniek en of jij voldoende in staat bent om vragen te stellen, welke communicatie bevordert in plaats van luisteren naar woordenstromen van anderen. Hoewel dat luisteren ook zeker een vaardigheid is, dat overigens in de Nederlandse cultuur matig ontwikkeld lijkt. Mogelijk door de in het onderwijs aangeleerde assertiviteit geldt, dat het op de eigen trom slaan sterk overheerst. Wie aandachtig luistert en af en toe een vraag stelt, is een witte raaf. Op verjaardagen, borrels, bruiloften en partijen kom je deze instelling nauwelijks meer tegen. En zo ja, dan geraak ik redelijk van slag. Ik ga enigszins stotteren of klap dicht. Zo ver is het al gekomen.
In ‘Socrates op sneakers’ geeft auteur Elke Wiss zeer praktische tips om betere gesprekken te voeren. En- zoals eerder betoogd- dat is ook in de Nederlandse cultuur geen overbodige luxe. We toeteren ons ongans, maar luisteren en vragen stellen, is in deze moderne, jachtige en nu door Corona geteisterde samenleving zeer matig ontwikkeld. Uiteraard maak ook ik mij schuldig aan te haastig komen met een advies, of een eigen ervaring, naar aanleiding van een verhaal. Ik oefen veel aan de hand van de suggesties van Elke Wiss. Het is struikelen geblazen. Toch bemerk ik, dat ik steeds vaker goede vragen stellen gemakkelijker vind, in plaats van de ander te besproeien met louter mijn eigen verhaal. ‘Socrates op sneakers’ is wat mij betreft een aanrader om onze gruwelijke wijze van non-communiceren eens kritisch onder de loep te nemen.
Karel Jong, 26-12-2020
Bezig met laden
Meer laden...
