Beschouwingen over psychologie

Eén van de meest spraakmakende boeken uit de tachtiger jaren was “De zondebok” van de Franse filosoof en letterkundige René Girard. Dat is ook niet zo verwonderlijk. Hij pretendeert nl. een universeel verklaringsmodel te hebben gevonden voor collectieve vervolgingen en het ontstaan van veel religies. Zo op het eerste gezicht lijken die twee strijdig…

Tijdens een toernooi als het WK staan 'we' met ons allen achter Oranje. Op zulke momenten zijn we méér dan alleen maar een individu, maar deel van een collectief met een eigen geschiedenis, emoties, vrienden en vijanden. Oranje belichaamt dan ons nationale bewustzijn waar we allemaal deel aan hebben. Zo'n toernooi duurt maar een paar weken. Daarna…

Wat is er ziek bij een geesteszieke? Bij een geesteszieke is juist het lichaam ziek, en het lichaam kan de ziel en de geest niet gebruiken. Bij iemand van wie men zegt dat hij geestesziek is, is altijd iets in het lichaam ziek; en als de hersenen ziek zijn, kan men natuurlijk niet normaal denken. Men kan ook niet normaal voelen als de lever ziek is.…

Erich Fromm legt in zijn boek: "Een kwestie van hebben of zijn" de vinger op de zere plek van ons bestaan. Toen al (dit boek verscheen in 1976) vertelde hij dat het hebben centraal staat in onze hedendaagse maatschappij. De mens is de gevangene van zijn eigen hebzucht. Hoe waar is dit en hoe wonderlijk dat wij maar niet willen zien dat het willen…

Ik zag haar in doordeweekse dagen, ze zat ‘toevallig’ voor het raam te lezen als ik langs fietste van de middelbare school naar huis. We zwaaiden naar elkaar. Op een middag kwam ik haar tegen aan het meertje, ze paste op twee kleuters. We lagen onzichtbaar voor de wereld in een kom in de hei en de hormonen dansten de Lambada. De kinderen speelden…

I love Bryant Park, oftewel I love BP. Zo hoort dat als New York-se: I love NY, I love BK (Brooklyn), it's fantastic, wonderful, als je maar veel superlatieven gebruikt is het goed. It's nice, zeg ik tegenwoordig niet meer, want dan denkt de ander dat het je eigenlijk niet bevalt. Wat je als Nederlander overdreven zou noemen is hier een normale vorm…

In tegenstelling tot Freud heeft Jung zich altijd positief opgesteld t.o.v. religie. Daardoor heeft hij steeds aanhangers gehad onder theologen. Wel moet daarbij worden aangetekend dat godsdienst bij hem los staat van de waarheidsvraag. Voor Jung staat religie in dienst van het proces van de menswording, de 'individuatie' - de spil van Jungs wetenschappelijke…

Lang geleden hoorde ik een psychiater tijdens een college godsdienstpsychologie zeggen dat hij de religieuze ervaringen van zijn patiënten steevast interpreteerde als uitingen van een psychiatrisch ziektebeeld. Dat religieuze ervaringen van patiënten soms een gunstige uitwerking op hen konden hebben sloot hij niet helemaal uit, maar in zijn praktijk…

Zeg, Willem Kloos, je bent me nu toch echt al te close, gestoorde drinkebroer, je moet me nu maar eens loslaten, we hebben al die jaren voortdurend feest gehad, dat ontken ik toch niet, maar het boeren en het scheten wordt nu wel al te erg, dat is voor ons allebei niet gezellig meer en plaaggeest Korsakov begint al om de hoek te kijken, zo van 'Joehoe…

Het mes klieft in een beweging de kersepit - het mes wint. 's Zondags twee keer in de benauwde kerk en buiten valt de zure regen, café's openen hun deuren, hoeren hun wasmiddelgeurige bloesjes, onder de dure merkrokken van de met trage psalmen bewierookte dames is het aangenaam vochtiger dan buiten, toch knijpen zij alles dicht, door God's Woord…

Beste I. Aardig gevonden willen worden betekent van oudsher investeren in de groep om in geval van nood op ze te kunnen rekenen; het streven omarmd te worden door de groep is instinctief; wolven in de roedel zijn daar voortdurend mee bezig. Door aardig zijn voorkom je moeilijkheden, je treedt anderen tegemoet met ontwapenend gedrag. Het idee…

De werkelijkheid is niet zwart-wit, maar bestaat uit een heleboel grijstinten. Daarom is het een ernstige misvatting om te denken dat het stemmen op een extreem-linkse of een extreem-rechtse partij het kenmerk is van een échte politieke keuze. Paradoxaal genoeg is het maken van radicale keuzes eerder een uiting van oppervlakkigheid dan van echte diepgang…

(voor Guy de Maupassant) Teder de lach van opium, weg van de wereld die je toch nooit opnam, als een boek van hoge kwaliteit. High van alles wat ronddraaide in zinvolle vervoering, als door de mand gevallen engelen. Maar de grond was bikkelhard en er was weinig lafenis voor hoge zielen. Zijn lach was de lach van een tot wanhoop gedreven gevangene…

Kinderen van patiënten met een psychiatrisch ziektebeeld hebben het over het algemeen niet gemakkelijk. Vaak hebben zij op zeer jonge leeftijd al de neiging om het hun ouders naar de zin te maken. Deze kinderen proberen uit alle macht om maar lief gevonden te worden. Hierbij gaan ze voorbij aan hun eigen ontwikkeling, waardoor ze het op school extra…

Even een geestelijke terugblik. Ik bevind mij tussen de Tachtigers, die zeer progressief en vernieuwend waren, sterk individualistisch. Ik noem enkele namen: Willem Kloos, Frederik van Eeden, Frank van der Goes, Lodewijk van Deysel, Willem Paap, Pet Tideman, P.L. Tak e.a. Ook de schilderkunst en de fotografie zat binnen deze beweging. De drijvende…

"Zijn mensen met een psychiatrisch ziektebeeld zo agressief als ze vaak worden afgeschilderd? Waar komt die agressie vandaan? Komt het doordat agressie bij hun ziektebeeld hoort, of komt het door hun machteloosheid?" Die vraag werd vorig jaar gesteld op een forum voor mensen die werken in de zorg. Een interessante vraag, omdat de media het beeld…

'Ik heb er nooit eerder last van gehad hoor'! zegt ze. Het is allemaal begonnen na de zwangerschapspsychose van mijn zus. Het zit ook helemaal niet in de familie. Wat ik heb is een trauma gerelateerde aandoening, het is geen schizofrenie. Ik slik wel risperdal. Weet je dat ik gerehabiliteerd ben? Eerherstel omdat dat wat er ooit is fout gegaan…

Is het u ook al gebeurd dat praten met de partner, man of vrouw, op een woordenwisseling uitloopt, waarna jullie allebei met het onbestemde en onaangename gevoel blijven zitten niet begrepen te worden? Het boek "Je begrijpt me gewoon niet" gaat over de spreek- of communicatiestijlen van mannen en vrouwen. Die spreken doorgaans op een verschillende…

Alles is anders daar. Anders maar toch hetzelfde. Ze ziet de buitenwereld nog, maar is er niet. Ze ziet haar eigen wereld, maar is er niet. Stemmen klinken ver en ze verstaat niet wat ze zeggen. Soms klinkt het als geschreeuw en soms als zacht gebrom. Soms lijkt het of ze zich zorgen maken, maar ze is er nog. Ze is niet van de wereld, ze is alleen ergens…

Niet eten is slecht voor je, teveel eten en verslaafd zijn ook. In alle gevallen zou je best weleens een lange lijdensweg kunnen krijgen. Het einde komt of plotseling of het duurt erg lang voor het zover is, ijzeren hein komt echt niet op bestelling maar wanneer het hem uitkomt. Vervelen is eigenlijk ook een dooddoener, of je blijft de hele dag in bed…

Een lange moeilijke dag. Wat viel dat tegen vanmorgen toen ik de gordijnen open schoof. Zo somber en wat was de mist dik; de wereld van gisteren of die van vandaag dat scheelde meer als een miljoen jaar. De wereld was maar klein vandaag, overal waar je keek klapte je tegen een witte muur aan en dan besef je pas goed wat het doet: een zonnestraal…

Wetenschappers vinden de realiteit boeiend genoeg, de leek houdt van spektakel, onmogelijkheden, zwevende supermannen. Zouden realisten gruwelen van thrillers waarin onmogelijkheden gebeuren? In technische recherche films lopen acteurs tien keer langs een plek. Als het onderzoek is vastgelopen ontdekken ze, de elfde keer, een haar. Wetenschappers…

De anticlimax van het Hippokratische denken en handelen. “Een medisch complot”, luidde volgens de Volkskrant de voorlopige conclusie van het snel vorderende onderzoek naar de bomauto’s in Groot-Brittannië. Het is, vanzelfsprekend, geen medisch complot maar een complot van een aantal medici, hetgeen een heel wat meer dan gradueel verschil inhoudt…

Voorzichtig klonk de vraag: “Wat doe jij met moederdag?” Dit was duidelijk geen enthousiastelinge. Voor haar werd het een treurige bedoening. Ze kon haar teleurstelling nauwelijks verbergen: uithuizige sportmannen en ’s avonds een bezoekje aan de eigen moeder. Moeders, en bij uitbreiding alle vrouwen, worden nog steeds en overal geacht zonder morren…

De lente kriebelt, de zomer lonkt, de zon schijnt en buiten wordt het weer warm. Luchtige bloesjes, fleurige T-shirts en topjes, beenonthullende shorts en rokken worden opgediept en aangeschaft. Binnenkort zijn ook de badpakken en bikini’s aan de orde. Alles wat gedurende de donkere wintermaanden veilig en wel verdoezeld kon worden, staat nu weer onbeschaamd…

Aan het tafeltje tegenover mij ging het er levendig aan toe. Twee stellen zaten druk met elkaar te praten. Er werd ook heel wat af gelachen. Ze waren nog jong, ik schat halverwege de twintig. Plots, als op bevel, stonden de twee dames op, grepen hun handtas beet, en begaven zich gezamenlijk in dezelfde richting. De jongemannen bleven er doodgemoedereerd…

Toevallig las ik deze week een stukje in het boek van C.G.Jung de Zwitserse psycholoog Archetype en Onbewuste. Ik had dat boek ter hand genomen na een discussie met een paar vrienden over het onderwerp of je het onbewuste zelf kunt sturen ja of nee. Dus ik zocht eigenlijk een passage over dit onderwerp. Jung zegt daarover: 1) omdat de inhouden…