Een rouwproces is uniek. Zoals pijn verschillend wordt ervaren, zo ervaart iedereen rouw op zijn of haar eigen manier. Eén ding hebben allen gemeen: het gemis blijft. ‘Het gemis blijft’. Dat hoor ik heel vaak in mijn werk als ziekenverzorgster, maar ook in mijn naaste omgeving. Zelf ervaar ik dat ook zo. Ook al gelooft men in het leven na de dood en…

Verslagen van bijna-doodervaringen zijn vaak indrukwekkend. Mensen die op het randje van de dood hebben gezweefd, maar daarna weer bij kennis kwamen, vertellen vaak over overleden familieleden en vrienden die zij hebben gezien en gesproken. Ook wordt hun soms een terugblik gegund op het leven dat ze hebben geleid, maar dan zó levendig en indringend…

Wie enkele eeuwen geleden ketterse opvattingen verkondigde over God, hiernamaals of heelal moest voor zijn leven vrezen. De kans was groot dat hij op de brandstapel eindigde, in mootjes werd gehakt of op een andere, even pijnlijke manier naar de andere wereld werd geholpen. Het gebrek aan wetenschappelijke verbeeldingskracht bij de autoriteiten was…

Zoals beloofd heb ik in deze brief mijn idee uitgewerkt over troost bij rouw. Ik hoop dat de inhoud bijdraagt aan het verlichten van je pijn. Des te sterker de band met je geliefde, des te groter het traumatische karakter van zijn overlijden, des te groter de geestelijke leegte die in de loop der tijd door jou ingevuld moet worden. De mens heeft…

Afgelopen woensdag overleed mijn moeder. Ze was 89 jaar oud en verbleef sinds eind juli in een verpleeghuis. In de laatste maanden van haar leven had ik enkele gesprekken met haar over de dood en wat ons na de dood te wachten staat. Hoewel zij haar hele leven gelovig is geweest, begon ze af en toe toch te twijfelen aan een hiernamaals. Enkele dagen…

Ik hoef hier niet te zoeken naar een plek waar ik mijn eend kan parkeren. Er is niets. Ik krijg een beetje pijn in mijn onderbuik en voel een spons in mijn hoofd. Zelfs het geluid van mijn portier als ik deze dichtgooi, klinkt hier anders. Een beetje dof. Het is vroeg en toch voelt het alsof de klok vier uur terug is gezet in plaats van één. Ik bedenk…

Ik sloot verzekeringen af, voor brand, voor inbraak en ook voor het feit dat er iemand te snel zou komen te overlijden. Een overlijdensverzekering heet dat nu nog steeds. Vijfentwintig jaar geleden werd die polis afgesloten en met vermeerdering mee, is dat ding afbetaald, van vijftienhonderd gulden naar 3300 euro en een beetje. Kun je mooi aan…

“Wat ligt ‘ie er mooi bij, he?” “Ja, he? Zo rustig.” Donderdagochtend 11.45 uur uitvaartcentrum De bosrand: daar ligt ‘ie dan, Rien. Even schiet het door me heen: Wat verwachten jullie dan? Dat hij er onrustig bij ligt?? Bovendien, niemand ziet hoe hij daar ligt, je ziet gewoon in de verte de grenen kist staan. “We hebben de deksel maar vast dicht…

Wat me nou toch weer overkomen is. Ik wilde een kaartje sturen aan een tante die ernstig ziek is en waarschijnlijk niet lang meer te leven heeft. Ik had nog een kaart liggen met daarop een foto van een mandje met bloemen en daarboven geschreven Sterkte. Aan de binnenkant stond geschreven: We denken aan je. Dit leek mij wel een geschikte kaart.…