Alle inzendingen van Jan

Als je het haar vraagt, is ze geen held. Ze is arts. Ze schreef het boekje ‘Komt een land bij de dokter, Nederland door de ogen van een straatarts.’ Vanuit haar werk ziet ze de zelfkant van de samenleving en hoe de overheid mensen die zelfkant op duwt. Het is voor velen moeilijk om in arme werkloze verslaafde sloebers mensen te zien die in andere omstandigheden…

In oktober hangt er dauw op de varens. De grond veert licht onder zijn poten. Kraks staat stil en kijkt hoe een esdoornzaadje om zijn as draait. Het landt zacht in het mos. Verderop vindt hij een kastanje. Hij begraaft haar bij de beuk, dicht bij het water. Hij drukt de koele aarde aan met zijn neus. Als hij opkijkt, zweeft er een veer tussen…

Mijn vriend is ziek. Hij heeft kanker aan de endeldarm. Hij is er aan geopereerd, maar de tumor zit dieper en daarom moet hij bestraling en chemotherapie ondergaan. Het hele circus. Wat doe je? Hij woont in Amsterdam dus eigenlijk wil je even langs wippen, maar daarvoor is hij te ziek en heb ik het te druk. Dus probeer ik heb te bellen, maar daarvoor…

Sommige mensen misten mijn column. Ik ook, maar ik wist wel waarom. Ik heb het druk. Nu denkt u, ach, zeurpiet, ik ook, maar ik doe mijn werk wel… Dat klopt vast, maar ik loop nu constant achter feiten aan. Het zijn leuke feiten, ik hou van mijn werk, maar het zijn wel verdraaid veel feiten. Normaal doe ik maximaal twee onderzoeken tegelijk en daarnaast…

Ze liggen op het tapijt in Nicks kamer. De muziek staat zacht, een baslijn die onder hun woorden doorloopt. Zijn moeder roept beneden dat het bijna tien uur is. Hij roept terug dat hij het heeft gehoord, zonder zijn ogen van Lena af te halen. Zijn hand glijdt onder haar haar en hij schuift dichterbij, tot zijn mond bijna de hare raakt, terwijl haar…

Als onderzoeker van rekenkamers van gemeenten zie ik soms regelmatigheden. Ik begon in 2005 en binnen enkele jaren was ik zo ver, dat ik dacht van wat je ook onderzoekt en bij welke gemeente ook, uiteindelijk ligt het aan de communicatie. Je kunt bij elk onderzoek dus meteen al opschrijven, dat de communicatie beter kan. Maar naarmate de tijd vordert…

De trein staat stil tussen twee stations. De ruiten beslaan. Vier mensen zitten tegenover elkaar. Zoals elke ochtend. De jongen legt zijn koptelefoon naast zich op de bank. De man met de aktetas vouwt zijn krant open. Het meisje schuift haar tas onder de stoel. De vrouw legt haar regenjas op schoot. ‘Je hebt hem vanmorgen niet op,’…

Toen hij wakker werd, wees de klok 3:12 aan. 14 april. Hij wist zeker dat het 19 augustus was. Het koffieapparaat borrelde al voor hij het aanzette. Op de tafel lag een envelop zonder naam. Binnenin lag een sleutel. Hij herkende hem, maar wist niet waarvan. De voordeur stond open. Toen hij hem achter zich dichttrok, liep een vrouw met…

‘Je moet hem eerst laten wennen aan het licht,’ zegt Bas. ‘Dat heb ik gedaan,’ zegt Marja. ‘Precies zoals in de handleiding stond. Twee uur op de vensterbank, gordijnen half dicht.’ Bas knikt. ‘En heb je hem toegesproken?’ ‘Natuurlijk. Rustig, zonder verkleinwoorden.’ ‘Heel goed. Ze voelen dat meteen.’ Op tafel staat een lege augurkenpot.…

Langs het meer buigt de weg tussen dennen. De aarde is donker en vol naalden die onder mijn schoenen kraken. Het water is zo glad dat de wolken eronder lijken te hangen. Een eend trekt een dunne streep door het spiegelbeeld. Even later sluit het oppervlak zich weer. Aan de oever ligt een omgevallen boom. De bast is opengereten, het hout is bleek als…

Vier stoelen in een halve cirkel. ‘Ga staan,’ zegt de docent. ‘Doe niets. Wees er alleen.’ Ik sta. Mijn handen doen al iets. Ik stop ze in mijn zakken. Haal ze er weer uit. ‘Nee,’ zegt hij. ‘Niet oplossen.’ Achter in de zaal zit zij. Armen over elkaar. Ze glimlacht niet. ‘Denk aan iets wat je raakt,’ zegt de docent. Ik denk aan gisteravond. Hoe…

Is het landsbelang of Dilansbelang dat Yesilgöz op defensie zit? Ik vrees toch het laatste. Yesilgöz heeft ons keer op keer uitgelegd dat je niets hebt zonder veiligheid. Nu weet ik niet of dat echt zo is. Je hebt nog minder als je geen water hebt, bijvoorbeeld. Zonder water ga je redelijk snel dood, maar daar hoor je haar nooit over. En bovendien…

Aan het tafeltje bij het raam is een stoel vrij. Hij gaat zitten. Een vrouw staat bij de kassa. Ze telt muntjes. Drie keer. Legt ze neer, schuift ze weer terug in haar portemonnee, haalt er andere uit. De jongen achter de bar wacht. Hij zegt niets. Zijn hand rust op het apparaat. De vrouw lacht kort. Ze neemt haar koffie aan met twee handen. Blaast…

Ik volg het pad. Twee dagen geleden bleef hier nog klei aan mijn zolen hangen. Nu kaatsen mijn stappen terug, hard en droog. In de felblauwe lucht kruisen witte sporen elkaar. Mijn ogen tranen. De wind komt recht van voren; mijn mond staat strak. Ik veeg mijn neus af aan de rug van mijn handschoen. Mensen passeren met rode wangen en felle mutsen…

Ze telt de barsten in de tegel boven het aanrecht. Vijf. Zes. Achter de muur schuift een stoel. Er klinkt een stem. Dan niets. Later, in de gang, trekt ze haar jas aan. De rits hapert. Ze laat hem halfopen. In de spiegel naast de kapstok een vlek op haar wang. Ze wrijft erover. De vlek blijft. Een buurman zet een groene bak aan de straat. Hij kijkt…

Ze lopen zwijgend langs de sloot, de kijkers tegen hun borst. Het gras is nat, de modder zuigt aan hun schoenen. Iemand niest. Voor hen buigt het water af, een onopvallende kromming in het landschap. Hier zou hij moeten zitten. Dat hadden ze gelezen. Dat was gisteren gemeld. De oudste blijft staan; een man met een verweerde nek en een jas die te…

Twee liedjes over ICE. Eén van Bruce Springsteen en één van de Marsh Family. Beiden waren natuurlijk al vijanden van King Trump, zoals Springsteen zingt, maar toch ben ik onder de indruk. In de Verenigde Staten is het wapenbezit zo wijdverbreid, dat iedereen die protesteert gevaar loopt. Je bent gek als je gevaar op zoekt. Maar je bent misschien…

‘Dit is absoluut niet wat ik me erbij voorgesteld heb,’ zegt ze. Ze staat met haar jas nog aan in de keuken. De rits halfopen, haar handen in haar zakken. Op tafel staat een stapel borden, op het fornuis een pan. De saus is ingedikt. Hij zet het raam op een kier. Koude lucht stroomt naar binnen. ‘Het is maar tijdelijk,’ zegt hij. Ze kijkt…

Ik trek de voordeur dicht. Meteen rinkelt de huistelefoon. Ik haast me terug naar binnen. ‘Hallo!’ zeg ik te hard. ‘Is dit…’ zegt een vrouwenstem. Ze noemt een naam die niet de mijne is. ‘Nee,’ zeg ik. Ik wacht. ‘Oh,’ zegt ze. ‘Het spijt me.’ ‘Geeft niet,’ zeg ik. ‘Wie zoekt u?’ ‘Ik weet het niet. Ik was weg. Ze hebben het nummer opgeschreven.…

Hij wist al vóór hij de deur opende dat iemand aan de andere kant zijn naam kende, maar niet waarom. Even had hij overwogen niet open te doen. Op de stoep stond een vrouw in een lichtgroene mantel. Een veelkleurige muts diep over haar hoofd getrokken. ‘Ik was bang dat u niet open zou doen,’ zei ze. Ze rommelde in haar handtas. Hij keek naar het dons…

Het raam staat op een kier. Buiten beweegt niets dat hij kan zien. Het licht is wit. De verpleegkundige heeft het bed iets hoger gezet. Zijn voeten liggen onder een dun laken. Hij voelt ze niet meer. De arts is al geweest. Die zei dat het niet lang meer zal duren. Hij knikte toen. Uit gewoonte. Zijn dochter zit in de stoel bij het bed. Ze heeft haar…

Het geheugen is een raar ding. Ik herinner me dat Ischa Meijer ooit zei, dat je moest zingen. Zing, zei hij, zing! Alleen ik weet niet meer waar, wanneer en waarom. Ik weet ook niet meer tegen wie hij het zei of hoe hij het precies zei. Hij zong zelf ook wel, maar ik zing bij voorkeur niet. En toch mocht ik zijn opmerking wel, zing! In deze tijden…

Elke dag redden mensen met liefde een eekhoorntje, een egel of een vogel in nood. Stichting Dierenlot zet zich in voor deze dieren, met miljoenen euro’s aan donaties en talloze vrijwilligers. Het beeld van een klein dier dat met de fles wordt grootgebracht, raakt ons. Het ontroert, maar roept bij mij ook ongemak op. Terwijl we met zorg en aandacht een…

Ze zitten op de lage betonnen muur bij het fietsenhok. Hun rugtassen leunen tegen elkaar. Hij schuift een kiezelsteen heen en weer met de neus van zijn schoen. Zij trekt een draadje los uit haar mouw en wikkelt het om haar vingertop tot die wit wordt. Achter hen slaat een bal tegen metaal. Hij kijkt opzij. Ziet de boog van haar oor, een pluk haar…

Candide stond voor de vergulde poorten van het monumentale gebouw, waar de felle zon de waarheid leek te willen verblinden. Op het terras verscheen de Grote Man, omringd door bewakers. Hij droeg een rode pet waardoor Candide even aan een lucifer dacht; hij glimlachte om de woorden ‘licht’ en ‘duisternis’ die meteen daarna in zijn geest opflitsten…

Er is tegenwoordig altijd iets mis met je. Niet ernstig, hoor, maar toch... Je stelt geen goede vragen. Oké, je luistert wel, maar niet diep. Zonder oogcontact. Je leidt, maar niet verbindend. Je denkt, maar niet scherp. Je praat, maar luistert niet. Je werkt, maar zonder zin. Je leeft, maar zonder richting. Luisteren is niet meer luisteren. Het…

Karen Hao schreef Empire of AI. Het is in het Engels, dus mag ik het hier niet bespreken, maar ik doe het toch, want het is toch wel een belangrijk boek. Het vertelt het verhaal van OpenAI, het bedrijf van Sam Altman. Althans, nu is het van Sam Altman, maar het was van een groepje idealistische mensen die een computer wilden maken die kon denken als…

Trump wil Groenland hebben. Niet omdat hij van ijsberen houdt of van stilte, maar omdat het er ligt. Groot. Wit. En vooral: van iemand anders. Het is logisch, zegt hij. Amerika heeft het nodig. Strategische redenen. Lees: Het staat goed op de wereldkaart. De Denen sputteren tegen. ‘Wij zijn er vierhonderd jaar geleden met de boot aangekomen.’ Dat…

De mens lijkt te groeien, maar niet altijd in wijsheid of diepgang. Wat vooral toeneemt, is zichtbaarheid. Het ego is als rijzend deeg dat steeds meer ruimte inneemt. In een wereld waarin sociale media en prestaties centraal staan, wordt het steeds belangrijker om jezelf te laten zien. Maar deze drang tot profilering levert zelden een rijker leven op…

De vrachtwagen schudt over de weg. Licht lekt door de kieren en vlekt over ruggen en flanken. De lucht is warm en vochtig van adem. Rompen drukken tegen elkaar aan, hoeven glijden over hout. Kekke staat in het midden. Zwartbont. Breed. Een kalf duwt zijn natte snuit tegen haar flank. De knieën van het jonge dier knikken. Hij maakt een hoog, dun geluid…