Hartenkreten over school

In Tilburg West doorkruist men, alvorens men de gebouwen en de campus van Tilburg University bereikt, een grauwe en alledaagse straat met arbeiderswoningen. Welhaast plotseling en ongemerkt ziet men vervolgens de hoogbouw van de universiteit voor zijn ogen opdoemen en misschien verwondert men zich over de abrupte overgang, de wisseling van sfeer,…

Het gebouw van de voormalige Huishoudschool met de Christelijk geïnspireerde naam ¨Mater Dei¨ is enigszins afzijdig van de Edisonlaan gesitueerd, sinds lange jaren verlaten en van genoemde laan gescheiden door een grasveld. Parallelle ramen sieren beide verdiepingen. Deze voormalige school vormde de bestemming, het perspectief en de toekomst van vrijwel…

Het leerboek had een okergele kaft en droeg de titel ¨In Deutschen Landen". Ik was veertien jaar oud en de studie van de Duitse taal stond me tegen. Het liefst had ik het studieboek met het oud papier meegegeven. Ik weigerde als een paard dat hardnekkig aarzelt en steigert voor de barrage en dat er tenslotte niet in slaagt de sprong te wagen. Het…

Toen ik lang geleden de poort van het schoolgebouw voorgoed dichtsloeg en toen mijn schooljaren voorbij waren, was er nog het brede, statige bouwwerk dat de school op de huidige dag onderdak verleent en dat ik vandaag passeer. Enkele merkwaardige maar originele stalen kunstwerken markeren nu de gevel van het gebouw; kronkelige objecten die wellicht…

En dan komt er een kind bij zijn moeder en vraagt: mam, hoe vaak ben jij geschorst van school? Moeder kijkt verbaasd naar haar jongste en zegt: ik ben nog nooit geschorst, waarop het kind ongelovig naar haar opkijkt! Wel, ga je oma maar bellen als je twijfelt? Dat doet ie dus niet, maar wanneer mijn kind me belt en dit vertelt, zeg ik joh:…

De zitting in de gymzaal, gedurende lange jaren het toneel van onze lichamelijke exercities, vond haast onverwacht plaats. Onze trotse ouders waren uitgenodigd en gaven acte de présence Sommige scholieren gingen op de foto met het verworven diploma in de hand. Allen passeerden de lange tafel waarachter de leraren hadden plaatsgenomen en schudden hen…

In dat jaar stapten parmantige, roze flamingo's, ongetwijfeld geleend van het nabijgelegen Dierenpark, rond in het door glazen wanden omgeven atrium van de Katholieke Hogeschool. Dit alles om de feestelijke verwelkoming van nieuwe studenten kracht bij te zetten. In jeugdjaren had ik al eens samen met mijn ouders het lage, bakstenen hoofdgebouw van…

Te midden van het wanordelijke decor in de oude wijk ¨Fatima¨ met de kerk, het patronaatsgebouw en de gymzaal bevond zich eens het lage, langwerpige, houten gebouw van onze lagere school. Aan het eind van een lange gang trof je het knutsellokaal aan. Het was altijd plezierig. Het betekende een ¨divertimento¨ te werken met onze handen met kleurig…

Hij had nooit gedacht zijn oude leraar - aan wie hij zoveel herinneringen dankte - nog eens te zullen ontmoeten. Bij het eindexamen was als het ware een navelstreng doorgesneden. Na de onverwachte maar traditionele zitting in de gymzaal in de aanwezigheid van trotse ouders en leraren en na de rijtoer van de dronken scholieren in de zegekar bleven de…

Mijn "oude" leraar Nederlands is niet meer te midden van de levenden. Ik vernam dit door enig gedegen, deducerend speurwerk met behulp van het toentertijd nog "vigerende" telefoonboek. Ik zou het mijn ex-klasgenoten willen vertellen, die allen uit het zicht zijn verdwenen en die wellicht, maar ongetwijfeld op andere wijze, eveneens te lijden hebben…

Ik was dus te werk gesteld op die school, de Openluchtschool, die ergens gesitueerd was in het bosgebied tussen Tilburg en Goirle, in de nabijheid van de Tilburgseweg, geflankeerd door vele villa's, die de genoemde gemeenten als vanouds verbindt. Op de eerste werkdag verklaarde ik aan mijn toekomstige collega's bij mijn eerste kennismaking met…

In dat jaar werd aan het bonte gezelschap van de leraren toegevoegd; de heer S. Op een dag stapte hij ons leslokaal binnen en begon zonder omwegen of aarzeling het Griekse alfabet op het schoolbord neer te kalken. Dit kordate optreden luidde het begin in van onze vele uren met hem en in het "papieren gezelschap" en van onder anderen zijn favoriete…

Mijn eerste tijd op het lyceum was allerminst onaangenaam. We schreven negentienvijfenzestig. Ik had het gevoel mijn vleugels uit te mogen slaan. We tekenden en schilderden en mochten kalligraferen op ons zelf-gelinieerde papier met de zwarte Fount India inkt en de redispen met het kleine metalen reservoir dat de inkt bevatte en vasthield. We leerden…

We schreven negentienvijfenzestig. Ik was goed door het toelatingsexamen gekomen en trad aan voor de brugklas. Mijn trotse en liefdevolle oma schonk mij bij die gelegenheid de boekentas. De bruine lederen tas was zoals boekentassen horen te zijn en zoals deze gangbaar zijn. Ruim van inhoud, met twee voorvakken en een hengsel. Ze zou zes jaar dienen…

Het was in die tijd van mijn jeugd dat ik met de bonte studentenschare het amfitheater van onze universiteit bezocht. Daar debiteerde de professor over onze argeloze en onnozele kinderhoofden de leer van de zozeer beroemde en befaamde Weense grootheid, profeet en guru, inclusief al haar esoterische en buitensporige kronkels en dwaalwegen, waarin men…

Mejuffrouw H. had me de hand gereikt ter verwelkoming bij mijn intrede in de lagere school. We schreven negentiennegenenvijftig; mijn eerste schooljaar ging in. Tot de lessen behoorde tevens het onderricht in het handwerken onder leiding van zuster T., gekleed in het lange, zwarte habijt; de kap met het stijf gesteven witte front op het hoofd. Het…

De lerarenkamer lag aan het eind van de lange, betegelde gang, die door haar ramen, die ondersteund werden door witte tweelingzuiltjes, uitzicht boden op de drukke Ringbaan Oost. De enkele gymnasiasten die "de studie overleefd hadden" onder wie ook ikzelf kwamen daar bijeen aan een lange tafel, overdekt met een linnen kleed, onder leiding van de…

We schreven in die tijd nog met de kroontjespen en inkt. We doopten de pen in het inktpotje en veegden deze af aan de zelfgebreide inktlap. Mejuffrouw S. zwaaide de scepter in het lokaal van het lage houten gebouw, belegd met planken van Zweeds hout, onze lagere school. Ze ordonneerde ons de letters te schrijven in het schuine, lopende schrift: de sierlijke…

In het merkwaardige, langwerpige gebouw, gesitueerd aan de Ringbaan Oost, opgetrokken uit lichtgele baksteen, ontworpen door een mij onbekende architect volgens de richtlijnen van de Nieuwe Zakelijkheid; een gebouw dat alle Tilburgers kennen waren lange tijd de HBS en het gymnasium gevestigd. Ik bracht er zes jaar van mijn leven door. In een lange…

Wie ons de schoolbank bezorgd heeft, kunnen we ons niet herinneren. Mogelijk was deze afgestaan door onze lagere school waar inderdaad zulke banken in die tijd Gang und Gebe waren. De bank was van bruin, glanzend, gepolitoerd hout en bevatte kastjes voor het schrijfmateriaal, de pennen, de schriften en de inktlap. Aan de bank speelde ik als een echte…

...en zo duikt dwars door de langdurige schemer van de jaren die zich opgestapeld hebben - vele jaren - in mijn bewustzijn mijn verre schooltijd op; op zaterdagmorgen naar school; "Deutscher Wortschatz"; "English Idiom for Grammar Schools"; de stalen poort die zich voor je sloot als je te laat was; het paraafje van de conrector (rode ballpoint!…

“Je moet ook afscheid durven nemen, van alles wat overbodig is. Kleine onbenulligheden, prullaria, goedkoop gelul en tenslotte mensen. Het leven is niet oneindig.” Je weet het allemaal zo goed te vertellen. We schuilen voor de regen in een telefooncel. We zijn vreemde vogels in een telefooncel. Bloedserieus in de conversatie, alsof er een belangrijker…

Ik ben opnieuw het krijtwitte gebouw gepasseerd met de neergelaten donkerblauwe zonneschermen, waarvoor nu ook de veelkleurige vlag, symbool van tolerantie, wappert. In 1965 namen de leraren mij in hun, figuurlijk gesproken, "erudiete omhelzing" en wij, scholieren, gaven hen bijnamen; de halfblinde leraar Engels, die ons Shakespeare reciteerde…

Ze kwam uit Breda, de stad die ik met mijn kinderlijke verbeeldingskracht "de serene stad" noemde. We schreven 1962: tweede klas lagere school. We leerden het schrijven met pen en inkt en de schuin geschreven hoofdletters namen vormen aan onder onze kinderhanden. De zelfgemaakte inktlap met de pontificale knoop erop diende om de penhouder af te vegen…

Het is welhaast vanzelfsprekend dat in Tilburg voor de studenten in de omgeving van de campus heel wat tot stand is gekomen dat voorziet in hun behoeften. Grote witte letters geven aan dat zich ergens achter de solide stenen vesting van de muren de sportzaal bevindt waar ik veertig jaar geleden bokkensprongen maakte in het gezelschap van mijn medestudenten…

Het langwerpige gebouw, opgetrokken uit lichtgele baksteen in de stijl "Nieuwe Zakelijkheid" siert nog altijd de Ringbaan Oost in Tilburg. Er was een architectenbureau in gevestigd en lange tijd stond het leeg, maar eens was daar de Rijks H.B.S. "Koning Willem II" in gevestigd en daar bracht ik mijn schooljaren door... Ik herinner me de lange…

Op de pasfoto, aangebracht op de collegekaart uit 1972, die ik nog altijd bewaar, is het portret afgebeeld van het meisje dat ik was (lang haar rond het glimlachende gezicht; een hippie in de flower-powertijd, die nooit echt hippie werd). De barakken, collegezalen, gangen en trappenhuizen van wat toen nog de Katholieke Hogeschool was, hebben mij in…

Mijn vroege jaren op het lyceum waren allerminst onaangenaam; we mochten tekenen en kalligraferen onder leiding van meneer Heijdenrijk en meneer Hurkens leerde ons het notenschrift. We traden op in de Schouwburg in een grootse, moderne opera, getiteld; "The Astronaut". Later stelden Vergilius, Ovidius en Cicero en andere auteurs hogere eisen. Met…

Het breien was mij kennelijk moeilijk aan te leren. Het rozenkranszakje dat door geduldig was- en strijkwerk van Zuster Theodorina tenslotte presentabel was voor de jaarlijkse handwerktentoonstelling in een lokaal van ons lage houten schoolgebouw droeg niettemin de sporen van veel zweterige en verwoede inspanningen die in feite niets hadden opgeleverd…

Mejuffrouw H. in de cognackleurige trui schudde alle toekomstige leerlingen en ook mij de hand op de eerste schooldag. Het tijdperk van "aap, noot, mies" was aangebroken en vanaf mijn plaats tegen de gelaagde muur van het houten schoolgebouw zou ik voortaan het wilde, onstuimige spel van mijn medescholieren gadeslaan zonder er zelf aan deel te nemen…