Welkom op nederlands.nl — al 34.300 inzendingen online.

Het kan verkeren

dagcolumn
3.0 met 2 stemmen aantal keer bekeken 32
Jacques Monasch was in 2002 prominent lid van de PvdA. Hij kreeg het voor elkaar om als Kamerlid vanuit Friesland hoger op de lijst te komen, omdat hij een Fries was. Hij werkte in de campagne van de PvdA in een tijd dat die partij aan de macht was onder Wim Kok en hoopte aan de macht te blijven onder Ad Melkert. Ad Melkert ontmoette een formidabele tegenmacht: Pim Fortuyn. Hij is na een totaal mislukte campagne van het nationale toneel verdwenen. We kregen Jan Peter Balkenende die een record…

Over Levenskunst

column
3.5 met 10 stemmen aantal keer bekeken 120
Het leven als kunstwerk is niet iets wat de mens van meet af aan geschonken wordt, maar een kunde die al doende verworven wordt. Hoewel Søren Kierkegaard bepaald niet het zonnetje in huis was, kunnen we toch veel van hem leren over de veranderingen in je leven. Zijn denken gaat niet over het vinden van antwoorden op de grote levensvragen, maar is veel praktischer. Tegenwoordig zijn we geneigd om te zoeken naar een goede methode of een (rol)model zodat we houvast hebben. Dat is goed als je…
Jan Fondse28 september 2026Lees meer >

Kan AI echte kunst maken?

beschouwing
5.0 met 1 stemmen aantal keer bekeken 14
Er is een moment, ergens tussen het eerste woord en het laatste, waarop de vraag of AI kunst kan maken verandert in een vraag naar wat kunst eigenlijk is. Alsof je een steen in een stille vijver laat vallen en pas bij de derde kring ziet dat het water niet alleen reageert, maar ook iets onthult over zijn eigen diepte. Kunst is nooit alleen het resultaat van een handeling; het is een trilling die door een bewustzijn gaat, een resonantie die zich aan een vorm hecht. Een mens draagt die trilling…

Studentenleven

hartenkreet
Er is nog niet op deze inzending gestemd.aantal keer bekeken 7
De herfst is weer aangebroken en de universiteit heeft de poorten wijd geopend. Studenten bevolken de stad in groten getale. Hun klaterende en vrolijke lach weerklinkt vanaf de terrasjes
Eens was ik een van hen. We kwamen samen in het kleine botenhuis aan het Wilhelminakanaal en we legden de zware boten op het zwarte water
Ik droeg nog altijd de charmes van mijn jeugd en was gevierd te midden van de medestudenten
Vijfenvijftig jaar zijn sindsdien verstreken en vol weemoed sla ik de jeugd die…
I.Broeckx2 oktober 2026Lees meer >
autobiografie
Er is nog niet op deze inzending gestemd.aantal keer bekeken 51
Wenen, Oostenrijk – Woensdag 11 maart 2015
Beste Bjarne,
De mist mag dan ijzig zijn, je woorden komen erdoorheen met een messcherpe helderheid. Ik heb je brief uit Amsterdam ontvangen, en ik wil dat je weet dat ik er voor je ben. Het zwarte gat waar je doorheen bent gegaan klinkt angstaanjagend, maar het feit dat je me schrijft, dat je de woorden vindt om deze duisternis vorm te geven, laat zien dat je er nog bent. Je bent niet uitgewist, Bjarne. Je bestaat, ook al voelen de officiële…
Bjarne Gosse30 september 2026Lees meer >

Mystieke vogels

verhaal
Er is nog niet op deze inzending gestemd.aantal keer bekeken 100
Wie telt de spreeuwen nog boven de stenen dorpskerk in duindorp?
Het was een zwarte wolk van onbezonnen kinderdromen,
daar in het stille oord aan de lijdende duinen.
Je herinnert je de witte meeuwen boven het koude water;…
Joop van Teil29 september 2026Lees meer >

Weg met het celibaat!

bewering
4.5 met 4 stemmen aantal keer bekeken 57
De sympathiek overkomende Paus Leo beloofde Franse slachtoffers van kindermisbruik door geestelijken - meer dan 330.000 alleen al in Frankrijk - een eind te maken aan deze ellende.
Hij kan deze belofte alleen gestand doen, als hij bereid is het ambt van priester (of priesteres wat mij betreft) open te stellen voor personen die een gezonde intieme relatie kunnen aangaan met een volwassen partner.
Weg dus met dat onzalige concept van het celibaat!
Wim de Wijs29 september 2026Lees meer >

Laatste nieuws:

2021: JAAR VAN DE TAAL

Wethouder Judith Bokhove van Rotterdam heeft 2021 uitgeroepen tot Jaar van de Taal. Ze wil gedurende dit jaar laaggeletterdheid permanent onder de aandacht brengen. Wat staat ons dit jaar te wachten? Aldus dit nieuws op de site van de gemeente Rotterdam.

‘Wie goed kan lezen en schrijven en de Nederlandse taal goed kan begrijpen en spreken, is beter in staat om werk te vinden, de eigen financiën op orde te hebben, de kinderen op te voeden en gezond te blijven. In Rotterdam hebben 90.000 inwoners moeite met lezen en schrijven, rekenen of digitale vaardigheden. En daardoor komen ze op het gebied van werk, geld, opvoeding en gezondheid vaker in de problemen’, zo meldt de gemeente.

Commentaar Karel Jong:

Taal is de sleutel tot vele gebieden. Bij laaggeletterdheid- een onderschat probleem als we even niet opletten- gaat het onder meer over basisvaardigheden op taalgebied. Nog niet direct over het schrijven van verhalen, columns of artikelen. Dat is weer flinke stappen verder. Mogelijk dat de leveranciers van teksten op deze site zeker geen probleem als laaggeletterdheid kennen. Dan blijft de tijdloze vraag of schrijven als ambacht of hobby wel te leren is.

Even op Google zwerven levert massa’s cursussen op. De honderden schrijftips willen ons allen behoeden voor domme fouten of minder fraaie vormen van taalgebruik. Veel van dit aanbod van opleidingen is tegen betaling. Ook zijn er bij nader zoeken schrijftips te vinden voor de vele ‘amateurs’ die schrijven vooral zien als hobby ofwel tijdverdrijf. Niks mis mee, maar deze invalshoek kent minder- of helemaal niet- de innerlijke motivatie van de literatuurschrijvers en de betaalde journalistiek. Of toch wel?

Hoe dan ook, het bestrijden van laaggeletterdheid mogen wij toejuichen. Ook in de dagelijkse praktijk van het gewone leven is het opnemen van informatie, het begrijpen van de inhoud ervan, en de invloed van taal op welzijn en welvaart, niet te onderschatten belangrijk. Het zou zomaar kunnen, dat betere taalvaardigheid in bepaalde situaties tot minder misverstanden, onbegrip of redeloze boosheid leidt.
Karel Jong, 29-01-2021
Betere gesprekken voeren:
SOCRATES OP SNEAKERS

Ergernissen over hopeloze gesprekken waarin één persoon vooral praat en praat en toetert en alles kaapt wat de gesprekspartner wil inbrengen? Wie kent deze borrelende frustratie niet als op gruwelijke verjaardagen oom Koos of tante Mina eindeloze monologen houdt en na afloop beweren dat zij met jou een goed gesprek hadden? Wie heeft nooit met een mentale bijl klaar gestaan als buurman Arie in details ging uitleggen waarom zijn nieuwe heggenschaar zo’n topproduct is? Hoor en wederhoor, dat zou mooi zijn. Maar heel vaak kletsen wij zinloos langs elkaar heen. Vertellen, preken, in eindeloze stromen, dat doen wij graag, en het leidt zeker niet altijd tot vreugde of resultaten. En vragen stellen om meer te weten van de ander, dat is helemaal een soort taboe.

De kunst om echte gesprekken te voeren is ook te vinden in het dit jaar gepubliceerde boek: ‘Socrates op sneakers’, uitgeverij Ambo/Anthos. Dit boek is een handige gids om na te denken over je eigen gesprekstechniek en of jij voldoende in staat bent om vragen te stellen, welke communicatie bevordert in plaats van luisteren naar woordenstromen van anderen. Hoewel dat luisteren ook zeker een vaardigheid is, dat overigens in de Nederlandse cultuur matig ontwikkeld lijkt. Mogelijk door de in het onderwijs aangeleerde assertiviteit geldt, dat het op de eigen trom slaan sterk overheerst. Wie aandachtig luistert en af en toe een vraag stelt, is een witte raaf. Op verjaardagen, borrels, bruiloften en partijen kom je deze instelling nauwelijks meer tegen. En zo ja, dan geraak ik redelijk van slag. Ik ga enigszins stotteren of klap dicht. Zo ver is het al gekomen.

In ‘Socrates op sneakers’ geeft auteur Elke Wiss zeer praktische tips om betere gesprekken te voeren. En- zoals eerder betoogd- dat is ook in de Nederlandse cultuur geen overbodige luxe. We toeteren ons ongans, maar luisteren en vragen stellen, is in deze moderne, jachtige en nu door Corona geteisterde samenleving zeer matig ontwikkeld. Uiteraard maak ook ik mij schuldig aan te haastig komen met een advies, of een eigen ervaring, naar aanleiding van een verhaal. Ik oefen veel aan de hand van de suggesties van Elke Wiss. Het is struikelen geblazen. Toch bemerk ik, dat ik steeds vaker goede vragen stellen gemakkelijker vind, in plaats van de ander te besproeien met louter mijn eigen verhaal. ‘Socrates op sneakers’ is wat mij betreft een aanrader om onze gruwelijke wijze van non-communiceren eens kritisch onder de loep te nemen.

Karel Jong, 26-12-2020
Recensent NRC nu wél lovend

Nieuwste boek Rijneveld: ‘Mijn lieve gunsteling’

‘Dit is het boek waarmee Marieke Lucas Rijveld de International Booker Prize had moeten winnen. Mijn lieve gunsteling is rijper, gelaagder en geslaagder dan het zo bejubelde debuut De avond is ongemak. In de opvolger komt een kunstenaarschap geheel tot zijn recht, hier wordt een verhaal op eigenzinnige en overtuigende wijze verteld en met een volstrekt authentiek geluid in de wereldliteratuur ingebed. Hier klinkt een stem van internationale allure.’

Dat schrijft recensent Thomas de Veen in NRC Handelsblad van 5 november 2020.
Verderop in zijn uitvoerige lofzang op het nieuwe boek van Rijneveld noemt hij de sterke punten van de nieuwe roman: de vertelstem, de poëtische taal en de intrige. Rijneveld heeft zich volgens de criticus ‘als romancier enorm ontwikkeld’. Haar boek gaat over een Nederlandse boerderij. Er is sprake van verlies. De zoon van de veehouder werd ooit aangereden. Daarop verliet de moeder het getraumatiseerde gezin. Waaronder de dochter ‘met een wilde, verontrustende fantasie.’

Het komt niet elke dag voor dat een boekrecensent een internationale prijswinnaar als Marieke Lucas Rijneveld behoorlijk kritisch onder de loep neemt. De wending van zuinig naar nu jubelend over haar nieuwste werk trekt wel de aandacht. De lovende beoordeling van Mijn lieve gunsteling is uitvoerig genoteerd met analyses van de taal, het verhaal en de symboliek. De recensent: ‘Dat is wat mij betreft de sterkste zet van de roman: de intertekstuele verwijzingen trekken de buitenwereld de romanwereld binnen- in het Rijneveld universum, dat voorheen ook iets had van een gesloten circuit’.

Kortom, voor lezers en liefhebbers van analyses is deze recensie de moeite waard om kennis van te nemen. De ware zoekers lezen wellicht de beide boeken van Marieke Lucas Rijneveld en vormen zo hun eigen oordeel.

Bron: NRC Handelsblad 5 november 2020



Karel Jong, 10-11-2020
Na Lubach opnieuw Begrijpend Lezen ter discussie

Klachten over minder lezen en achteruit hollend taalbegrip bij jongeren bestaan al jaren. Zo ook dat verplicht boeken lezen op de middelbare school door jongeren vaak als ondraaglijk saai wordt beleefd. Overigens is ook de schrijfvaardigheid een probleem bij jong volwassenen, beweren deskundigen. Nog los van het knellende probleem van laag geletterdheid. Op nationaal niveau een forse groep van ruw geschat zo'n 1,7 miljoen mensen.

Zondag met Lubach van afgelopen zondag besteedde aan het Begrijpend Lezen een tamelijk scherpe satire. Al met al was het item een functionele mix van humor en realisme. Het dagelijks geploeter om kinderen en jongeren de structuur van een tekst te leren, werd op beeldende wijze zwaar gerelativeerd. Tekst vragen die tot doel hebben om proza te analyseren en in hapklare brokken te doorgronden, zijn volgens Lubach zinloos en niet motiverend om lezen als lol en lering te zien. Hij (Lubach) kreeg na de uitzending in diverse media bijval van taalgeleerden.

Op dit punt lijkt het Nederlandse onderwijs achter feiten aan te hobbelen, zo luidde de strekking van de satirische show van Lubach. In diverse commentaren werd de dreiging van toekomstige ontlezers geschetst naar aanleiding van de uitzending. Straks kan een aanzienlijke groep landgenoten slecht formulieren begrijpen en invullen, worden instructies onvoldoende begrepen, en kunnen ook in conversaties eerder misverstanden optreden. Immers met voldoende taalschat is de kans op korte lontjes bij uitspraken of discussies waarschijnlijk minder. Hoewel dat laatste wellicht geen wetenschappelijk bewijs kent. Hoe dan ook, Lubach raakte met de afgelopen uitzending een actueel probleem aan, dat door alle sectoren van de samenleving nu en straks aandacht behoeft.
Karel Jong, 02-10-2020
Meer laden...