De fles en het mes

Elke dag redden mensen met liefde een eekhoorntje, een egel of een vogel in nood. Stichting Dierenlot zet zich in voor deze dieren, met miljoenen euro’s aan donaties en talloze vrijwilligers. Het beeld van een klein dier dat met de fles wordt grootgebracht, raakt ons. Het ontroert, maar roept bij mij ook ongemak op. Terwijl we met zorg en aandacht een eekhoorn redden, verdwijnen er dagelijks bijna twee miljoen dieren anoniem in het slachthuis. Stil, efficiënt, zonder naam of gezicht. Kip na kip, varken na varken, koe na koe. Hier wringt iets.
Het redden van een individueel dier is niet verkeerd; integendeel, het toont ons vermogen tot zorg en mededogen. Maar waarom raakt het lot van een enkel dier ons meer dan het lot van miljoenen anderen? Ons mededogen werkt op de schaal van het verhaal, niet op de schaal van de werkelijkheid. We redden wat we kunnen vasthouden, wat we in de ogen kunnen kijken, wat een naam krijgt. De rest ordenen we als voedselvoorziening, landbouw, economie.
Misschien is dat onderscheid niet per se hypocriet. We maken verschil tussen een wild dier in nood en een dier dat voor consumptie is gefokt. Tussen ingrijpen in het lot van een individu en deelnemen aan een systeem dat ons voedt. Maar zelfs als dat onderscheid te maken valt, voelt het niet te makkelijk?
Als we eerlijk nadenken over dat systeem, zouden we dan niet ook structurele vragen moeten stellen? Over schaal, methode, alternatieven? Over of efficiëntie ook moreel te verdedigen is? Of wat normaal is daarom ook goed is?
Misschien is het eekhoorntje geen alibi, maar een spiegel. Het laat zien dat we kunnen zorgen als het dichtbij komt, dat we geraakt worden door lijden dat we zien. Empathie zit in ons, maar is selectief, afhankelijk van schaal en context.
Kunnen we leven met die selectiviteit? Of vraagt integriteit uiteindelijk om meer samenhang tussen wat we voelen en wat we doen? Het is makkelijker om geld te geven aan bijvoorbeeld Dierenlot dan vragen te stellen bij onze consumptie. Makkelijker een flesje vast te houden dan een spiegel.
Toch blijft de zorg voor het eekhoorntje waardevol. Ze is niet cynisch, niet verkeerd, alleen misschien niet genoeg. Het eekhoorntje drinkt, groeit en wordt uitgezet. En wij? Wij hebben keuzes te maken. Niet tussen heilig of hypocriet, maar tussen gemak en consequentie. Tussen wat we altijd deden en wat we zouden kunnen doen.

Biografie van deze schrijver

dierenlot slacht

• 1
• 2
• 3
• 4
• 5

Er is nog niet op deze inzending gestemd. 16