Inloggen
voeg je beschouwing toe

Beschouwingen over filosofie

118 resultaten.

Sorteren op:

OVER EVOLUTIE VAN HET ZELFBEWUSTZIJN (1)

beschouwing
3.3 met 11 stemmen 212
Evolutie kenmerkt zich niet door óntwikkeling (letterlijk: afrolling, dus vereenvoudiging van wat ingewikkeld was), maar juist door ínwikkeling (letterlijk: oprolling, dus complexer worden van wat relatief eenvoudig begon). De natuur neigt ertoe gehelen te vormen die meer zijn dan de som van hun...

Spirituele intelligentie.

beschouwing
3.0 met 67 stemmen 1.560
Intelligentie ligt verankerd in onze genetische constitutie. Deels veranderd door de evolutie, deels door introductie van getransformeerd DNA materiaal, mogelijk van buitenaardse origine. Het is geen zelfstandig fenomeen maar staat in nauwe verbinding met onze fysieke aanwezigheid, waarbij...

OVER SCHULD, BOETE EN AANSPRAKELIJKHEID

beschouwing
3.1 met 12 stemmen 235
Een waarschuwing vooraf. Dit wordt een nogal controversiële beschouwing over een controversieel onderwerp. Als u uzelf het risico van ergernis wilt besparen, kunt u deze gedachte-exercitie misschien maar beter ongelezen laten. Recent verschenen boeken (zoals Swaab - Wij zijn ons brein en...

OVER PRECOGNITIE

beschouwing
3.7 met 10 stemmen 483
Een citaat om mee te beginnen. Arthur Koestler schrijft in zijn boek “De wortels van het toeval”: “Een soort mensen zonder ogen – zoals de burgers van Wells’ ‘Country of the Blind’ – zou stellig onze bewering dat wij in staat zijn verre voorwerpen waar te nemen zonder contact...

OVER WILSVRIJHEID

beschouwing
3.3 met 6 stemmen 183
Wat een vreemde, onverklaarde en m.i. onverklaarbare stellingname is dat eigenlijk: ”ik heb een vrije wil”. Wat wordt daar nu precies mee bedoeld? Vrij van wat, vrij van wie? De uitspraak suggereert dat de wil een zelfstandig bestaan heeft. Maar als IK een wil bezit, is die wil dus per...

OVER DE ZIN VAN HET LEVEN

beschouwing
3.5 met 4 stemmen 312
We worden geboren, we leven, we sterven. Sommigen van ons hebben een rijk en gelukkig leven. Anderen hebben een leven vol zorgen, moeite en verdriet. Wat is de zin van ons bestaan? Dat is een moeilijke vraag. Zelfs hooggestemde antwoorden zoals “voor mijn kinderen” of “voor mijn medemensen”...

OVER CAUSALITEIT EN DE THEORIE VAN DE HANDELENDE PERSOON

beschouwing
3.5 met 4 stemmen 303
U zit op een avond thuis op uw comfortabele bank naar een tv-programma te kijken. Direct na afloop komt er reclame voor knabbelnootjes op het scherm. Ach ja, denkt u bij uzelf, een handje nootjes, dat is nou precies waar ik trek in heb. Maar ja, toen u vanmorgen voor de spiegel stond, had u zich...

Maakt het geloof in het hiernamaals de mens egocentrisch?

beschouwing
3.7 met 18 stemmen 543
In zijn beschouwing “Hier en nu, met het oog op morgen” vertelt Winkelman dat hij afstand heeft genomen van de christelijke leer van de lichamelijke wederopstanding. Die zou de mens te veel richten op zijn persoonlijke heil in het hiernamaals en te weinig op het gemeenschappelijke welzijn in...

WAARHEEN ZIJN WIJ ONDERWEG (6 / Slot)

beschouwing
3.0 met 3 stemmen 150
In de voorafgaande beschouwingen heb ik een poging gedaan aannemelijk te maken dat alle ontwikkelingen op de wereld causaal bepaald zijn, dat ze een richting hebben en dat er een stuwende kracht in die richting werkt. Rest nog de vraag of nu ook valt in te schatten waarop die ontwikkelingen zullen...

WAARHEEN ZIJN WIJ ONDERWEG? (5)

beschouwing
4.7 met 3 stemmen 205
Aflevering 4 van deze artikelreeks eindigde met de constatering dat de evolutie een duidelijke richting heeft en wel in die zin dat ze gericht is op de vorming van steeds complexere gehelen die meer zijn dan de som van de delen. De volgende vraag luidt: als dat zo is, zit daar dan een stuwende of...

WAARHEEN ZIJN WIJ ONDERWEG? (4)

beschouwing
3.2 met 4 stemmen 221
Op zoek naar een antwoord op bovenstaande vraag hebben we vier subvragen gesteld. Vraag a (Zijn alle ontwikkelingen causaal bepaald?) kwam in het vorige artikel aan de orde. Dit vervolgartikel gaat over vraag b: “Hebben de ontwikkelingen een richting?” Nog wat nauwkeuriger geformuleerd:...

WAARHEEN ZIJN WIJ ONDERWEG? (3)

beschouwing
4.0 met 3 stemmen 202
De eerste taak die we onszelf in het voorgaande artikel oplegden, was aannemelijk te maken dat alle ontwikkelingen causaal bepaald zijn. Een tamelijk absurde opgave eigenlijk. Het gehele bouwwerk van wetenschap en technologie, al het menselijk denken en handelen is gefundeerd op de hechte samenhang...

WAARHEEN ZIJN WIJ ONDERWEG? (2)

beschouwing
2.8 met 5 stemmen 148
Veel mensen hebben een intuïtieve afkeer van de gedachte dat het bestaan onderworpen zou zijn aan strikte causaliteit en/of finaliteit. Beide laten immers geen ruimte voor een "vrije wil". Maar wat dan? Is ons bestaan dan toevallig, doelloos en zinloos? Of zijn juist deze vrágen zinloos, omdat...

WAARHEEN ZIJN WIJ ONDERWEG? (1 / Inleiding)

beschouwing
3.1 met 7 stemmen 256
Quo vadimus? Waarheen zijn wij onderweg? Op een dag breekt het besef helder en klaar tot je door: de mensheid is op het ruimteschip aarde bezig aan een vele generaties omspannende reis door ruimte en tijd. Het vertrekpunt ligt in een ver en ongekend verleden, de bestemming in een verre en...

OVER SCHULD EN BOETE

beschouwing
4.0 met 2 stemmen 207
“Er is een ijdel ding dat op aarde geschiedt: er zijn rechtvaardigen die het gaat naar de verdienste der goddelozen en er zijn goddelozen die het gaat naar de verdienste der rechtvaardigen.” Uit bovenstaand citaat (uit het oud-testamentische boek Prediker) blijkt wel dat het bepaald niet...

OVER LEVENWEKKENDE WOORDEN

beschouwing
3.0 met 7 stemmen 169
Het nieuw-testamentische bijbelboek Johannes begint met de mysterieuze woorden: "In den beginne was het Woord en het Woord was bij God en het Woord wás God. Dit was in den beginne bij God. Alle dingen zijn door het Woord geworden en zonder dit is geen ding geworden dat geworden is. In het Woord...

OVER DE CONTINUÏTEIT VAN HET LEVEN (4)

beschouwing
4.0 met 4 stemmen 384
Een transcendent, collectief bewustzijn van de mensheid, is dat niet een al te stoutmoedige veronderstelling? Daarmee eindigde de vorige bijdrage. Een terechte vraag, want wat we om ons heen zien gebeuren, stemt niet altijd tot vreugde en optimistische verwachtingen. Desalniettemin zijn er...

OVER DE CONTINUÏTEIT VAN HET LEVEN (3)

beschouwing
4.0 met 5 stemmen 106
In de vorige aflevering van dit artikelreeksje was sprake van de ononderbroken samenhang waarin het aardse leven zich uitstrekt in ruimte en tijd. Daar valt nog iets meer over te zeggen. Het leven wordt wel vergeleken met een boom: de wortels, de stam, de takken, de twijgen, de bladeren, de...

OVER DE CONTINUÏTEIT VAN HET LEVEN (2)

beschouwing
3.0 met 6 stemmen 129
Het voorgaande artikel beschreef het geloof in een persoonlijk voortbestaan na de dood als een vorm van wensdenken waaraan een redelijk beredeneerbare grond ontbreekt. Menigeen zal zich afvragen: gaat het niet ten koste van het verantwoordelijkheidsgevoel van mensen als ze na dit leven niét...

OVER DE CONTINUÏTEIT VAN HET LEVEN (1)

beschouwing
3.5 met 6 stemmen 215
De wens is de vader van de gedachte, zegt het spreekwoord. En als er ergens sprake is geweest van wensdenken, dan wel met betrekking tot het leven na de dood. Iedere godsdienst had of heeft er een mening over. Alleen al het gebrek aan eenstemmigheid zou te denken moeten geven over de vraag wat al...

OVER BINNEN- EN BUITENKANT VAN HET BESTAAN

beschouwing
3.2 met 6 stemmen 97
Ziehier nog een korte toegift op de vier beschouwingen over holisme (beschouwingen Filosofie nrs. 64-67). Ze heeft betrekking op centrale en perifere functies en vormt m.i. een zinnige aanvulling op de verklaring die het holisme geeft van de gerichtheid van de natuur op synergie (vorming van...

OVER EEN HOLISTISCH TOEKOMSTPERSPECTIEF

beschouwing
1.7 met 9 stemmen 182
Als de ontplooiing van het leven op aarde, sinds het ontstaan ervan, heeft gehoorzaamd aan holistische wetmatigheden (zie voorgaande artikelen over dit onderwerp), wat mogen we dan verwachten van de invloed daarvan op de toekomstige ontwikkeling van dat leven? De wereld is door de snelle...

OVER EEN HOLISTISCH ORGANISATIEMODEL

beschouwing
5.0 met 2 stemmen 254
In een vorig artikel werd holisme omschreven als "neiging in de natuur tot vorming van gehelen die meer zijn dan de som van hun delen". Hoe manifesteert deze "neiging" zich in organismen? Om de samenwerking tussen de delen (de holons) een synergisch (d.w.z. elkaar versterkend) effect te geven,...

OVER EEN HOLISTISCHE SAMENLEVING

beschouwing
2.6 met 5 stemmen 1.132
Het voorgaande artikel had betrekking op het fysieke holon en het dualistische karakter ervan. Het gaf al aan dat de holontheorie ook moet opgaan voor sociale verbanden waarin de mens deel is van een gemeenschap. - Hoe ziet zo’n sociaal holon er uit? - Zijn we onderdeel van één of van meer...

OVER EEN HOLISTISCHE NATUUR

beschouwing
3.0 met 3 stemmen 162
"Holisme" is afgeleid van het Griekse woord "holos", dat "heel" betekent. Door heel de geschiedenis heen is de mensheid gefascineerd geweest door het lokkend perspectief van het heil, de staat van heiligheid, de heilstaat. De godsdienst voorzag in die behoefte door aan de gelovigen na dit...

OVER TRANSFORMATIE

beschouwing
2.7 met 7 stemmen 207
Waardoor is de uitbundige veelvormigheid van leven op aarde ontstaan? Wat is de geheimzinnige, stuwende “kracht” achter de evolutie? Hoe kan uit een veelheid van eenheden een complexere, hoger georganiseerde eenheid ontstaan? In zijn boek “De wortels van het toeval” schreef Arthur Koestler...

OVER SUPRAPERSONALISATIE

beschouwing
2.7 met 7 stemmen 140
Wat is de geheimzinnige “kracht” achter de evolutie van eenvoudige naar complexere vormen van leven en bewustzijn? Dat is, denk ik, de holistische neiging in de natuur tot vorming van gehelen die meer zijn dan de som van hun samenstellende delen. De evolutie is een geschiedenis van vallen en...

ZIJN OF HEBBEN WIJ ONS BREIN?

beschouwing
3.0 met 3 stemmen 185
Als “ik” nadenk over “mijn” hersenen, wie of wat is dan dat “ik” dat “zijn hersenen” kan inschakelen om over diezelfde hersenen na te denken. Voor de neurowetenschapper Dick Swaab is dat geen vraag: wij ZIJN ons brein! Anderen zijn het daarmee geheel of ten dele oneens: wij zijn...

Uittredingen

beschouwing
3.2 met 16 stemmen 292
Toen ik 7 jaar oud was vond men het nodig om mijn amandelen te knippen. In die tijd was dat heel gewoon, het was een routine-ingreep waarvoor je een dag in het ziekenhuis moest worden opgenomen. Na uren wachten werd ik door een verpleegster naar een kamertje gebracht waarin een soort tandartsstoel...

OVER EEN BREINENCOLLECTIEF (vervolg)

beschouwing
3.0 met 5 stemmen 131
Het schimmige gebied van het paranormale is een uitgezocht werkterrein voor bedriegers en charlatans. Maar dat is nog geen reden om vooralsnog onverklaarbare verschijnselen meteen maar als bedrog of zinsbegoocheling te bestempelen. Maar ook een “medium” dat te goeder trouw is, kan zich...
Meer laden...