Inloggen
voeg je dagcolumn toe

Dagcolumns van woonoord

Humpty Dumpty

Als mensen engelen waren, zo schreef Madison in de Federalist Papers, dan waren er geen regeringen nodig. Als engelen ons zouden regeren, zouden er geen interne en externe controle op onze overheid no-dig zijn. Dit zijn wijze woorden van één van de grondleggers van de Amerikaanse grondwet. Het is het 51e opinieartikel in een serie die door Madison, Hamilton en Jay in New Yorkse kranten verschenen. Ze publi-ceerden onder de naam Publius, waarmee ze verwezen naar een Romeinse republikein.

De opiniestukken verschenen in 1787-1788 en dus vlak na de onafhankelijkheidsoorlog. De dertien Ame-rikaanse koloniën hadden net hun onafhankelijkheid gewonnen, maar waren straatarm en de handel lag in duigen doordat de Britten niet meer via deze koloniën handelden. Andere markten waren ingewikkeld. De vraag die ze destijds moesten beantwoorden was hoe Amerika vorm zou moeten worden gegeven. Moest het een federatie worden of een confederatie. Een confederatie, naar voorbeeld van de Nederlan-den, betekende grote onafhankelijkheid voor de afzonderlijke staten, maar ook een zwakke buitenlandse politiek. Als Nederland in oorlog raakte, moesten legerleiders langs de provincies om te bedelen voor geld en manschappen, voor ze ten strijde konden trekken. Nederland was, net als Europa nu, rijk, maar slap-krachtig.

Hamilton, Madison en Jay probeerden een krachtdadige regering te maken. Daartoe moest de uitvoerende macht bij één persoon: de president. De controle zou liggen bij het congres. Dat congres was altijd machti-ger in hun ogen, want één man kan nooit tegen de toen tientallen mannen (vrouwen en slaven deden ui-teraard niet mee in die tijd) op. Ook moest er een onafhankelijke rechterlijke macht komen. Kortom: de president zou niet te vertrouwen zijn, maar dankzij een congres wel voldoende bewaakt worden en als dat niet het geval was, waren er ook nog de rechters.

Nu is Donald Trump de niet-engel die president is. Het congres durft niets tegen hem, want via de media bepaalt Trump wie binnen de partij bij de volgende verkiezingen mee mag doen. Het congres is dus niet meer onafhankelijk. En dankzij jarenlang spel, is ook de rechterlijke macht in meerderheid republikein. Die macht is wel onafhankelijk, maar is gekozen vanwege hun politieke standpunten en niet vanwege hun zorg voor de grondwet.

Kortom: Trump kan zijn gang gaan. Hij eist Groenland, begint economische oorlogjes tegen China en Eu-ropa en de rest van de wereld, jaagt immigranten wederrechtelijk het land uit en valt de onafhankelijkheid van wetenschappelijk onderzoek aan. Hij begint oorlogjes met Venezuela en Iran en steunt Israël in diens criminele politiek. Het is allemaal niet fraai. Helaas voor Trump heeft zijn wijze van regeren effecten. De handel wordt onzeker en de prijzen in de Verenigde Staten stijgen. Wetenschappers vertrekken naar Eu-ropa en de weggejaagde immigranten bleken de economie van de Verenigde Staten te stimuleren en de werkgelegenheid van ook autochtone Amerikanen positief te beïnvloeden. En dan sluit Iran de Straat van Hormuz en blijkt Trump met all the king’s horses and all the king’s man niet in staat die weer open te krij-gen.

De Amerikaanse grondwet is heilig. Hamilton, Madison en Jay zijn Amerikaanse helden, maar ze konden toch niet een constructie bedenken die veel grotere Verenigde Staten in een veel modernere tijd zou be-schermen tegen stupiditeit. Wetten kunnen dat niet, ook de wijste wetten niet. In duivelse tijden komen er altijd criminelen die kans zien de gaten in de grondwet wijdt open te trekken.

Dat is helaas weer een geschiedenisles. Er zullen steeds weer engelen nodig zijn, om de duivels het hok weer in te duwen.

Schrijver: Jan R. Lønsing, 5 juni 2026

Er is nog niet op deze inzending gestemd.aantal keer bekeken 25

Er zijn nog geen reacties op deze inzending.


Geef je reactie op deze inzending:

( vink aan als je niet wilt dat je e-mailadres voor anderen in beeld verschijnt)