De stilte achter de dingen.
Er lijkt in de mens een stille drift te huizen die hem steeds weer wegtrekt van wat er zich voor zijn ogen afspeelt. Alsof het zichtbare slechts een sluier is, een dunne huid over een dieper kloppend geheim. We wandelen door de wereld alsof zij slechts een voorportaal is, en nooit het eigenlijke vertrek. In elke steen vermoeden we een kern die niet in de steen zelf woont, maar ergens daarachter, in een ruimte die zich niet laat aanwijzen. Misschien komt het doordat het alledaagse ons te vertrouwd is geworden; wat voortdurend aanwezig is, verliest zijn glans, zoals een woord dat te vaak wordt uitgesproken zijn betekenis verliest. We raken gewend aan de vormen, de kleuren, de ritmes van het leven, en in die gewenning ontstaat een honger naar iets dat niet door de zintuigen wordt gevangen. Het onzichtbare lijkt dan een belofte, een belofte dat er meer is dan de oppervlakte welke ons omringt.
Toch is het niet enkel verveling die ons naar het wezenlijke buiten de zichtbare werkelijkheid drijft. Er is ook een diep verlangen naar betekenis, een verlangen dat de wereld zoals zij is, nooit volledig kan bevredigen. De zichtbare dingen zijn eindig, begrensd en onderhevig aan tijd en slijtage. Maar het wezenlijke dat wij zoeken, willen we niet zien vergaan. We willen het in stand houden, dat het ons overstijgt, dat het ons draagt wanneer alles om ons heen verandert. Daarom plaatsen we het in het onzichtbare, waar het niet kan worden aangeraakt door verval. Het is eigenlijk een vorm van hoop, misschien zelfs een vorm van verzet tegen de onvermijdelijke vergankelijkheid.
Er speelt nog iets anders mee: de mens is een wezen dat voortdurend interpreteert. We zien niet alleen wat er is, maar ook wat er zou kunnen zijn. In elke ervaring ligt een weerklank van iets groters, iets dat zich niet laat vangen in woorden of vormen. Het is alsof we intuïtief aanvoelen dat de werkelijkheid meer lagen heeft dan de zintuigen kunnen registreren. En in die intuïtie groeit het idee dat het wezenlijke zich niet toont in het zichtbare, maar juist in wat zich eraan onttrekt. Het onzichtbare wordt zo een spiegel waarin we onze meest indringende vragen projecteren, namelijk een ruimte waarin het mysterie kan blijven ademen. We kunnen ons de vraag stellen: waarom hebben we de neiging om het wezenlijke altijd buiten de zichtbare werkelijkheid te zoeken? Misschien is het uiteindelijk niet zo dat het wezenlijke buiten de zichtbare werkelijkheid ligt, maar dat wij het daar zoeken omdat we bang zijn het anders te verliezen. Het zichtbare is kwetsbaar, breekbaar, weerloos en voortdurend in beweging. Het onzichtbare lijkt veilig, onaantastbaar en goed verstopt, als een toevluchtoord voor alles wat we niet willen laten verdwijnen. Maar soms, heel soms, wanneer het licht op een bepaalde manier valt, wanneer een stem of een gebaar ons onverwacht raakt, voelen we dat het wezenlijke nooit werkelijk buiten het zichtbare lag. Dat het zich juist in het zichtbare verschuilt, in het gewone, in het kleine, in het moment dat we bijna over het hoofd zagen.
En dan begrijpen we even dat het niet de wereld is die ons misleidt, maar onze eigen blik, die nog moet leren zien. Dat het geheim niet schuilgaat in verre verten of grootse openbaringen, maar in het trillen van een ogenblik dat we bijna voorbijgingen. Dat het wezenlijke zich niet verbergt, maar wacht, geduldig als licht dat pas zichtbaar wordt wanneer we eindelijk stil genoeg zijn. En misschien is dat wel het belangrijkste inzicht: dat de wereld al lang tot ons spreekt, en wij slechts hoeven te leren luisteren naar wat altijd al aanwezig was. Want in het moment dat wij werkelijk leren luisteren, blijkt begrijpen geen daad van denken, maar van aanwezig zijn. En zo wordt het leven zelf een zachte roep die ons uitnodigt om eindelijk thuis te komen in het kwetsbare, kortstondige nu.
... De mens zoekt het wezenlijke vaak buiten de zichtbare werkelijkheid, gedreven door verlangen naar betekenis en angst voor vergankelijkheid. Uiteindelijk blijkt echter dat het wezenlijke juist in het alledaagse schuilt, zichtbaar voor wie leert werkelijk te kijken en aanwezig te zijn. ...
Zie ook: http://levendgeheugen.blogspot.com
Schrijver: J.J.v.Verre.
9 februari 2026
live.nlGeplaatst in de categorie: filosofie
werkelijkheid
9
Geef je reactie op deze inzending: