The unanswered question

Hoe dingen je de adem kunnen benemen: de poolwind die over het ijs blazend zonder obstakels tegen te komen zich als een kille deken over de grootst mogelijke verlatenheid uitstrekt, een parkiet die de hem toegeworpen verschillend gekleurde bolletjes wol feilloos in in kleur overeenstemmende containertjes stopt (géén AI), een oude boer die in een stroom van beelden die niet onderdoen voor de tijdloosheid van `Het melkmeisje' zijn eenzame leven leeft waarbij het enige dat aan de moderne tijd herinnert een kuipje Becel op tafel is (de prachtige documentaire `Boer Peer') of wat verder van huis de nachthemel waar ik bij helder weer nu eindelijk eens mijn verrekijker op zou moeten richten om een glimp op te vangen van de ringen van Saturnus.
Ervaringen die je op het juiste moment beleefd het zwijgen opleggen.

Louis Paul Boon illustreert in een fragment van `Menuet' het elkaar aftasten van de wereldvreemde mannelijke hoofdpersoon, die zijn werk in de vrieskelders heeft en zijn ontvankelijke jonge huishoudster door haar desgevraagd haar plots ontspringende tranen te laten verklaren uit het feit `dat het maandag is'. 
Zo ongeveer moet Ives zich gevoeld hebben toen hij zijn onbestemde compositie schreef.
Het meldt zich bij de ingang als een toevallige luchtstroom, wringt zich zonder te weten waarom langs de kaartcontrole, zoekt haar weg over de rood pluche treden en stuit op de concertbezoekers, verwonderd over het feit dat er op haar gewacht wordt. Het meent dat het weinig of niets te zeggen heeft met slechts een vraag tot haar beschikking zonder er rekening mee te houden dat er uit het publiek een reactie komt. Het draait onder het plafond van de concertzaal onwennig rond en tovert een verstild signaal tevoorschijn in een ruimte vol verstomde monden.
Maar er is er één die nog een teken van leven geeft.
Zijn tong gaat langs zijn lippen en proeft daar de curry die achterbleef van de doorsneemaaltijd en die hij nagelaten had weg te vegen; hinderlijk microscopische korreltjes. Achterin zijn keel irriteert ook nog een restje vet of hij verbeeldt het zich en grijpt dat aan om van zich te laten horen, omdat hij vindt dat dat zijn privilege is of is het de hang naar bevestiging van het zichzelf terug horen bij uitzending waarop hij met trots kan vertellen dat hij het was, alive and kicking? De spanning stijgt, de vraag was nog nooit zo onbeantwoord. Het publiek glijdt als een extatische gelei onderuit op de stoelen en ligt zo'n beetje uitgevloerd als hij (zij) als enige besluit zijn (haar) antwoord te formuleren.

De concertbezoekers waar iedere pianist, cellist, dirigent, ieder kamermuziekensemble een hardgrondige hekel aan moet hebben omdat ze het moment voor zich opeisen, dat juist bedoeld is om de toehoorders in alle toonaarden de stilte te laten bewaren.
Ooit woonde ik in het Concertgebouw een uitvoering van The Unanswered Question van Charles Ives bij die ruw werd verstoord door dwangmatig gehoest en gisteren was het op de klassieke zender weer raak. Gelukkig werd diegene naderhand met mijn volledige instemming door de presentator keurig door het slijk gehaald.

Uche.

Zie ook: https://www.apartefact.nl

Schrijver: Albert Goudberg, 4 januari 2026

othello2casema.nl

Biografie van deze schrijver

charles ives

• 1
• 2
• 3
• 4
• 5

4.7 met 3 stemmen 136