Ruim drie eeuwen geleden, in 1681 en nog wat, werd Georg Philipp Telemann in Maagdenburg geboren. Dat leven begon enkele jaren na de dood van Heinrich Schütz en eindigde een paar jaren voor de geboorte van Ludwig van Beethoven. Het was niet alleen een lang, maar vooral ook werkzaam leven dat Telemann gegeven was, een periode die het hele leven van…

De gedichten die Gustav Mahler in "Das Lied von der Erde" gebruikt zijn van Li Tai Po, Mong Kao Jen en Wang Wei en werden door Hans Bethge in het Duits vertaald onder de titel "Die chinesische Flöte". Mahler zelf bewerkt deze vertalingen weer op zijn beurt en heeft niet geschroomd wijzigingen aan te brengen voor waar het gaat om zijn subjectieve…

Even een geestelijke terugblik. Ik bevind mij tussen de Tachtigers, die zeer progressief en vernieuwend waren, sterk individualistisch. Ik noem enkele namen: Willem Kloos, Frederik van Eeden, Frank van der Goes, Lodewijk van Deysel, Willem Paap, Pet Tideman, P.L. Tak e.a. Ook de schilderkunst en de fotografie zat binnen deze beweging. De drijvende…

(voor Ben Okri) Vanaf zijn hoge berg aanschouwt hij de trieste dalen waar verblinding en hoogmoed zichzelf kapotbeuken. De wezenloze massa sluit de vergrofte oren voor de helende stem van een helderziende wijze, die het gruwelijke strijdperk verkent in sierlijke stroven. Ik leunde tegen een eindeloze pilaar, toen hij me diepzinnig en tevens…

Een van de moeilijkst toegankelijke werken uit de muziekgeschiedenis is wel "Das lied von der Erde', ontstaan in 1908. Althans, zo staat Mahlers werk te boek, maar ik waag het te betwijfelen. Mahlers compositie is een stuk over het leven zelf en wie zou dat niet herkennen? De één vertelt het wat diepzinniger of speelser dan de ander, toegegeven…

Al jaren bezoek ik cultuur-gerelateerde evenementen; gebeurtenissen die in meer of mindere mate met mijn - heel subjectief (hiervan ben ik mij bewust) - beschaving overeenkomen. Tegelijkertijd realiseer ik mij dat iedereen dat doet in zijn, haar of hun cultuur. Daarom is het ook zo bijzonder en goed dat onze wereld(bol) ontluikt. Steeds meer en helder…

(voor Garry Kasparov) De pionnen staan in kaarsrechte linie als weergaloze stoottroepen in het brein van een tjarina geworteld in Russische luchtgoden. Eerzuchtige tegenstanders pogen de koningin te onttronen, maar zij verliezen stuk voor stuk. Zij speelt het aardse spel met hemelse strategie en boven de gele aureolen van de marmeren soldaten zie…

Paul Hindemith (1895-1963) is zeker een van de belangrijkste componisten uit de twintigste eeuw. In zijn belangrijke theoretische werk "Unterweisung im Tonsatz" zet hij zijn artsitieke ontwikkelingsgang uiteen, waarbij hij het accent legt op de grondige wijze waarop hij de overgang van het conservatisme naar moderne opvattingen heeft doorgemaakt.…

Berichten van het Pruisisch front. Stel dat er andere intelligente wezens zijn in dit heelal, dan zijn wij in de orde van grote een microbe onder een glasplaatje van de microscopie van deze wezens. Waarschijnlijk zijn wij onvindbaar met hun microscopie of sterrenkijker zoals u wilt, zodat het aannemelijk maakt hoe klein wij zijn als mensheid en…

In spirituele kringen wordt af en toe de vraag gesteld waarom vrouwen in het christendom stelselmatig worden ondergewaardeerd t.o.v. mannen. Daarbij worden o.a. Maria en Maria Magdalena genoemd. Hun rol zou zijn onderschat. Ook wordt vaak gesteld dat de leer van het christendom getuigt van minachting jegens vrouwen. Dat is een stelling die een goed…

Al eerder werd gewezen op de nieuwe vorm in Haydns muziek. Daaronder moet worden verstaan de vormgeving in analytische zin. Vooral Haydn is degene die één van de meest bekende vormprincipes in muziek, de sonate- of hoofdvorm, tot ontwikkeling brengt. Vaak zijn de twee thema's in deze vorm nog niet zo contrasterend omdat het tweede thema vaak van het…

Over de kerkgeschiedenis en de oorsprong van de bijbelboeken bestaan veel misverstanden. Zo wordt beweerd dat er op alle mogelijke plaatsen in de bijbel is geknoeid, zó erg zelfs dat de oorspronkelijke, zuivere boodschap van het christendom compleet onherkenbaar is geworden. Wat is hier nu eigenlijk van waar? Is het correct dat men de oorspronkelijke…

In de tweede helft van de vorige eeuw, om precies te zijn in 1952, verscheen een alleraardigst boekje, door mij als heel jong studentje gekoesterd en meermalen gelezen in de loop van de jaren, waaruit bleek hoe vlug de tijd gaat en hoe, wat aanvankelijk nieuw was, onverbiddelijk ingehaald wordt door de tijd en vernieuwde inzichten. Hoewel, het gaat…

Ik kan niet beoordelen of het verstandig is of oerdom wat ik doe. Het is mij overkomen, net zoals jouw wellicht ook van alles overkomt. Mijn hele leven heb ik netjes tussen de voorgeschreven krijtlijntjes gelopen. Maar die voorzichtige zekerheid ben ik kwijtgeraakt. Ik ben voor een jonge Roemeense vrouw gaan zorgen. Zij is ziek en heeft de intensieve…

"Zijn mensen met een psychiatrisch ziektebeeld zo agressief als ze vaak worden afgeschilderd? Waar komt die agressie vandaan? Komt het doordat agressie bij hun ziektebeeld hoort, of komt het door hun machteloosheid?" Die vraag werd vorig jaar gesteld op een forum voor mensen die werken in de zorg. Een interessante vraag, omdat de media het beeld…

Soms is een compositiecyclus van een componist bijzonder geschikt om aan de hand daarvan de ontwikkelingsgang van de auteur te volgen en te constateren in welke opzichten de uitdrukkingswijzen en de zeggingskracht van de componist zich in opwaartse lijn manifesteren. Ik denk dan bijvoorbeeld aan de strijkkwartetten van Haydn en aan de pianosonates…

(voor Martin Ros) Wat was hij moe van de a-literaire wereld en tevens van zijn held Chateaubriand, al had hij dat niet door, het zinloze geharrewar, de draaikolken die men in stand houdt. De ongeschoren mankepoot liep als een geroutineerde parvenu naar het primitieve spreekgestoelte. Door allen behoorlijk gevreesd en met een blik als van Reinaert…

Het roerige leven van Isaac Albeniz, vol van diepgaande gebeurtenissen, begint in 1860 als hij in Campredón in de Spaanse provincie Catalonië geboren wordt. Over zijn ouderlijk huis en over het milieu waarin hij opgroeide is weinig bekend. Al op vijfjarige(!)leeftijd geeft Isaac zijn eerste pianorecital in Barcelona, een concert dat behalve met de nodige…

Eindelijk! De schepping verklaard! Maar: hebben mooie mannen dan slecht zaad? En zijn mooie vrouwen minder vruchtbaar? En als je een lelijke man nu kruist met een mooie vrouw? En andersom? Ik zit aan het strand en het bewijs paradeert voor me. Er zijn meer lelijke mensen dan knappe! Of om wat zelfspot te bedrijven: ik kijk in de spiegel! De stelling…

Regels en wetten om na te leven, logica staat bovenaan, mensen mopperen als ze in deze crisistijden aan de foute kant van het saldo komen te staan. Mocht de rekening erg hoog opgelopen zijn, kun je zomaar te maken krijgen met mensen die je liever niet aan de deur krijgt, of te maken krijgen met bureaus die wel eens eventjes orde op zaken komen stellen…