5 mei
dagcolumn
5.0 met 1 stemmen 
21 Dit weekend las ik in de Volkskrant een sterk essay van cabaretier-filosoof Tim Fransen over het spanningsveld tussen individuele vrijheid en democratie. Het begon met een anekdote waarin hij vertelt hoe hij ooit voor het eerst werd geconfronteerd met het fenomeen van automobilisten die naar elkaar met hun lichten knipperen om te seinen dat er in de directe omgeving op snelheid wordt gecontroleerd. Hij was licht verbijsterd door de paradox die hierin schuilt omdat diezelfde mensen democratisch…
Met de trein 1
column
5.0 met 4 stemmen 37 Het was heel lang geleden dat ik met de trein geweest was. Elke coupé stond toen nog blauw van de rook en de asbakjes klepperden dat het een lieve lust was. Als de deur van het toilet openging, raakten reizigers met een staanplaats niet zelden buiten bewustzijn en niemand had nog van Wifi gehoord.
In de wagons werden ook dieren vervoerd, er lag stro op de vloer en de conducteur knipte in je oor als je geen kaartje had.
Daarna pakte hij je bij kop en kont en draaide het raampje open.
Zo lang…
De zware tol van alcohol
beschouwing
Er is nog niet op deze inzending gestemd. 26 (voor Stanislaw Antoni Grochowiak (1934 - 1976))
Jij bent geboren op 24 januari 1934 in Leszno, met de 'Antoni' windmolen uit 1705. Jouw vader Bronislaw Grochowiak was notaris en hij schreef aan rechtbanken en administratie. Jouw moeder was Pelagia Pawelczak. Jouw zus was Eugenia, geboren in 1924, en jouw broer was Tadeusz, geboren in 1925 en advocaat. Toen Polen door de nazi's werd bezet, woonden jullie in Warschau en tijdens de Opstand in Warschau verborg jij jezelf met jouw moeder in de…
Als een onvermoede aanleiding voor een ongelukkige val
hartenkreet
3.0 met 1 stemmen 23 In de spaarzame en onbeduidende begroeiing in een strook naast het fietspad dat de Spoorlaan flankeert stond ik opnieuw te wankelen op mijn benen. Vele attente en uiterst zorgzame voorbijgangers hadden de gevaarlijke lus van metaal of ander mij onbekend materiaal opgemerkt met hun scherpe blikken en zij waren zo vriendelijk mij erop te attenderen.
autobiografie
4.0 met 1 stemmen 32 Fietsend op een viaduct zweef ik over de daken van bedrijvige vrachtwagens die onder mij door razen. Lang geleden stond ik hier met mijn engeltje. Blonde ragfijne krulhaartjes had ie. Stevig in moeders greep stond hij in het zitje met zijn buikje tegen de reling te zwaaien, onder de indruk van het lawaai van al die toeters. Zijn moeder mocht er ook wel wezen.
Ik denk aan onze vrachtwagens. 'Onze'. Officieel hoor ik er bij. Ik weet waar ze heen gaan en terug komen. Ik ken de stemming als de reis…
De kousen van mijn lerares
verhaal
3.0 met 1 stemmen 61 De eerste keer dat ik ze zie, sta ik te wachten bij de deur van lokaal B14: huidkleurig met dunne naden die haar kuiten en dijbenen volgen tot onder haar rok.
Mevrouw Bonnet staat bij het raam, met haar rug naar ons toe, en praat zachtjes tegen meneer De Bruin. Hij knikt, zijn gezicht gespannen.
‘Ga je naar binnen, of hoe zit het?’ vraagt Sem achter me.
We schuifelen naar binnen. Ik zit helemaal vooraan, recht tegenover het bureau. Als meneer De Bruin het lokaal heeft verlaten, legt…
Gaat Wu toch winnen?
bewering
4.3 met 3 stemmen 63 Volgers van het WK snookeren hebben de afgelopen weken kunnen genieten van hoogstaand spel - vergeleken met de tijd van Hendry is de kwaliteit aanzienlijk omhoog gegaan - en van...ongelofelijke fouten, met name in het voorlaatste frame tussen Allen en Wu Yize. Wat een strijd met wederzijdse blunders: door spanning én vermoeidheid. Want het zijn uitputtingsslagen.
De finale gaat tussen de zeer ervaren Murphy (al meer dan 20 jaar geleden wereldkampioen) en het aanstormend talent Wu: voor mij…
Laatste nieuws:
MARIKEN HEITMAN WINT MET ROMAN WORMMAAN LIBRIS LITERATUURPRIJS
Schrijfster Mariken Heitman heeft met haar boek Wormmaan de Libris Literatuurprijs 2022 gewonnen. Dat maakte juryvoorzitter Ahmed Aboutaleb recent bekend in Nieuwsuur.
De jury roemt Heitman vanwege haar "groot intellect, literair meesterschap en de moed om niet te kiezen voor een conventionele vertelling."
Het boek Wormmaan gaat over hoofdpersoon Elke. Er staan twee thema's centraal die Heitman met elkaar weet te verbinden. Het gaat over de start en de ontwikkeling van de landbouw, daarnaast gaat het boek over identiteit, in het bijzonder genderidentiteit. De hoofdpersoon houdt zich bezig met veredelen van gewassen. Ze vergelijkt dit proces met de socialisatie van mensen. In het boek wil ze een eeuwenoude erwt in ere herstellen om zo de 'veredeling' ongedaan te maken. Ze wil af van de 'ideale erwt' die aan de regels van de samenleving moet voldoen.
Uitreiking Libris
De Libris Literatuurprijs wordt sinds 1994 jaarlijks uitgereikt. Een jury kiest de winnaar. De jury bestaat dit jaar naast voorzitter Aboutaleb uit Katja de Bruin, chef boekenredactie VPRO Gids, Femke Essink, neerlandicus en literair criticus voor De Groene Amsterdammer, Alicja Gescinska, filosofe, schrijfster en Theo Hakkert, literair journalist/recensent, voor o.a. Tubantia. Eerdere winnaars zijn onder andere Harry Mulisch, Arthur Japin, Arnon Grunberg en Connie Palmen.
Wormmaan is pas de tweede roman van Heitman, die van huis uit bioloog is. De kennis van Heitman is via hoofdpersoon Elke, die zaden verrijkt, ook terug te lezen in het boek. De lezer leert onder andere over zaden, gewassen en grond. Een makkelijk weg te lezen boek is het niet, zegt ook de jury: "Als lezer word je niet behaagd maar uitgedaagd om de hersenen te laten kraken: de roman is filosofisch, zonder nodeloos zwaarwichtig te zijn".
Bron: www.nos.nl
Karel Jong, 10-05-2022
LEESCOALITIE STEUNT PLEIDOOI ONDERWIJSINSPECTIE: ROER MOET RADICAAL OM
Recent presenteerde de Inspectie van het Onderwijs het rapport ‘Staat van het Onderwijs 2022’. Daarin pleit de inspectie ervoor dat het taal- en rekenniveau van leerlingen binnen twee jaar verbeterd moet zijn.
De inspectie constateert dat de afgelopen twintig jaar het niveau van basisvaardigheden van leerlingen is gedaald. Daarom moet volgens de inspectie ‘het roer radicaal om’. Deze constatering sluit naadloos aan bij het pleidooi van de Leescoalitie voor een ambitieus leesoffensief om ervoor te zorgen dat in 2025 niemand met een leesachterstand van school komt.
Basisvaardigheden
Het rapport van de inspectie stelt dat het fundament van het Nederlandse onderwijs flink onder druk staat. Het niveau van basisvaardigheden van leerlingen is op dit moment zorgwekkend laag. In het rapport staat: ‘het verwerven van de nodige basisvaardigheden is niet voor iedere leerling of student vanzelfsprekend, er zijn te veel leerlingen die op een te laag niveau blijven steken en niet alle leerlingen krijgen de kansen die passen bij hun mogelijkheden'. Dit komt door de gevolgen van de coronacrisis, het gebrek aan focus op scholen, het afnemende werkplezier onder docenten en leerlingen en ten slotte het oplopende leraren- en schoolleiderstekort. Als jongeren met een achterstand in basisvaardigheden van school komen, lopen zij het risico om de nieuwe generatie laaggeletterden te worden.
Vervolgstap
De Leescoalitie kijkt uit naar het masterplan basisvaardigheden dat onderwijsminister Wiersma voor de zomer presenteert. Voorwaarde voor succes is een structurele aanpak. De focus op de doorlopende leerlijn zowel binnen als buiten het klaslokaal speelt daarbij een belangrijke rol. Ook is er dan landelijk en lokaal samenwerking nodig. Terecht wijst de inspectie naar het succes in Ierland en Zweden. Daar leidt intensieve samenwerking tussen alle partijen tot flinke verbetering van basisvaardigheden. De leden van de Leescoalitie staan dan ook klaar om deze uitdagingen samen met het onderwijsveld en het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap op te pakken. De Leescoalitie is een samenwerkingsverband tussen KB Nationale Bibliotheek, Literatuurmuseum/ Kinderboekenmuseum, Nederlands Letterenfonds, Stichting CPNB, Stichting Lezen (voorzitter), Stichting Lezen en Schrijven, Taalunie en Vereniging van Openbare Bibliotheken.
Gerlien van Dalen, voorzitter Leescoalitie:
“De Inspectie van het Onderwijs benadrukt opnieuw het belang van het verbeteren van de basisvaardigheden van leerlingen. Het is dan ook hoog tijd om werk te maken van structureel beleid zodat iedereen in Nederland kan meedoen - in het klaslokaal, op de arbeidsmarkt en in de samenleving. Daarom is focus op basisvaardigheden in het onderwijs belangrijk. En volwassenen moeten op latere leeftijd via om- en bijscholing een leven lang hun basisvaardigheden kunnen verbeteren. Als Leescoalitie hebben we de slagkracht, kennis en bereidheid om samen met het onderwijs deze uitdaging de komende twee jaar aan te pakken.”
Bron: www.leescoalitie.nl
Wie zitten er in de Leescoalitie?
De Leescoalitie bestaat uit Stichting Lezen (voorzitter), de Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek, Stichting Lezen & Schrijven, het Literatuurmuseum/Kinderboekenmuseum, de bibliotheken (de Koninklijke Bibliotheek en Vereniging van Openbare Bibliotheken), het Nederlands Letterenfonds en de Taalunie.
Karel Jong, 22-04-2022
4k's en het Trans-Portaal.
Spanning in heden, verleden en toekomst.
Niek Kalberg, op deze site bekend als (dag)columnist Trawant, publiceerde onlangs een kinder/jeugdboek voor meisjes en jongens van 10 tot 12 jaar.
'4K's en het Trans-Portaal' voert de lezer van de Amazone via de middeleeuwen naar Apeldoorn aan zee en het oude Egypte. Volgens de eerste lezers: ' Een boek dat je met een zaklantaarn onder de dekens in één keer uit wil lezen'.
Recensie door: Monique de Rooij
Een heerlijk verhaal dat je het liefst, met een zaklantaarn onder de dekens, achter elkaar uit wil lezen. (Om je dan te realiseren dat je al minstens veertig jaar zelf mag weten hoe laat je gaat slapen, hooguit zijn de gevolgen 's ochtends voor jezelf). Het boek is geschreven in de stijl van een avonturen-jeugdboek, ik schat dat het voor kinderen vanaf een jaar of 11, 12 prima te doen is. Maar voor volwassenen is het minstens zo leuk, een spannend feelgood-verhaal met fijne personages die herkenbaar zijn in de huidige tijdgeest. Een vlot leesbaar en onderhoudend verhaal. En - voor deze lezeres - hier en daar ook nog leerzaam en tot nadenken stemmend. Met veel plezier gelezen!
De 4k’s (klasgenoten Koen, Karin, Kasper en Karins hond Konijn) vieren hun zomervakantie bij Karin op de boerderij. Karin’s oma, Adriana baronesse van Calmthout tot Heugenis, is tijdens een klimaatactie tegen de bosbranden in de Amazone spoorloos verdwenen.
Haar man, de uitvinder Hubertus von Heinzel, doet zijn uiterste best om haar terug te vinden. Samen met A'lien, een buitenaardse bezoeker is hij in de schuur van zijn boerderij bezig met de reparatie van het Trans-Portaal, het ruimtevoertuig waarmee hij naar zijn vrouw op zoek wil gaan.
Nieuwsgierig naar opa’s geheimen sluipen de 4K’s 's nachts stiekem de schuur binnen.
Dan volgt een zinderend avontuur waarin iedereen hoopt dat er genoeg tijd is om oma te redden.
Het boek is online te bestellen bij iedere boekhandel of bij Bol.com voor minder dan € 20.Redactie, 13-01-2022
Schrijfster en juriste Roxane van Iperen TAALSTAATMEESTER 2021.
Dat maakte Frits Spits tijdens de kerstdagen bekend in De Taalstaat.
De jaarlijkse onderscheiding gaat naar degene die zich het afgelopen jaar heeft onderscheiden in taalgebruik. Van Iperen hield eerder dit jaar de 4 mei-voordracht in de Nieuwe Kerk in Amsterdam en was een van de geïnterviewden bij Zomergasten. Daarnaast maakte zij een brievenboek als vervolg op haar bestseller ’t Hooge Nest en schreef ze het essay voor de Boekenweek.
Doordacht en invoelend
Het panel van KRO-NCRV’s De Taalstaat prijst haar intelligente en kraakheldere taalgebruik, haar doordachte én invoelende teksten en haar vermogen om de tijdgeest te duiden. “De combinatie van een prachtige dictie en de rust en helderheid in haar betoog zijn van enorm belang in de onderwerpen die ze aansnijdt: onze gedeelde en pijnlijke geschiedenis”, aldus een van de panelleden. Een ander zegt: “Haar taal is net zo rijk als de thema's die zij aansnijdt en net zo meeslepend als de gedachten die zij ontvouwt.”
Eerdere winnaars
De redactie van het KRO-NCRV programma De Taalstaat nomineerde dit jaar drie kandidaten. Naast Van Iperen werden Ernst Kuipers, voorzitter van het Landelijk Netwerk Acute Zorg, en parlementair verslaggever Ron Fresen van de NOS voorgedragen. Een panel van taalliefhebbers stelde de uiteindelijke winnaar vast. De beoordelingscriteria waren onder andere: helder taalgebruik, verstaanbaarheid, geloofwaardigheid, goed geïnformeerd zijn en enthousiasme. De titel Taalstaatmeester is voor de vijfde keer toegekend door het radioprogramma De Taalstaat van presentator Frits Spits en ging eerder naar Beatrice de Graaf, Lilian Marijnissen, Freek de Jonge en Mark Rutte.
BRON: www.nporadio1.nl
Karel Jong, 27-12-2021
Bezig met laden
Meer laden...
